LIVE UPDATES
Bota

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve me SHBA? Zelensky: Nuk mund ta shes shtetin tonë

Zelensky fillimisht përfshiu ofertën e një marrëveshjeje për mineralet në të ashtuquajturin plani i fitores që ai ia paraqiti Trumpit shtatorin e kaluar. Ideja ishte t'i ofronte kandidatit të atëhershëm presidencial një arsye të prekshme që SHBA të vazhdonte të mbështeste Ukrainën.

24 Shkurt 2025, 15:29 Nga M.L

 

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve
Foto ilustruese

 

UKRAINË- Kievi dhe Uashingtoni janë afër nënshkrimit të një marrëveshjeje për aksesin e SHBA-së në depozitat minerale të Ukrainës. Olga Stefanishyna, zëvendëskryeministrja për integrimin evropian dhe euro-atlantik, tha në X se negociatat kanë qenë shumë konstruktive, me pothuajse të gjitha detajet kryesore të përfunduara. Ajo shtoi se janë të përkushtuar që këtë ta plotësojnë sa më shpejt për të vazhduar me nënshkrimin e saj.

Zelensky fillimisht përfshiu ofertën e një marrëveshjeje për mineralet në të ashtuquajturin plani i fitores që ai ia paraqiti Trumpit shtatorin e kaluar. Ideja ishte t'i ofronte kandidatit të atëhershëm presidencial një arsye të prekshme që SHBA të vazhdonte të mbështeste Ukrainën. Të hënën, ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson tha në Kiev se një marrëveshje e tillë ishte çmimi i madh sepse do të siguronte një angazhim të Shteteve të Bashkuara nën Donald Trump për një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të sigurt.

Çfarë mineralesh ka Ukraina?

Kyiv vlerëson se rreth 5% e lëndëve të para kritike në botë janë në Ukrainë. Kjo përfshin rreth 19 milionë tonë rezerva të provuara të grafitit, për të cilat agjencia shtetërore e Shërbimit Gjeologjik të Ukrainës thotë se e bën vendin një nga pesë vendet kryesore kryesore për furnizimin e mineralit. Grafiti përdoret për prodhimin e baterive për automjetet elektrike.

Ukraina ka gjithashtu një të tretën e të gjitha depozitave evropiane të litiumit, komponenti kryesor në bateritë aktuale. Dhe përpara pushtimit rus, pjesa globale e Ukrainës në prodhimin e titanit, një metal i lehtë i përdorur në ndërtimin e gjithçkaje, nga aeroplanët deri te termocentralet, ishte 7%. Më tej, Ukraina ka depozita të konsiderueshme të metaleve të rralla të tokës. Këto janë një grup prej 17 elementësh që përdoren për të prodhuar armë, turbina me erë, elektronikë dhe produkte të tjera jetike në botën moderne.

Megjithatë, disa nga depozitat minerale janë konfiskuar nga Rusia. Sipas Yulia Svyrydenko, Ministre e Ekonomisë e Ukrainës, burimet me vlerë 350 miliardë dollarë mbeten sot në territoret e pushtuara. Në vitin 2022, SecDev, një konsulencë për rrezikun gjeopolitik me qendër në Kanada, kreu një vlerësim, i cili zbuloi se Rusia kishte pushtuar 63% të minierave të qymyrit në Ukrainë dhe gjysmën e depozitave të saj të manganit, ceziumit, tantalit dhe tokës së rrallë. Dr Robert Muggah, drejtor i SecDev, thotë se minerale të tilla shtojnë një dimension strategjik dhe ekonomik në agresionin e vazhdueshëm të Rusisë. Duke i kapur ato, Moska mohon aksesin e të ardhurave për Ukrainën, zgjeron bazën e saj të burimeve dhe ndikon në zinxhirët e furnizimit global.

Pse i duan SHBA-të?

Mineralet kritike janë themeli i ekonomisë së shekullit të 21-të, shpjegon Dr Muggah. Ato janë kyçe për energjinë e rinovueshme, aplikimet ushtarake dhe infrastrukturën industriale. Ata luajnë një rol strategjik në rritje në gjeopolitikë dhe gjeoekonomi. Për më tepër, SHBA-ja është e prirur për një marrëveshje për burimet minerale të Ukrainës, sepse dëshiron të reduktojë varësinë nga Kina, e cila kontrollon 75% të depozitave të tokës së rrallë në botë, sipas Grupit të Investimeve Gjeologjike. Në dhjetor Kina ndaloi eksportin e disa mineraleve të tokës së rrallë në SHBA, pasi më parë kishte kufizuar eksportet e mineraleve në SHBA vitin e kaluar.

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve

Çfarë dimë për negociatat e deritanishme?

Përpara pohimit të Stefanishyna-s se një marrëveshje ishte afër, dukej se kishte disa pika pengese. Të mërkurën e kaluar, Zelensky hodhi poshtë kërkesat e SHBA-së për një pjesë të raportuar prej 50% të mineraleve të saj të tokës të rralla për të cilat Trump tha se do të pasqyronte sasinë e ndihmës që SHBA i kishte ofruar Ukrainës gjatë luftës së saj me Rusinë.

“Nuk mund ta shes shtetin tonë”, tha ai.

Dispozitat e një drafti të dytë të marrëveshjes të dielën dukeshin të ishin edhe më të ashpra se në dokumentin e parë. Në vend të ndarjes së të ardhurave 50/50, drafti i rishikuar sugjeroi që SHBA kërkon kontroll të plotë. Zelenzky gjithashtu se dëshiron që çdo marrëveshje të përfshijë garanci sigurie.

Të hënën, ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson e quajti çmimin e madh një marrëveshje për aksesin e SHBA-së në mineralet e Ukrainës. Ai hodhi poshtë sugjerimet se marrëveshja ishte një shkatërrim dhe tha ajo që ukrainasit marrin nga kjo është një angazhim i Shteteve të Bashkuara nën Donald Trump për një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të sigurt.

Zhvillimi i këtyre burimeve minerale është jashtëzakonisht i vështirë dhe i kushtueshëm, thotë Iryna Suprun, shefe ekzekutive e Grupit të Investimeve Gjeologjike, një firmë këshilluese minerare me bazë në Ukrainë. Ajo argumenton se nëse ata mund të tërheqin investitorët amerikanë për të zhvilluar burimet e tyre natyrore, do të jetë shumë e dobishme për ekonominë e vendit.

"Ne do të marrim teknologji që industrisë sonë minerare i mungojnë kaq shumë. Ne do të marrim kapital. Kjo do të thotë më shumë vende pune, pagesa taksash. Ne do të marrim të ardhura nga zhvillimi i depozitave minerale," shpjegon Suprun.

shba volodymyr zelensky olga stefanishyna ukrainë

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj