LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Çfarë janë ushqimet ultra të përpunuar? Kujdesi që duhet të kemi në konsumimin e tyre

11 Qershor 2019, 09:18 Nga DOSJA
Çfarë janë ushqimet ultra të përpunuar? Kujdesi

Më shumë se gjysma e popullsisë në Britaninë e Madhe konsumon nga ushqimet ultra të përpunuara. Hulumtimet e reja i kanë lidhur këto ushqime me vdekjen e hershme dhe shëndetin e dobët. Por, çfarë është ushqimi ultra i përpunuar?

Cili është dallimi mes proceseve të përpunuara dhe ultra të përpunuara?

Termi ‘ushqim i përpunuar’ ka një përmbajtje të keqe, por djathi dhe buka e freskët konsiderohen si të përpunuara, kështu që mos e merrni gjithmonë për keq fjalën ‘e përpunuar’. Klasifikimi i ushqimeve NOVA i ndan ushqimet që blihen në katër grupe, nga të papërpunuara deri në ultra të përpunuara, por mund të mos jetë gjithmonë e qartë se cila është ajo, kur ju jeni në dyqane.

Grupi i parë: I papërpunuar dhe i përpunuar minimalisht.

Ushqimet e papërpunuara dhe minimumi të përpunuara përbëjnë 30% të kalorive në të ngrënë, në një dietë tipike në Mbretërinë e Bashkuar.

Ushqimet e papërpunuara përfshijnë fruta, perime, arra, farëra, kokrra, fasule  dhe produkte të kafshëve natyrore si vezët, peshqit dhe qumështi.

Ushqimet e përpunuara minimalisht mund të jenë të tharë, të grimcuara, të pjekura, të ngrira, të ziera ose të pasterizuara, por nuk përmbajnë përbërës të shtuar. Ata përfshijnë fruta dhe perime të ngrira, peshk të ngrirë, qumësht të pasterizuar, lëng frutash 100 për qind, kos të shtuar pa sheqer, erëza dhe bimë të thata.

Grupi i dytë: Përbërësit e përpunuar të kuzhinës.                         

Përbërësit e përpunuar të kuzhinës, përfshijnë vajra, yndyra të tilla si gjalpë, uthull, sheqerna dhe kripë.

Grupi i tretë: Ushqim i përpunuar.                                        

Ushqimet e përpunuara janë produkte që zakonisht bëhen duke përdorur një përzierje të një grupi dhe dy përbërësish. Ato përfshijnë mish të tymosur, djathë, bukë të freskët, proshutë, arra të kripura ose sheqerna, fruta të konservuara në shurup, birrë dhe verë. Qëllimi kryesor i përpunimit është të zgjasë jetën e ushqimit ose të rrisë shijen e saj.

Grupi i katërt: Ushqim shumë i përpunuar.

Ushqimet ultra të përpunuara zakonisht përmbajnë përbërës që nuk do të shtonit kur gatuani ushqimin shtëpiak. Ju nuk mund të njihni emrat e këtyre përbërësve, pasi shumë do të jenë kimikate, ngjyrues, embëlsira etj. Ushqimet më të zakonshme të ngrira ultra të përpunuara në Britani janë:

Bukë e industrializuar (11%)

Ushqimet e para-paketuara (7.7%)

Drithërat për mëngjes (4.4 %)

Salcice dhe produkte të tjera të mishit të rindërtuar (3.8 %)

Mund të jetë e vështirë të identifikosh ushqimin që është ultra i përpunuar, sepse në disa raste i njëjti lloj ushqimi mund të përpunohet minimalisht, pavarësisht se si është bërë. Për shembull:

Buka e bërë nga miell gruri, ujë, kripë dhe maja është përpunuar, por nëse shtoni fryrës ose ngjyrues bëhet ultra i përpunuar.

Mielli i misrit dhe gruri i copëtuar përpunohen minimalisht, por kur prodhuesi shton sheqer, aromatizime ose ngjyra, ato bëhen drithëra të mëngjesit ultra të përpunuar.

Kos i thjeshtë është përpunuar minimalisht, por shtoni ëmbëlsues, ngjyrues bëhet ultra i përpunuar.

Kur ushqimi është i përpunuar, studimet tregojnë se disponueshmëria e lëndës ushqyese në zorrën e vogël është prekur. Kjo për shkak se përbërjet e bimëve dhe qelizat e kafshëve janë ndryshuar. Çështjet lindin kur ushqimet ultra të përpunuara fillojnë të zëvendësojnë ushqimet e papërpunuara dhe të përpunuara minimalisht, të cilat përmbajnë lëndë ushqyese vitale, në dietën tuaj. 

Burimi: BBC

Përshtatur nga R.L/dosja.al   

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

argetim argetim dieta kalori ushqimet e përpunuara vdekje e hershme dieta kalori ushqimet e përpunuara vdekje e hershme

Sondazh

Poll

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit