LIVE UPDATES
Bota

Të rinjtë ultra-ortodoksë izraelitë shkëputen nga stili fetar i jetesës

Shkollat ultra-ortodokse izraelite fokusohen pothuajse ekskluzivisht në studimet fetare, dhe shumica i ndalojnë nxënësit e tyre të përdorin internetin, gjë që mund t'i çojë ata jashtë komuniteteve izoluese, drejt shoqërise laike liberale

15 Prill 2023, 21:39 Nga I.A
Të rinjtë ultra-ortodoksë izraelitë shkëputen nga stili
Te rinjte

IZRAEL- Në Izrael, ultra-ortodoksët, të cilët respektojnë rreptësisht ligjin hebraik, përbëjnë aktualisht rreth 13 për qind të popullsisë së Izraelit, megjithëse numri i tyre po rritet për shkak të një niveli të lartë të lindjeve. Në të njëjtën kohë, një numër në rritje i të rinjve ultra-ortodoksë po zgjedhin të largohen nga komuniteti, duke ndërprerë shpesh të gjitha lidhjet me të kaluarën e tyre. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Linda Gradstein njofton nga Jeruzalemi.

Shkollat ultra-ortodokse izraelite fokusohen pothuajse ekskluzivisht në studimet fetare, dhe shumica i ndalojnë nxënësit e tyre të përdorin internetin, gjë që mund t'i çojë ata jashtë komuniteteve izoluese, drejt shoqërise laike liberale. Por një numër në rritje i të rinjve ultra-ortodoksë po zgjedhin të shkëputen.

Sipas Yair Hass, drejtori ekzekutiv i organizatës Hillel, rreth 3,000 nga këta të rinj ultra-ortodoksë, të quajtur "jotzim", janë larguar nga komuniteti vitin e kaluar. Organizata prej më shumë se një mijë vullnetarësh ndihmon shumë prej tyre të fillojnë një jetë të re, duke u ofruar strehim të përkohshëm, edukim dhe këshillim psikologjik.

“Ne ofrojmë mbështetje dhe një mënyrë për të përballuar vetminë. Vetmia është e tmerrshme sepse ata janë shkëputur nga familjet e tyre. Dikush që largohet nga bota ultra-ortodokse shihet si tradhtar i vlerave dhe mënyrës së tyre të jetesës, dhe shumë nga ata që largohen gjithashtu përballen me faj të tmerrshëm. Është thelbësore që ata të marrin mbështetje nga të tjerët që janë larguar nga bota ultra-ortodokse”.

Qendrat Hillel në katër qytete izraelite organizojnë darka të përbashkëta dhe aktivitete të tjera për të zëvendësuar jetën ultra-ortodokse të lënë pas. Disa nga “jotzimët” ishin të martuar, si Fredi, e cila ishte 18 vjeç kur prindërit e saj organizuan një mblesëri me një burrë që ajo nuk e njihte.

Zëri i Amerikës po përdor vetëm emrat "jotzim" për të mbrojtur privatësinë e tyre.

“Një ditë thjesht u largova. Isha 20 vjeçe dola nga shtëpia dhe nuk e dija se ku po shkoja. Për tre muaj çdo ditë, kërkoja vetëm një vend për të kaluar natën. Përfundimisht gjeta qendrën Hillel ku më ofruan një shtrat dhe shërbime të tjera”, thotë Fredi.

Të tjerë thonë se vendimi për t'u larguar u mori vite.

“Dëshira për t’u larguar nga bota ultra-ortodokse më erdhi ngadalë sepse nuk më lejohej të këndoja para burrave, nuk më lejohej të vishesha si doja, ... nuk kisha aftësi. Nuk mund të dilja në botë dhe të trajtohesha denjësisht në një punë ku mund të rritesha”, thotë Bracha.

Hillel ndihmon "jotzimët" të marrin studime laike që nuk i mësuan kurrë në shkollat ultra-ortodokse për t'i përgatitur ata për një punë në botën e jashtme.

“Më duhej të filloja nga fillimi, me miq të rinj, një gjuhë të re, një kulturë tjetër. Duhet të studiosh gjëra krejtësisht të ndryshme. Nuk ke asnjë diplomë, anglishte apo matematikë”, thotë Dudi.

Partitë politike ultra-ortodokse në qeverinë e re fetare të krahut të djathtë të Izraelit po kërkojnë aktualisht rritje masive buxhetore për të mbështetur stilin e jetesës së komunitetit të tyre, veçanërisht edukimin fetar. Ata duan t'i mbajnë të rinjtë e tyre të kënaqur brenda komunitetit dhe jo të tundohen, për tu larguar dhe për t'u bashkuar në shoqërinë moderne izraelite.

Marrë nga VOA

izrael

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje