LIVE UPDATES
Bota

STUDIMI i ri: Buka dhe drithërat e paketuara rrezikojnë krijimin e kancerit

Çfarë tregon studimi i kryer nga shkencëtarët e universiteteve ndërkombëtare e publikuar në revistën 'Lancet'

1 Shkurt 2023, 13:51 Nga A.B
STUDIMI i ri: Buka dhe drithërat e paketuara rrezikojnë krijimin e
Buka

SHBA- Konsumimi i shpeshtë i ushqimeve të cilat janë shumë të përpunuara shoqërohet me një rrezik të shtuar të kancerit. Këto janë gjetjet e studimit më të ri shkencor ndërkombëtar. Ky është vlerësimi më gjithëpërfshirës deri më sot i lidhjes midis ushqimeve të përpunuara dhe kancerit. Ushqime të tilla janë ato që kanë pësuar një përpunim të konsiderueshëm gjatë prodhimit të tyre, si pijet e gazuara, buka e ambalazhuar, ushqimet e gatshme apo drithërat.

Shpesh produkte të tilla janë relativisht të lira, të përshtatshme për t'u konsumuar dhe promovuar përmes marketingut të fortë. Mirëpo ato kanë një sasi më të madhe të kripës, yndyrave, sheqerit, aditivëve artificialë dhe substancave të tjera. Studime të tjera i kanë lidhur këto ushqime me obezitetin, diabetin e tipit 2, sëmundjet kardiovaskulare etj.

Studiuesit nga Shkolla e Shëndetit Publik të Imperial College London, në bashkëpunim me shkencëtarët e Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC) dhe universitetet e São Paulo (Brazil) dhe Nova Lisbon (Portugali), të cilët bënë publikimin përkatës në revista mjekësore eClinical Medicine, analizuan të dhënat për rreth 198,000 njerëz të moshës 40-69 vjeç, shëndeti i të cilëve u monitorua gjatë një dekade, veçanërisht në lidhje me diagnozën e 34 llojeve të ndryshme të kancerit dhe mundësinë e vdekjes prej tyre. Gjatë studimit, rreth 16,000 njerëz u prekën nga kanceri dhe 4,000 vdiqën prej tij.

U zbulua se për çdo rritje prej 10%.në konsumimin e ushqimeve shumë të përpunuara nga një person, pati një rritje prej 2% në gjasat për t'u diagnostikuar me kancer në përgjithësi dhe një rritje 19% në gjasat për kancer ovarian në veçanti. Për më tepër, ka pasur një rritje të vdekshmërisë nga kanceri me 6% në përgjithësi dhe në veçanti me 16% nga kanceri i gjirit dhe me 30% nga kanceri ovarian.

Studiuesja kryesore Dr. Esther Vamos nga Imperial tha: "Studimi i ri shton provat në rritje se ushqimet shumë të përpunuara kanë gjasa të kenë efekte negative shëndetësore, duke përfshirë rritjen e rrezikut të kancerit...

Prova të tjera të disponueshme tregojnë se reduktimi i ushqimeve shumë të përpunuara në vendin tonë. Dieta mund të sjellë përfitime të rëndësishme shëndetësore. Hulumtimet e ardhshme duhet të konfirmojnë këto gjetje."

Studiuesja kryesore Dr Kiara Chang, tha: "Ushqimet e përpunuara shumë janë kudo dhe promovohen shumë me çmime të lira dhe paketim tërheqës për të rritur konsumin. Kjo tregon se mjedisi ynë ushqimor ka nevojë urgjente për reforma për të mbrojtur popullsinë nga ushqimet shumë të përpunuara”.

Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Organizata Ndërkombëtare e Ushqimit dhe Bujqësisë e OKB-së kanë rekomanduar më parë kufizimin e ushqimeve shumë të përpunuara si pjesë e një diete më të shëndetshme. Në disa vende si Franca, Kanadaja dhe Brazili po bëhen përpjekje për të reduktuar konsumin e këtyre ushqimeve.

Studiuesit sugjeruan, ndër të tjera, që duhet të ketë etiketa të qarta paralajmëruese në paketimin e ushqimeve shumë të përpunuara për të mbrojtur veçanërisht familjet më të varfra që janë më të rrezikuara nga produktet e lira, por edhe të pashëndetshme.

Nga ana tjetër, shkencëtarët pranuan se studimi i tyre vëzhgues nuk vërteton një lidhje shkak-pasojë midis ushqimeve shumë të përpunuara dhe kancerit, por një lidhje, ndaj nevojiten më shumë kërkime për të vërtetuar një marrëdhënie të tillë. Ata shtuan se kanceri tani ka kapërcyer sëmundjet kardiovaskulare si shkaku kryesor i vdekjeve të parakohshme në shumë vende me të ardhura të larta.

Burimi: CNN

buka kanceri esther vamos kiara chang

Sondazh

Poll

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër