LIVE UPDATES
Politike

7 Janar 2020, 20:09 Nga DOSJA

TIRANË- Të dhënat e bëra publike deri më tani mbi skandalin e “Cambridge Analytica” janë vetëm maja e ajsbergut. Sipas mediave britanike janë më shumë se 100 mijë dokumente, që pritet që të bëhen publike në muajt në vazhdim. Publikimi i tyre do të zgjerojë skandalin në 68 vende të botës. Dokumentet, sipas këtyre burimeve demaskojnë një infrastrukturë globale që kishte ngritur një “industri të mirëfilltë” manipulimi votuesish me një vlerë të paktën 3 miliardë dollarë në vit. “Cambridge Analytica” ishte pjesë e kompanisë “SCL Elections” me bazë në Londër, edhe kjo e mbyllur pas skandalit që i plasi në dorë. Kjo kompani e përshkruante veten si kompani lider në fushën e studimit të sjelljes dhe prirjes së elektoratit dhe mburrej në faqen e vet zyrtare të internetit, para se kjo faqe të mbyllej, se ishte e përfshirë në mbi 100 procese elektorale nga 1994 e deri në 2018, ku nuk regjistronte asnjë humbje.

Mes vendeve që “SCL Elections” listonte se kishte punuar është edhe Shqipëria. Vetë “Cambridge Analytica” u themelua në 2013, si një zgjatim i “SCL Elections”. Mbi përfshirjen e “Cambridge Analytica” në zgjedhjet në Shqipëri nuk është publikuar ende ndonjë dokument provues, por gjurmë që lënë dyshime ka. Harta e vendeve ku “SCL Group” thotë se është përfshirë në procese zgjedhore. Shqipëria del në një e-mail të dërguar nga inxhinierja e shkencave kompjuterike, Tee Ganbold dërguar për Brittany Kaiser, ish-punonjëse e “Cambridge Analytica”, që mori statusin e bashkëpunëtores së drejtësisë në Britaninë e Madhe në hetimet për këtë skandal. Në këtë e-mail, që mban datën 16 shtator 2016, Ganbold i dërgon Kaiserit emrat e vendeve që përgjatë 2017 kanë zgjedhje. Mesazhi mban titullin “Concordia – 2017 Elections List” me shënimin “Të lutem printoje dhe dërgoja Markut”. Bëhet fjalë për Mark Turnbull, kreu i “SCL Group”. Vendet që kanë zgjedhje janë të grupuara sipas kontinenteve. Për Europën në listë është edhe Shqipëria, por në dokumentin në fjalë mungojnë detaje të tjera, si kontaktet, apo takimet e vendosura me këto kontakte. Të dhënat nuk mjaftojnë as për të provuar “Cambridge Analytica” është përfshirë në zgjedhjet parlamentare në Shqipëri në vitin 2017 dhe as për të mësuar se për llogari të kujt u përfshinë në këto zgjedhje. Gazeta “Si” kontaktoi me personat e përfshirë në skandalin në fjalë dhe në ditët në vijim do të sjellë të tjera detaje mbi këtë çështje.

Si funksiononte “Cambridge Analytica”

Si bashkëpunëtore e drejtësisë me dëshminë e saj, Britanny Kaiser zbuloi me detaje se i gjithë suksesi ndërtohej me shkelje të rënda të privatësisë së përdoruesve të rrjeteve sociale, sidomos të atyre në Facebook. “Informacioni dhe të dhënat janë sot asetet më të vlefshme në botë. Në 2017, informacioni dhe të dhënat tejkaluan vlerën e naftës në treg. Për këtë arsye Google, Facebook dhe Amazon janë kompanitë më të fuqishme financiarisht, pikërisht sepse shfrytëzojnë këto të dhëna”, deklaronte ajo në një intervistë të dhënë para disa muaj më parë. Chris Wylie, shkencëtar në studimin dhe përpunimin e të dhënave në internet dhe një tjetër ish-punonjës i “Cambridge Analytica” thotë se kjo kompani nuk kishte të bënte më një punë shkencore. “Ndihmova në ngritjen “Cambridge Analytica. Është e pasaktë që kjo kompani të quhet kompani, apo kompani që studionte algoritmat. Në të vërtetë ishte një makineri propagande në shërbim të personit që paguante më shumë”, deklaron ai në dokumentarin “The Great Hack” të Netflix. Ana teknike e funksionimit të skemës, për vetë termat e përdorur është shumë më e vështirë. Por e thjeshtuar, “Cambridge Analytica” përdorte aplikacione të ndryshme, kryesisht argëtimi, përmes të cilave fitonte në mënyrë të paligjshme akses tek të dhënat e përdoruesve të rrjeteve sociale, kryesisht Facebook. Ndërhyrja ishte aq flagrante, sa në disa raste, siguroheshin edhe mesazhet personale të përdoruesve me përdoruesit e tjerë.

Algoritmet e përdorura nga “Cambridge Analytica” i siguronin kompanisë jo vetëm të dhënat e personit që përdorte një aplikacion të caktuar, por edhe të dhënat e rrjetit të miqëve virtuale që ai kishte në Facebook. “Siguronim përmbajtjen e postimeve, pëlqimeve dhe në disa raste edhe të mesazheve personale. Ne nuk shënjestronim vetëm një votues potencial, por të gjithë personalitetin e viktimës. Nuk na duhej shumë, por mjaftonin një grusht personash për të ndërtuar profilin psikologjik të përgjithshëm të votuesve në një vend të caktuar”, shpjegon Chris Wylie. Më pas, sipas profileve psikologjike të ngritura, votuesit bombardoheshin nëpër rrjetet sociale me informacione, shpesh gjysmë të vertetë dhe në një pjesë të mirë krejtësisht të falsifikuar. Të njëjtën skemë që përdori me “Cambridge Analytica”, “SCL Elections” dyshohet se e ka bërë edhe me mjetet tradicionale të informimit në Nigeri. Autoritetet vendase kanë nisur një hetim mbi zgjedhjet e viteve 2005 dhe 2007. Në këto zgjedhje për njërin prej kandidatëve qarkulluan artikuj që e lidhnin me grupin ekstremist “Boko Haram” dhe hamendësohej se ai do të vendoste ligjin e sheriatit nëse do të zgjidhej President.

Lidhja e “Cambridge Analytica” me “Henley & Partners”

Komisioni hetimor i parlamentit britanik kur u mor me hetimin e skandalit “Cambridge Analytica” gjeti lidhje mes “SLC Group”, kompania mëmë e “Cambridge Analytica” me kompaninë “Henley & Partners”. Nga hetimet u zbulua se kreu i “Henley & Partners”, Christian Kalin ishte prezantuar me kreun e Partisë Laburiste malteze, Joseph Muscat, sot Kryeministër i vendit, para zgjedhjeve parlamentare të 2013. “Kuptuam se në 2011, SCL kishte organizuar takime prezantimi në Maltë mes Christian Kalin të “Henley & Partners” me Joseph Muscat”, thuhet në raportin e Parlamentit britanik. “SCL Group” ishte pajtuar nga Muscat për ta ndihmuar në fushatën elektorale. Ai i fitoi zgjedhjet e 2013 dhe menjëherë pas tyre vuri në aplikim skemën e shitjes së pasaportave, ku koncesionare është pikërisht kompania britanike “Henley & Partners”. Për lidhjen mes “SCL Group” dhe “Henley & Partners” kishte shkruar edhe gazetarja malteze e vrarë, Daphne Caruana Galizia.

Në Shqipëri, emri i kompanisë “Henley & Partners” u bë i njohur pas artikullit me titull “Shqipëria mendon shitjen e pasaportës, biznesi kontravers 25 mld dollarësh”, të publikuar nga Gazeta “Si”. Në atë kohë, Kryeministri Edi Rama zhvillonte një vizitë jozyrtare në Londër. Vizita nuk u pasqyrua në asnjë prej burimeve zyrtare të Qeverisë dhe as nga vetë Kryeministri në Facebook. Vizita duket se në të vërtetë kishte për qëllim pjesëmarrjen në konferencën e kompanisë “Henley & Partners”, ku Kryeministri Edi Rama ka qenë në listën e folësve që u janë adresuar të ftuarve, sipas njoftimit të publikuar nga vetë kompania në fjalë, që në faqen e saj zyrtare në internet e përshkruan veten si lider në fushën e ndërmjetësimit të shitjes së pasaportave. Në media qarkulluan disa artikuj, sipas të cilëve kreu i Qeverisë shqiptare është shprehur para miliarderëve pjesëmarrës se po merr në konsideratë bashkëpunimin e Qeverisë shqiptare me “Henley & Partners”, pavarësisht se kjo mund të përkthehet në kritika nga Bashkimi Europian.

Në fakt, Bashkimi Europian qorton në përgjithësi praktikën e shitjes së pasaportave, ndërsa në veçanti, përmes një rezolute të miratuar më 28 mars të 2019 në Parlamentin Europian i kërkohet Maltës që të ndërpresë bashkëpunimin me kompaninë “Henley & Partners”. Rezoluta ngre shqetësime në lidhje me personat që kanë përfituar pasaportën e një vendi anëtar të BE-së, pas regjistrimit të të paktën pesë rasteve, ku përfituesit ishin njerëz të kërkuar, ose dënuar për mashtrim, evazion fiskal, e deri tek shkelje të sanksioneve të vendosura ndaj Rusisë. Kompanitë që operojnë në këtë treg i mbajnë të dhënat e tyre sekrete, por në një raport të 2018 të MoneyVal, që është organizmi i BE-së kundër pastrimit të parave të pista theksohet se aplikimet më të shumta për shtetësi në këtë formë mbërrijnë nga Rusia, Irani dhe Lindja e Mesme, si Arabia Saudite, apo Iraku.

(Marrë nga Gazeta SI)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

politike politike cambridge analytica zgjedhjet e 2017 cambridge analytica zgjedhjet e 2017

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!