LIVE UPDATES
Bota

Trazira në Izrael, bllokohen autostradat dhe stacionet e trenave

Protestat, tashmë në muajin e shtatë, janë shtuar gjatë ditëve të fundit ndërsa zoti Netanyahu dhe aleatët e tij në parlament po përparojnë me planin e reformës. Projektligji i parë i kësaj pakete – që synon të kufizojë kompetencat mbikëqyrëse të Gjykatës së Lartë – mund të bëhet ligj që javën e ardhshme.

18 Korrik 2023, 21:33 Nga a.l
Trazira në Izrael, bllokohen autostradat dhe stacionet e trenave
Foto ilustruese

JERUZALEM – Dhjetëra mijëra protestues bllokuan të martën autostradat dhe stacionet e trenave si dhe u mblodhën në Tel Aviv gjatë një dite protestash mbarëkombëtare kundër planit të debatueshëm të Kryeministrit Benjamin Netanyahu për reformimin e gjyqësorit.

Protestat, tashmë në muajin e shtatë, janë shtuar gjatë ditëve të fundit ndërsa zoti Netanyahu dhe aleatët e tij në parlament po përparojnë me planin e reformës. Projektligji i parë i kësaj pakete – që synon të kufizojë kompetencat mbikëqyrëse të Gjykatës së Lartë – mund të bëhet ligj që javën e ardhshme.

Trazirat lanë disi në hije edhe vizitën në Shtëpinë e Bardhë të presidentit të Izraelit, Isaac Herzog, i cili u ftua në Uashington për të festuar 75 vjetorin e Izraelit.

Zoti Herzog, një politikan i qendrës, është përfshirë në përpjekjet jopublike për të ndërmjetësuar një kompromis për reformën e gjyqësorit, që ka tensionuar marrëdhënien mes zotit Netanyahu dhe Presidentit amerikan Joe Biden. Nuk ishte e qartë nëse zoti Herzog, një ish-rival politik i zotit Netanyahu dhe që ka treguar pak entuziazëm për planin e reformimit, do të mundohej t’i afronte dy udhëheqësit.

Zoti Netanyahu dhe aleatët e tij thonë se reforma është e nevojshme për të vendosur nën kontroll pushtetin e një gjyqësori të pazgjedhur me votë – në veçanti Gjykatën e Lartë – që ata besojnë se bën ndërhyrje të tepruara tek vendimet e qeverisë.

Kundërshtarët e tyre, që përfaqësojnë segmente të gjera të shoqërisë izraelite, thonë se plani është një zaptim pushteti nga zoti Netanyahu dhe aleatët e tij ultra-ortodoksë, që do të shkatërrojë sistemin delikat të kontrollit dhe balancës në vend. Ata gjithashtu thonë se kryeministri, i cili po gjykohet për akuza korrupsioni, dhe aleatët e tij kanë pakënaqësi të ndryshme ndaj sistemit gjyqësor.

Gjatë të martës të mbiquajtur “dita e ndërprerjes”, protestuesit bllokuan autostradat kryesore dhe u mblodhën përpara bursës së Izraelit dhe shtabit të ushtrisë. Drejtuesit e sipërmarrjeve kanë paralajmëruar në mënyrë të përsëritur se një sistem i dobësuar ligjor do të largojë investitorët e huaj. Rezervistët në njësi kyçe ushtarake, ndër ta pilotë të forcave ajrore dhe agjentë të luftës kibernetike, kanë kërcënuar se nuk do të paraqiten në detyrë.

“Kjo qeveri është krejtësisht e çmendur. Kemi frikë për demokracinë tonë, për gjithçka që kemi ndërtuar – kjo është arsyeja pse ne të gjithë jemi këtu duke luftuar”, tha Itai Bar Natan, 48 vjeç, drejtues në fushën e teknologjisë së lartë, i cili mbante një flamur me mbishkrimin “Bashkëluftëtarët”, një slogan i përdorur nga rezervistët e ushtrisë gjatë protestave.

Demonstruesit, shumë prej tyre rezervistë, bllokuan një nga hyrjet në komandën ushtarake të Izraelit në qendër të Tel Avivit.

Protestuesit vërshuan drejt stacioneve të trenave gjatë orës së pikut të pasdites. Policia mbylli një stacion qendror treni në Tel Aviv për të parandaluar hyrjen e protestuesve. Shumë u binin borive ose mbanin lart flamujt izraelitë bardhë e blu. Më vonë të martën ishte planifikuar një protestë masive në qendër të Tel Avivit.

Jashtë bursës së Tel Avivit, demonstruesit ndezën shashka tymuese, u binin daulleve, brohorisnin dhe mbanin pankarta që shkruanin “shpëtoni vendin tonë të ri”.

“Erdhëm tek bursa sepse ky është simboli i asaj që kjo çmenduri e diktaturës po i bën ekonomisë së Izraelit”, tha protestuesja Tzvia Bader. “Jemi bërë një vend i botës së tretë. Nuk ka asnjë shans për ekonominë tonë”.

Të tjerë demonstruan jashtë selisë së Histadrutit, sindikatës më të madhe të punëtorëve të Izraelit, duke kërkuar që organizata të bëjë thirrje për një grevë të përgjithshme – një veprim që mund të paralizojë ekonominë e vendit. Një grevë nga kjo sindikatë në mars ndihmoi që zoti Netanyahu ta pezullonte në atë kohë planin për reformën gjyqësore.

Shoqata Mjekësore e Izraelit njoftoi gjithashtu se mjekët do të bëjnë të mërkurën një grevë dy-orëshe në shenjë proteste ndaj legjislacionit të propozuar. Operacionet e urgjencës do të vazhdojnë si normalisht, tha Dr. Hagai Levine, një ish-drejtues i shoqatës së mjekëve të shëndetit publik të Izraelit.

Policia tha se të paktën 37 persona u arrestuan për shkaktimin e trazirave publike. Zoti Netanyahu kryeson qeverinë më ultranacionaliste dhe më konservatore nga pikëpamja fetare në historinë 75-vjeçare të Izraelit.

Plani i tij i reformës ka ekspozuar ndasi të gjera në shoqërinë izraelite – kryesisht të bazuara tek dallimet fetare dhe ekonomike.

Aleatët e zotit Netanyahu janë të motivuar nga një sërë pakënaqësish ndaj sistemit gjyqësor. Aleatët e tij ultra-ortodoksë, për shembull, kanë frikë se gjykatat do të heqin përjashtimet që ua lejojnë të rinjve besimtarë të mos bëjnë shërbimin e detyrueshëm ushtarak, nëse dëshirojnë të ndjekin studime fetare. Të tjerë kanë folur kundër të drejtave për personat e komunitetit LGBTQ+, ndërkohë që disa ministra të kabinetit janë udhëheqës kolonësh të vijës së ashpër, të cilët vazhdojnë të jenë të zemëruar për tërheqjen e Izraelit nga Rripi i Gazës në 2005 dhe akuzojnë gjykatat se mbajnë anën e palestinezëve.

Protestuesit, nga ana tjetër, janë përgjithësisht nga shtresa e mesme laike e Izraelit, të cilët besojnë se qeveria po planifikon të shtypë mënyrën e tyre të jetesës dhe traditat liberale të vendit.

Koalicioni qeverisës mori pushtetin në dhjetor pasi fitoi zgjedhjet e pesta të vendit në më pak se katër vjet. Zgjedhjet e fundit, ashtu si katër të mëparshmet që përfunduan në ngërç politik, u perceptuan si referendume mbi aftësinë e zotit Netanyahu për të shërbyer si kryeministër ndërkohë që vazhdon të jetë në proces gjyqësor.

Protestat masive të përjavshme bënë që zoti Netanyahu ta pezullonte në mars planin për reformën, por ai e riktheu atë muajin e kaluar, pasi bisedimet për kompromis me opozitën politike dështuan.

Parlamenti izraelit dha miratimin fillestar javën e kaluar për një pjesë kyçe të reformës, që do të pengonte Gjykatën e Lartë të shfuqizonte vendimet që i konsideronte “të paarsyeshme”. Koalicioni i zotit Netanyahu e miratoi atë të martën, duke refuzuar 26 mijë kundërshtime ndaj projektligjit, të paraqitura nga ligjvënësit e opozitës.

Ligji është konceptuar që të shërbejë si një mbrojtje kundër korrupsionit dhe emërimeve të papërshtatshme të mbështetësve të pakualifikuar politikë në postet kyçe. Por aleatët e zotit Netanyahut e shohin atë si një shkelje të kompetencave të zyrtarëve të zgjedhur. Gjyqtarët cituan këtë klauzolë në fillim të këtij viti kur thanë se emërimi i një politikani veteran në kabinet ishte i paarsyeshëm për shkak të dënimit të tij në të kaluarën për pranim ryshfeti dhe të pranimit të fajësisë me marrëveshje për shkelje tatimore.

Projektligji ka marrë tashmë miratimin paraprak në parlament dhe është planifikuar të marrë miratimin zyrtar javën e ardhshme, nëse zoti Netanyahu nuk vendos ta pezullojë.

Ligje të tjera të propozuara në kuadrin e planit të reformës do t’u jepnin ligjvënësve një kontroll më të madh mbi emërimin e gjyqtarëve dhe do t’i jepnin parlamentit fuqinë për të rrëzuar vendimet e gjykatave të larta dhe për të miratuar ligje që nuk mund të shqyrtohen nga gjyqësori.

Protestat vazhdonin edhe ndërsa zoti Herzog mbërrinte në Uashington, ku u takua të martën me Presidentin Biden dhe do të mbajë një fjalim përpara Kongresit të mërkurën.

Vizita ka tërhequr vëmendjen për shkak të refuzimit të deritanishëm të Presidentit Biden për ta ftuar zotin Netanyahu në Shtëpinë e Bardhë. Vizita të tilla janë praktika standarde për kryeministrat izraelitë. Por Presidenti Biden ka thënë se është i pakënaqur me qeverinë e re të zotit Netanyahu – si për shkak të reformës, ashtu edhe për shkak të zgjerimit të shpejtë të vendbanimeve në Bregun Perëndimor, të ndërtuara në territoret e pushtuara, pronësinë mbi të cilat e pretendojnë palestinezët.

Presidenti Biden foli me Kryeministrin Netanyahu me telefon të hënën dhe e ftoi atë për ta takuar në Shtetet e Bashkuara këtë vjeshtë. Por ai nuk tha nëse takimi do të zhvillohej në Shtëpinë e Bardhë apo në një vendndodhje neutrale, siç është p.sh. Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara./VOA

isaac herzog

Sondazh

Poll

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria