“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet
21 ...
Bota
Çmimi Nobel në Kimi, ndahet mes dy shkencëtarëve
6 Tetor 2021, 10:05Nga DOSJA
SUEDI- Çmimi i Nobel në Kimi është ndarë mes dy shkencëtarëve këtë vit. Sipas The Nobel Prize, çmimin e kanë marrë shkencëtarët Benjamin List dhe David Macmillan.
Njoftimi i Nobel:
Ndërtimi i molekulave është një art i vështirë. Benjamin List dhe David MacMillan marrin Çmimin Nobel në Kimi 2021 për zhvillimin e tyre të një mjeti të ri të saktë për ndërtimin molekular: organokatalizën. Kjo ka pasur një ndikim të madh në kërkimet farmaceutike dhe e ka bërë kiminë më të pasur. Shumë fusha kërkimore dhe industri varen nga aftësia e kimistëve për të ndërtuar molekula që mund të formojnë materiale elastike dhe të qëndrueshme, të ruajnë energji në bateri ose të pengojnë përparimin e sëmundjeve. Kjo punë kërkon katalizatorë , të cilët janë substanca që kontrollojnë dhe përshpejtojnë reaksionet kimike, pa u bërë pjesë e produktit përfundimtar. Për shembull, katalizatorët në makina transformojnë substancat toksike në tymin e tymit në molekula të padëmshme. Trupat tanë gjithashtu përmbajnë mijëra katalizatorë në formën e enzimave, të cilat nxjerrin molekulat e nevojshme për jetën. Kështu, katalizatorët janë mjete themelore për kimistët, por studiuesit besuan prej kohësh se në parim kishte vetëm dy lloje katalizatorësh: metalet dhe enzimat. Benjamin List dhe David MacMillan marrin Çmimin Nobel në Kimi 2021 sepse në vitin 2000 ata, të pavarur nga njëri -tjetri, zhvilluan një lloj të tretë të katalizës. Quhet organokatalizë asimetrike dhe ndërtohet mbi molekula të vogla organike.
“Ky koncept për katalizën është sa i thjeshtë aq edhe gjenial, dhe fakti është se shumë njerëz kanë pyetur veten pse nuk e kishim menduar më parë,” tha Johan Vqvist, i cili është kryetar i Komitetit Nobel për Kimi.
Ndërkohë që në ditët e ardhshme do të ndahen çmimet Nobel për Letërsi, Paqe dhe Ekonomi.
(I.A/dosja.al)
Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?
MAL I ZI- Ilir Gjoka i cili akuzohet për vrasjen e 18-vjeçares Shejla Bakija, gjyshes së saj dhe plagosjen e babait të saj Selija Bakija është lënë në pa...
KOSOVË- Fotografi i njohur kosovar, Meddy Huduti ka humbur jetën në moshë të re i infektuar me Covid-19.Lajmin e ka bërë të ditur nëna e tij, Ikballe Hudut...
RUSI- Aplikacioni për mesazhe, Telegram, ka fituar rreth 70 milionë përdorues të rinj gjatë periudhës sa ka qenë jashtë funksionit aplikacioni Facebook më 4 tet...
SLLOVENI- Së bashku me kryeministrin Albin Kurti në samitin e Sllovenisë do të shkojë edhe Ministrja e Punëve të Jashtme Donika Gërvalla si dhe Ministri i Fina...
SLLOVENI- Në kuadër të Samitit të BE-së me Ballkanin Perëndimor i cili po mbahet në Slloveni, presidenti i Këshillit Europian, Charles Michel ka zhvilluar një t...
SLLOVENI– Kryeministri Albin Kurti është shprehur se ka besim se këtë herë Europa nuk do ta zhgënjejë Kosovën dhe do të japë një dritë jeshile. Përpara me...
SLLOVENI– Presidentja e Komisionit Evropian Ursula Von Der Leyen është shprehur se vendet e Ballknait Perëndimor i dëshiron në Europë. Në një prononcim pë...