LIVE UPDATES
Bota

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve me SHBA? Zelensky: Nuk mund ta shes shtetin tonë

Zelensky fillimisht përfshiu ofertën e një marrëveshjeje për mineralet në të ashtuquajturin plani i fitores që ai ia paraqiti Trumpit shtatorin e kaluar. Ideja ishte t'i ofronte kandidatit të atëhershëm presidencial një arsye të prekshme që SHBA të vazhdonte të mbështeste Ukrainën.

24 Shkurt 2025, 15:29 Nga M.L

 

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve
Foto ilustruese

 

UKRAINË- Kievi dhe Uashingtoni janë afër nënshkrimit të një marrëveshjeje për aksesin e SHBA-së në depozitat minerale të Ukrainës. Olga Stefanishyna, zëvendëskryeministrja për integrimin evropian dhe euro-atlantik, tha në X se negociatat kanë qenë shumë konstruktive, me pothuajse të gjitha detajet kryesore të përfunduara. Ajo shtoi se janë të përkushtuar që këtë ta plotësojnë sa më shpejt për të vazhduar me nënshkrimin e saj.

Zelensky fillimisht përfshiu ofertën e një marrëveshjeje për mineralet në të ashtuquajturin plani i fitores që ai ia paraqiti Trumpit shtatorin e kaluar. Ideja ishte t'i ofronte kandidatit të atëhershëm presidencial një arsye të prekshme që SHBA të vazhdonte të mbështeste Ukrainën. Të hënën, ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson tha në Kiev se një marrëveshje e tillë ishte çmimi i madh sepse do të siguronte një angazhim të Shteteve të Bashkuara nën Donald Trump për një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të sigurt.

Çfarë mineralesh ka Ukraina?

Kyiv vlerëson se rreth 5% e lëndëve të para kritike në botë janë në Ukrainë. Kjo përfshin rreth 19 milionë tonë rezerva të provuara të grafitit, për të cilat agjencia shtetërore e Shërbimit Gjeologjik të Ukrainës thotë se e bën vendin një nga pesë vendet kryesore kryesore për furnizimin e mineralit. Grafiti përdoret për prodhimin e baterive për automjetet elektrike.

Ukraina ka gjithashtu një të tretën e të gjitha depozitave evropiane të litiumit, komponenti kryesor në bateritë aktuale. Dhe përpara pushtimit rus, pjesa globale e Ukrainës në prodhimin e titanit, një metal i lehtë i përdorur në ndërtimin e gjithçkaje, nga aeroplanët deri te termocentralet, ishte 7%. Më tej, Ukraina ka depozita të konsiderueshme të metaleve të rralla të tokës. Këto janë një grup prej 17 elementësh që përdoren për të prodhuar armë, turbina me erë, elektronikë dhe produkte të tjera jetike në botën moderne.

Megjithatë, disa nga depozitat minerale janë konfiskuar nga Rusia. Sipas Yulia Svyrydenko, Ministre e Ekonomisë e Ukrainës, burimet me vlerë 350 miliardë dollarë mbeten sot në territoret e pushtuara. Në vitin 2022, SecDev, një konsulencë për rrezikun gjeopolitik me qendër në Kanada, kreu një vlerësim, i cili zbuloi se Rusia kishte pushtuar 63% të minierave të qymyrit në Ukrainë dhe gjysmën e depozitave të saj të manganit, ceziumit, tantalit dhe tokës së rrallë. Dr Robert Muggah, drejtor i SecDev, thotë se minerale të tilla shtojnë një dimension strategjik dhe ekonomik në agresionin e vazhdueshëm të Rusisë. Duke i kapur ato, Moska mohon aksesin e të ardhurave për Ukrainën, zgjeron bazën e saj të burimeve dhe ndikon në zinxhirët e furnizimit global.

Pse i duan SHBA-të?

Mineralet kritike janë themeli i ekonomisë së shekullit të 21-të, shpjegon Dr Muggah. Ato janë kyçe për energjinë e rinovueshme, aplikimet ushtarake dhe infrastrukturën industriale. Ata luajnë një rol strategjik në rritje në gjeopolitikë dhe gjeoekonomi. Për më tepër, SHBA-ja është e prirur për një marrëveshje për burimet minerale të Ukrainës, sepse dëshiron të reduktojë varësinë nga Kina, e cila kontrollon 75% të depozitave të tokës së rrallë në botë, sipas Grupit të Investimeve Gjeologjike. Në dhjetor Kina ndaloi eksportin e disa mineraleve të tokës së rrallë në SHBA, pasi më parë kishte kufizuar eksportet e mineraleve në SHBA vitin e kaluar.

Ukraina afër nënshkrimit të marrëveshjes së mineraleve

Çfarë dimë për negociatat e deritanishme?

Përpara pohimit të Stefanishyna-s se një marrëveshje ishte afër, dukej se kishte disa pika pengese. Të mërkurën e kaluar, Zelensky hodhi poshtë kërkesat e SHBA-së për një pjesë të raportuar prej 50% të mineraleve të saj të tokës të rralla për të cilat Trump tha se do të pasqyronte sasinë e ndihmës që SHBA i kishte ofruar Ukrainës gjatë luftës së saj me Rusinë.

“Nuk mund ta shes shtetin tonë”, tha ai.

Dispozitat e një drafti të dytë të marrëveshjes të dielën dukeshin të ishin edhe më të ashpra se në dokumentin e parë. Në vend të ndarjes së të ardhurave 50/50, drafti i rishikuar sugjeroi që SHBA kërkon kontroll të plotë. Zelenzky gjithashtu se dëshiron që çdo marrëveshje të përfshijë garanci sigurie.

Të hënën, ish-kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson e quajti çmimin e madh një marrëveshje për aksesin e SHBA-së në mineralet e Ukrainës. Ai hodhi poshtë sugjerimet se marrëveshja ishte një shkatërrim dhe tha ajo që ukrainasit marrin nga kjo është një angazhim i Shteteve të Bashkuara nën Donald Trump për një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të sigurt.

Zhvillimi i këtyre burimeve minerale është jashtëzakonisht i vështirë dhe i kushtueshëm, thotë Iryna Suprun, shefe ekzekutive e Grupit të Investimeve Gjeologjike, një firmë këshilluese minerare me bazë në Ukrainë. Ajo argumenton se nëse ata mund të tërheqin investitorët amerikanë për të zhvilluar burimet e tyre natyrore, do të jetë shumë e dobishme për ekonominë e vendit.

"Ne do të marrim teknologji që industrisë sonë minerare i mungojnë kaq shumë. Ne do të marrim kapital. Kjo do të thotë më shumë vende pune, pagesa taksash. Ne do të marrim të ardhura nga zhvillimi i depozitave minerale," shpjegon Suprun.

shba volodymyr zelensky olga stefanishyna ukrainë

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje