LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Çfarë janë ushqimet ultra të përpunuar? Kujdesi që duhet të kemi në konsumimin e tyre

11 Qershor 2019, 09:18 Nga DOSJA
Çfarë janë ushqimet ultra të përpunuar? Kujdesi

Më shumë se gjysma e popullsisë në Britaninë e Madhe konsumon nga ushqimet ultra të përpunuara. Hulumtimet e reja i kanë lidhur këto ushqime me vdekjen e hershme dhe shëndetin e dobët. Por, çfarë është ushqimi ultra i përpunuar?

Cili është dallimi mes proceseve të përpunuara dhe ultra të përpunuara?

Termi ‘ushqim i përpunuar’ ka një përmbajtje të keqe, por djathi dhe buka e freskët konsiderohen si të përpunuara, kështu që mos e merrni gjithmonë për keq fjalën ‘e përpunuar’. Klasifikimi i ushqimeve NOVA i ndan ushqimet që blihen në katër grupe, nga të papërpunuara deri në ultra të përpunuara, por mund të mos jetë gjithmonë e qartë se cila është ajo, kur ju jeni në dyqane.

Grupi i parë: I papërpunuar dhe i përpunuar minimalisht.

Ushqimet e papërpunuara dhe minimumi të përpunuara përbëjnë 30% të kalorive në të ngrënë, në një dietë tipike në Mbretërinë e Bashkuar.

Ushqimet e papërpunuara përfshijnë fruta, perime, arra, farëra, kokrra, fasule  dhe produkte të kafshëve natyrore si vezët, peshqit dhe qumështi.

Ushqimet e përpunuara minimalisht mund të jenë të tharë, të grimcuara, të pjekura, të ngrira, të ziera ose të pasterizuara, por nuk përmbajnë përbërës të shtuar. Ata përfshijnë fruta dhe perime të ngrira, peshk të ngrirë, qumësht të pasterizuar, lëng frutash 100 për qind, kos të shtuar pa sheqer, erëza dhe bimë të thata.

Grupi i dytë: Përbërësit e përpunuar të kuzhinës.                         

Përbërësit e përpunuar të kuzhinës, përfshijnë vajra, yndyra të tilla si gjalpë, uthull, sheqerna dhe kripë.

Grupi i tretë: Ushqim i përpunuar.                                        

Ushqimet e përpunuara janë produkte që zakonisht bëhen duke përdorur një përzierje të një grupi dhe dy përbërësish. Ato përfshijnë mish të tymosur, djathë, bukë të freskët, proshutë, arra të kripura ose sheqerna, fruta të konservuara në shurup, birrë dhe verë. Qëllimi kryesor i përpunimit është të zgjasë jetën e ushqimit ose të rrisë shijen e saj.

Grupi i katërt: Ushqim shumë i përpunuar.

Ushqimet ultra të përpunuara zakonisht përmbajnë përbërës që nuk do të shtonit kur gatuani ushqimin shtëpiak. Ju nuk mund të njihni emrat e këtyre përbërësve, pasi shumë do të jenë kimikate, ngjyrues, embëlsira etj. Ushqimet më të zakonshme të ngrira ultra të përpunuara në Britani janë:

Bukë e industrializuar (11%)

Ushqimet e para-paketuara (7.7%)

Drithërat për mëngjes (4.4 %)

Salcice dhe produkte të tjera të mishit të rindërtuar (3.8 %)

Mund të jetë e vështirë të identifikosh ushqimin që është ultra i përpunuar, sepse në disa raste i njëjti lloj ushqimi mund të përpunohet minimalisht, pavarësisht se si është bërë. Për shembull:

Buka e bërë nga miell gruri, ujë, kripë dhe maja është përpunuar, por nëse shtoni fryrës ose ngjyrues bëhet ultra i përpunuar.

Mielli i misrit dhe gruri i copëtuar përpunohen minimalisht, por kur prodhuesi shton sheqer, aromatizime ose ngjyra, ato bëhen drithëra të mëngjesit ultra të përpunuar.

Kos i thjeshtë është përpunuar minimalisht, por shtoni ëmbëlsues, ngjyrues bëhet ultra i përpunuar.

Kur ushqimi është i përpunuar, studimet tregojnë se disponueshmëria e lëndës ushqyese në zorrën e vogël është prekur. Kjo për shkak se përbërjet e bimëve dhe qelizat e kafshëve janë ndryshuar. Çështjet lindin kur ushqimet ultra të përpunuara fillojnë të zëvendësojnë ushqimet e papërpunuara dhe të përpunuara minimalisht, të cilat përmbajnë lëndë ushqyese vitale, në dietën tuaj. 

Burimi: BBC

Përshtatur nga R.L/dosja.al   

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

argetim argetim dieta kalori ushqimet e përpunuara vdekje e hershme dieta kalori ushqimet e përpunuara vdekje e hershme

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë