LIVE UPDATES
Bota

The Economist: Korporatat në epokën e nacionalizmit

Donald Trump e sheh kombësinë si veçorinë përcaktuese të tregtisë globale. Kjo do të thotë se nëse nuk je një kompani amerikane, atëherë je një shënjestër e mundshme.

3 Maj 2025, 07:09 Nga N.F
The Economist: Korporatat në epokën e nacionalizmit
Foto

SHBA- A kanë më shumë fitime drejtuesit e kompanive po të përqafojnë nacionalizmin? Disa firma duket se dalin të fituara, shkruan The Economist. Kanadezët nuk njihen si njerëz nacionalistë. Prandaj, kur edhe populli më i sjellshëm në botë, vendos të valëvisë flamurin kombëtar, është e qartë se kemi hyrë në epokën e patriotizmit të thekur.

Kërcënimet e Donald Trump për ta bërë fqinjin verior të Amerikës “shtetin e 51-të amerikan”, kanë nxitur te kanadezët ndjenjën e patriotizmit të flaktë, duke blerë flamuj me gjethe panje, duke anuluar pushimet në fqinjin jugor dhe duke protestuar me zhurmë gjatë këndimit të himnit amerikan në ngjarjet sportive. Këto shfaqje patriotizmi nuk mund t’i krahasojmë me mitingjet e Nurembergut, por gjithsesi janë të pazakonta për një vend si Kanadaja.

Donald Trump e sheh kombësinë si veçorinë përcaktuese të tregtisë globale. Kjo do të thotë se nëse nuk je një kompani amerikane, atëherë je një shënjestër e mundshme. Dhe ai nuk është i vetmi. Në mbarë botën, autokratët dhe populistët po vënë gjithnjë e më shumë theksin mbi identitetin kombëtar. Partia Komuniste Kineze e përshkruan ngjitjen e Kinës si një përpjekje kombëtare.

Alex Karp, themeluesi i kompanisë teknologjike ushtarake Palantir, sapo ka shkruar një libër ku argumenton se patriotizmi mund të mbrojë vlerat perëndimore. Mes kësaj ringjalljeje të patriotizmit nëpër botë, shefat e kompanive janë në një dilemë: a duhet të bashkohen?

Sipas Lori Yue nga Columbia Business School, përgjigjja është po. Vitin e kaluar, zonja Yue dhe bashkautorët e saj botuan një punim që analizoi 41,000 raporte vjetore të lëshuara nga kompanitë publike kineze në vitet 2000-2020 për retorikën nacionaliste.

Studiuesit zbuluan se në atë periudhë, u rrit ndjeshëm përdorimi i gjuhës nacionaliste nga kompanitë. Firmat që përdornin gjuhë më nacionaliste kishin prirjen të ishin në pronësi të shtetit, gjë që nuk është aspak për t’u habitur.

Ato kishin më shumë gjasa të merreshin me një biznes që bashkëvepronte drejtpërdrejt me konsumatorin sesa me bizneset e tjera. Dhe gjithashtu kishin më tepër gjasa të ishin aksionerë individualë dhe më pak të ngjarë të shisnin aksionet jashtë vendit.

Pavarësisht nëse këto firma nxiteshin nga ideologjia apo llogaritja, ato dolën me fitim. Kompanitë që përdorën më shumë gjuhë nacionaliste, zakonisht kishin një kthim më të lartë të aseteve në vitin pasardhës, sepse fituan më shumë para në tregun e brendshëm.

Në një studim të mëvonshëm, zonja Yue dhe bashkautorët e saj, gjetën prova se në disa firma kineze, ndjenja më e fortë e misionit kombëtar, ulte gatishmërinë e korporatës për çështjet sociale që lidhen me punonjësit.

Si shpjegim, ajo hodhi hipotezën se nëse punëtorët nxiten nga interesi kombëtar i përbashkët, atëherë ata mund të jenë të gatshëm të heqin dorë nga përfitimet e tjera. E njëjta qasje u përdor në një studim nga Pantelis Kazakis në Universitetin Glasgow. Ai zbuloi se gjuha nacionaliste rriste nivelet e shmangies së taksave.

Kazakis argumenton se firmat e ashtuquajtura patriote mund të kenë lidhje më të ngushta me qeverinë, një ndjenjë më të lartë arrogance, ose më pak frikë nga dëmtimi i reputacionit për shkak të mospagimit të disa taksave.

Përpara se të gjithë të fillojnë të shpërndajnë flamujt dhe të këndojnë himnin kombëtar, duhet të kini kujdes. Kompanitë që fitojnë shumë para jashtë vendit, mund të trajtohen me ashpërsi nga tregjet jashtë shtetit nëse krijojnë përshtypjen se janë kundër të huajve.

Një analizë në vitin 2019 nga Alexander Mohr dhe Christian Schumacher në Universitetin e Ekonomisë dhe Biznesit të Vjenës, zbuloi se patriotizmi i firmave të listuara në treguesin S&P 500 dëmton ato që kanë më shumë shitje dhe asete jashtë vendit.

Në studimin e zonjës Yue konstatohet se kompanitë e themeluara pas anëtarësimit të Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë në vitin 2001 kishin më pak gjasa të vinin theksin mbi patriotizëm.

Ndryshimet në peizazhin gjeopolitik mund të ndryshojnë kostot dhe përfitimet e të qenët i lidhur fort me një vend, siç po konstatojnë tani eksportuesit amerikanë në Kanada. Nacionalizmi mund të jetë përçarës edhe në atdhe. Nëse patriotizmi i flaktë i një firme lidhet me një lëvizje të caktuar (për shembull lëvizjen America First), atëherë kjo mund të armiqësojë disa konsumatorë.

Sidoqoftë, edhe nëse firmat nuk e përqafojnë nacionalizmin, ato do të preken prej tij. Një studim nga Khan-Pyo Lee dhe bashkautorët e tij në Universitetin Sogang në Korenë e Jugut, tregon se menaxherët që punojnë për kompanitë e huaja shumëkombëshe, kanë më pak afrimitet me punëdhënësit e tyre sesa ata që punojnë për firmat vendase.

Një studim i fundit nga Arnab Choudhury dhe bashkautorët e tij në Universitetin Columbia, zbuloi se midis viteve 1983 dhe 2016, në Amerikë, firmat vendase fitonin më shpesh se firmat e huaja në gjykatat për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve mbi patentat.

Në një botë të mbizotëruar nga tarifa hakmarrëse dhe barriera tregtare, pasaporta e një kompanie ka po aq rëndësi sa retorika e saj. Këshilla e arsyeshme e zonjës Yue për drejtuesit e kompanive është që të jenë të ekuilibruar. Nacionalizmi mund të ketë kuptim si një zgjedhje strategjike për disa kompani, por duhet bërë me pjekuri./ Monitor

the economist korporata

Sondazh

Poll

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë