All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Insights

Çfarë janë viruset, ku jetojnë dhe pse janë të rrezikshëm për njeriun

16 Mars 2020, 07:51 Nga DOSJA
Çfarë janë viruset, ku jetojnë dhe pse janë të
All - Paragraf - 1

Trupi i njeriut ka afërsisht 100 miliardë qeliza dhe afro 300 miliardë mikroorganizma, si baktere, viruse etj., në organet e tij të brendëshmë e të jashtme si gojë, stomak, zorrë, gjak, lëkurë. Me natyrën e viruseve u njoha në vitet 1982-87 në Universitetin “Aristotel” të Selanikut, në fillim në Biokimi, pastaj në Gjenetikë dhe më shumë në lëndën e Virulogjisë me profesorin N.K., i cili sapo kishte kryer doktoraturën e tij në Angli mbi viruset .

Çfarë janë viruset ?

Viruset u zbuluan nga fundi i shekullit të 19-të nga shkencëtarë rusë në gjethen e duhanit si sëmundje  e “Mozaikut të gjetheve të duhanit”. Ky mikroorganizëm i sapozbuluar u quajt “virus  =helm” nga latinishtja, dhe në greqisht “ιός = helm” nga greqishtja e vjetër. Viruset janë mikroorganizmat më të vogla që janë zbuluar në natyrë deri më sot.  Për të kuptuar madhësinë e tyre, mjafton të themi se një bakter mund të ketë në trupin e tij me mijra viruse; imagjinoni se sa viruse mund të jenë brenda në një qelizë ! Gjithashtu viruset janë mikroorganizmat më të thjeshta nga ana biokimike, në të cilat gjenden dy nga lëndët bazë të botës së gjallë, acidet nukleike (ADN ose ARN) dhe proteinat. Por këto janë të pamjafueshme që viruset të riprodhohen vetë, të kryejnë metabolizëm apo funksione të tjera jetësore, ashtu siç kryejnë  gjithë organizmat e tjera të gjalla. Prandaj viruset nuk përfshihen në grupet e mikroorganizmave të tjera të gjalla si bakteret etj., dhe për këtë arsye bota shkencore akoma nuk i ka dhënë përgjigje pyetjes; – a mund të quhen viruset mikroorganizma, ose gjallesa ?! Akoma deri sot ka vetëm një përgjigje, që më 1957, nga shkencëtari Lëoff i cili ka thënë “Virusi është virus”.

Ku jetojnë viruset ?

Viruset jetojnë vetëm kur janë ngjitur ose futur në qelizat e organizmave të tjera qofshin këto baktere, bimë, kafshë, shpendë ose njerëz. Viruset kanë preferencat e tyre, disa futen tek qelizat e sistemit imunitar të njeriut si SIDA (HIV), disa janë të gripit, tek mushkëritë siç është koronavirusi nCovid-19 që po tmerron njerëzmin.

Pse janë të rrezikshëm viruset për njeriun ?

Duhet të sqarojmë se mekanizmi i veprimit të viruseve është në përgjithësi i njëjtë, si tek mikroorganizmat, ashtu edhe në botën bimore dhe shtazore. Viruset futen në qelizat e një organi të trupit njerëzor duke e “pushtuar” atë.  Ose më saktë duke pushtuar mënyrën e shumimit të qelizave. Në këtë mënyrë, qelizat që nga natyra e tyre shumojnë vetveten, tani,  “të pushtuara” nga virusi, nuk do riprodhojnë vetveten, por do riprodhojnë me miliona viruse të tjerë. Dhe në vend që trupi të furnizohet me qeliza të tjera të domosdoshme, furnizohet me viruse që e helmojnë atë. Përfundimi;  p.sh. tek mushkëritë, qelizat të cilat bëjnë një punë të caktuar për jetën dhe funksionimin e mushkërisë, tanimë “të pushtuara” nga viruset, nuk do bëjnë më “detyrën” e tyre, por diçka tjetër, e cila çon në shkatërrimin e organit njerëzor deri në vdekjen e njeriut. Prandaj ky “pushtim” nga viruset quhet “infeksion – λοίμωξη  ”

Si luftohen viruset ?

Eshtë e ditur se gjysma e vdekjeve njerëzore shkaktohen nga viruset,  ato që në gjuhën e mjekësisë quhen viroza dhe luftimi i tyre është shumë i vështirë, sepse viruset gjenden brenda qelizave të gjalla, dhe me metodat e thjeshta farmaceutike do duhej të vrisje qelizat, që të zhdukej virusi. Gjithashtu viruset ndryshojnë shpejt, ndyshime që shkenca i quan mutacione, dhe kjo e rrit vështirsinë tonë për ti luftuar. Ashtu si edhe po ndodh me koronavirusin nCovid-19 Shkenca e bioteknologjisë ka përparuar në luftimin e viruseve duke përdorur metoda dhe mjete shumë të komplikuara. Në rastin e koronavirusit nCovid-19, i cili nuk njihej më parë, shkencëtarët arritën shumë shpejt të studjojnë përbërjen e këtij virusi, të identifikojnë organin njerëzor të sistemit të frymarrjes që ai infekton, si edhe mënyrën e përhapjes së tij. Mbetet të gjendet mënyra e luftimit të tij, apo e kufizimit në atë masë që të mos jetë vdekjeprurës. Asnjë nga ne nuk e di nëse e ka virusin në trupin tij.  Dhe neve nuk na mbetet veçse të ruajmë veten dhe tjetrin, duke mos infektuar njeri –tjetrin, të ruajmë higjenën personale, dhe të forcojmë sistemin tonë imunitar duke marrë ushqimet e duhura.

A ka viruse të dobishme ?

Do thoni; pyetje provokative në këtë kohë dramatike për njerëzimin. Por e vërteta duhet thënë. Kur shkencëtarët zbuluan metodën e futjes së virusit në genet e qelizave dhe mënyrën e shumimit të tij, nuk dihej se kështu po hapej një degë e re e shkencës, që sot quhet BIOTEKNOLOGJI, me përfitime kolosale për jetën njerëzore. Ekzistojnë viruse që luftojnë viruse të tjera të dëmshme, baktere etj., dhe gjithashtu ekzistojnë edhe viruse të dobishme në lëkurën tonë, në gjak, zorrë etj. Viruset përbëjnë një nga mekanizmat e Inxhinierisë Gjenetikë për të prodhuar ilaçe dhe për perfitime të tjera praktike. P.sh. po punohet për marrjen e geneve të dritës nga xixëllonjat dhe futjen e tyre tek pemët dekorative, të cilat do ndriçonin natën të gjitha rrugët, parqet dhe kopshtet tona duke kursyer energjinë elektrike.

Sfida e njerëzimit

Të mbyllur në shtëpitë tona, me sy e veshë të ngërthyer nga lajmet, po përjetojmë një fazë kritike të mbijetesës njerëzore, ku janë në dyluftim qënia biologjike më e organizuar në natyrë “NJERIU”, me qënien më të thjeshtë por tejet rezultative në  agresivitetin e tij shkatërrues, “VIRUSIN”. Të shpresojmë… Të shpresojmë së pari në mbarimin e kësaj lufte me sa më pak viktima. Më pas pyetja ka të bëjë me moralin e shoqërisë njerëzore. Atëhere, kur në vend të përgjigjes se “çfarë është virusi ?”, do të dimë ti përgjigjemi pyetjes, “çfarë është NJERIU ?”…

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

blog blog luan zyka viruset dhe njeriu luan zyka viruset dhe njeriu

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll
Insights 14 Mars 2020, 09:07

Nga Artan FugaC’ja fut kot kjo doktoresha!!!Nëpër rrjete sociale qarkullon një deklarim i një mjekeje italiane që thotë pak a shumë : shkoni kurohuni te futboll...

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës