LIVE UPDATES
Bota

Të rinjtë ultra-ortodoksë izraelitë shkëputen nga stili fetar i jetesës

Shkollat ultra-ortodokse izraelite fokusohen pothuajse ekskluzivisht në studimet fetare, dhe shumica i ndalojnë nxënësit e tyre të përdorin internetin, gjë që mund t'i çojë ata jashtë komuniteteve izoluese, drejt shoqërise laike liberale

15 Prill 2023, 21:39 Nga I.A
Të rinjtë ultra-ortodoksë izraelitë shkëputen nga stili
Te rinjte

IZRAEL- Në Izrael, ultra-ortodoksët, të cilët respektojnë rreptësisht ligjin hebraik, përbëjnë aktualisht rreth 13 për qind të popullsisë së Izraelit, megjithëse numri i tyre po rritet për shkak të një niveli të lartë të lindjeve. Në të njëjtën kohë, një numër në rritje i të rinjve ultra-ortodoksë po zgjedhin të largohen nga komuniteti, duke ndërprerë shpesh të gjitha lidhjet me të kaluarën e tyre. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Linda Gradstein njofton nga Jeruzalemi.

Shkollat ultra-ortodokse izraelite fokusohen pothuajse ekskluzivisht në studimet fetare, dhe shumica i ndalojnë nxënësit e tyre të përdorin internetin, gjë që mund t'i çojë ata jashtë komuniteteve izoluese, drejt shoqërise laike liberale. Por një numër në rritje i të rinjve ultra-ortodoksë po zgjedhin të shkëputen.

Sipas Yair Hass, drejtori ekzekutiv i organizatës Hillel, rreth 3,000 nga këta të rinj ultra-ortodoksë, të quajtur "jotzim", janë larguar nga komuniteti vitin e kaluar. Organizata prej më shumë se një mijë vullnetarësh ndihmon shumë prej tyre të fillojnë një jetë të re, duke u ofruar strehim të përkohshëm, edukim dhe këshillim psikologjik.

“Ne ofrojmë mbështetje dhe një mënyrë për të përballuar vetminë. Vetmia është e tmerrshme sepse ata janë shkëputur nga familjet e tyre. Dikush që largohet nga bota ultra-ortodokse shihet si tradhtar i vlerave dhe mënyrës së tyre të jetesës, dhe shumë nga ata që largohen gjithashtu përballen me faj të tmerrshëm. Është thelbësore që ata të marrin mbështetje nga të tjerët që janë larguar nga bota ultra-ortodokse”.

Qendrat Hillel në katër qytete izraelite organizojnë darka të përbashkëta dhe aktivitete të tjera për të zëvendësuar jetën ultra-ortodokse të lënë pas. Disa nga “jotzimët” ishin të martuar, si Fredi, e cila ishte 18 vjeç kur prindërit e saj organizuan një mblesëri me një burrë që ajo nuk e njihte.

Zëri i Amerikës po përdor vetëm emrat "jotzim" për të mbrojtur privatësinë e tyre.

“Një ditë thjesht u largova. Isha 20 vjeçe dola nga shtëpia dhe nuk e dija se ku po shkoja. Për tre muaj çdo ditë, kërkoja vetëm një vend për të kaluar natën. Përfundimisht gjeta qendrën Hillel ku më ofruan një shtrat dhe shërbime të tjera”, thotë Fredi.

Të tjerë thonë se vendimi për t'u larguar u mori vite.

“Dëshira për t’u larguar nga bota ultra-ortodokse më erdhi ngadalë sepse nuk më lejohej të këndoja para burrave, nuk më lejohej të vishesha si doja, ... nuk kisha aftësi. Nuk mund të dilja në botë dhe të trajtohesha denjësisht në një punë ku mund të rritesha”, thotë Bracha.

Hillel ndihmon "jotzimët" të marrin studime laike që nuk i mësuan kurrë në shkollat ultra-ortodokse për t'i përgatitur ata për një punë në botën e jashtme.

“Më duhej të filloja nga fillimi, me miq të rinj, një gjuhë të re, një kulturë tjetër. Duhet të studiosh gjëra krejtësisht të ndryshme. Nuk ke asnjë diplomë, anglishte apo matematikë”, thotë Dudi.

Partitë politike ultra-ortodokse në qeverinë e re fetare të krahut të djathtë të Izraelit po kërkojnë aktualisht rritje masive buxhetore për të mbështetur stilin e jetesës së komunitetit të tyre, veçanërisht edukimin fetar. Ata duan t'i mbajnë të rinjtë e tyre të kënaqur brenda komunitetit dhe jo të tundohen, për tu larguar dhe për t'u bashkuar në shoqërinë moderne izraelite.

Marrë nga VOA

izrael

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera