LIVE UPDATES
Bota

COVID-19: “Po na shpien drejt katastrofës!”. Stoicizmi i suedezëve fillon të “fusë ujë”

2 Prill 2020, 11:28 Nga DOSJA
COVID-19: “Po na shpien drejt katastrofës!”. Stoicizmi i

SUEDI-Ura Øresund është një mrekulli inxhinierike që lidh qytetin suedez të Malmös dhe Kopenhagën dhe që transporton normalisht 70,000 njerëz çdo ditë. Ka rënë në heshtje të fortë. Danimarka është nën bllokim prej koronavirusit, dhe danezët kanë vendosur kontrolle të rrepta kufitare. Nga ana suedeze, Øresund mbetet e hapur, megjithëse, kuptohet që jo shumë njerëz po e bëjnë atë udhëtim.

Situata është surreale në Suedi tani. Duke punuar nga kafeneja pranë shtëpisë, unë terrorizohem duke lexuar në Tuiter, tek shoh pamjet e qyteteve të shkreta, ose kamionët ushtarakë që transportonin të vdekurit në Itali, i rrethuar nga grupet e zakonshme të adoleshentëve të ngathët, nënave me bebe dhe freelancer-ave të rastit.

Në natyrë, çiftet shëtisin krah për krah, nën dritën e diellit të pranverës. Tarracat e kafeneve në Malmö bëjnë tregti të shpejtë. Në plazh dhe parkun përreth në Sibbarp, u organizuan piknikë dhe barbeky fundjavën që kaloi; parku i adoleshentëve me skateboards dhe parku i lojërave gëlonin. Askush nuk mbante maskë.

Pandemia globale ka mbyllur ekonomitë e Evropës dhe izoluar në shtëpitë e tyre, miliona njerëz në të gjithë kontinentin. Por këtu në Suedi, shkollat, palestrat dhe dyqanet (tërësisht të furnizuara) mbeten të hapura, ashtu si edhe kufijtë. Baret dhe restorantet vazhdojnë të shërbejnë, dhe trenat dhe autobusët ende transportojnë njerëz në të gjithë vendin. Madje nëse do mund të shkosh edhe në kinema (kollaj fare, “The Falcon Butter Peanut” dhe “Mr. Jones” po shfaqeshin në kinemanë e lagjes sime gjatë fundjavës).

Masat paraprake që suedezët janë këshilluar të adoptojnë – asnjë tubim prej më shumë se 50 personash (ishte 500 deri të premten e kaluar), shmangia e kontakteve sociale nëse janë mbi 70 vjeç ose të sëmurë, përpjekja për të punuar nga shtëpia, shërbimi në tavolinë vetëm në bare dhe restorante – duket se ka qetësuar frikën e publikut, se imazhet tronditëse nga spitalet në Itali dhe Spanjë mund të përsëriten këtu.

Kryeministri, Stefan Löfven, u ka kërkuar suedezëve të sillen “si të rritur” dhe të mos përhapin “panik ose thashetheme”.

Sidoqoftë, paniku është pikërisht ajo çfarë shumë prej komunitetit shkencor dhe mjekësor të Suedisë kanë filluar të ndiejnë. Një peticion i firmosur nga më shumë se 2,000 mjekë, shkencëtarë dhe profesorë javën e kaluar – përfshirë kryetarin e fondacionit Nobel, Prof Carl-Henrik Heldin – i bëri thirrje qeverisë të vendosë masa më të rrepta të frenimit të epidemisë. “Ne nuk po testojmë sa duhet, nuk po e gjurmojmë, nuk po izolojmë sa duhet – e kemi lënë virusin të lëshohet pa fre,” tha Prof Cecilia Söderberg-Nauclér, një studiuese e imunologjisë së viruseve në Institutin Karolinska. “Ata po na çojnë drejt katastrofës.”

Fjalë të forta, por stoicizmi është një mënyrë e jetesës këtu, ashtu siç është edhe ndryshimi i beftë i humorit. Një histori 300-vjeçare e administratës publike efikase dhe transparente, dhe nivele të larta besimi në ekspertë dhe zyrtarë që qeverisin, e kanë bërë publikun të prirur të besojë atë që u thuhet, si dhe të besoje që, ata që flasin kanë në zemër interesat më të mira të popullit.

“Kam besim se mjekët që punojnë me qeverinë e dinë se çfarë po bëjnë, kështu që supozoj se jemi të përgatitur aq sa duhet të jemi,” thotë Robert Andersson, 50 vjeç, një menaxher shitjesh në teknologjinë e informacionit, që jeton në Södermalm, Stokholm. “Kjo histori që po shkakton media është shumë më e rrezikshme, sesa vetë virusi.”

Simon Strand, 30 vjeç, konsulent biznesi në Östermalm, Stokholm, bie dakord. “Nuk ka asnjë arsye për të besuar se autoritetet nuk po i kushtojnë vëmendje,” tha ai.

Anders Tegnell, krye-epidemiologu i Suedisë, i cili po udhëzon qeverinë për trajtimin e krizës, mbron një strategji të zbutjes: lejoni që virusi të përhapet ngadalë pa tronditur sistemin shëndetësor, dhe pa shkuar deri tek kufizimet drakoniane. Vetëm mos e quani “imunitet të tufës”, një frazë që Tegnell dhe autoritetet nuk kanë pranuar me ngulm ta përdorin.

Fakti që Tegnell është kaq i arritshëm nga mediat, tregon shumë për transparencën dhe përgjegjshmërinë që suedezët presin nga figurat publike. Me kritikat ndaj reagimit të Suedisë për Covid-19 që sa vijnë e shtohen, ai ka tonin e një njeriu të lodhur nga përsëritja e gjërave të vetëkuptueshme, kur e pyet se çfarë mendon për shqetësimin në rritje dhe thirrjet për një karantinë në mbarë qytetin e Stokholmit, duke pasur parasysh rritjen e shpejtë të rasteve atje. Të hënën, Suedia tha se kishte regjistruar 3.700 raste dhe 110 vdekje.

“Po, ka pasur një rritje, por nuk është traumatike deri më tani. Sigurisht, ne po kalojmë në një fazë të epidemisë ku do të shohim shumë më tepër raste gjatë javëve të ardhshme, më shumë njerëz në kujdes intensiv, por kjo është ashtu si në çdo vend tjetër – askush nuk ka arritur të ngadalësojë përhapjen në mënyrë të konsiderueshme”.

Fqinjët më të afërt të Suedisë në BE – danezët, finlandezët dhe norvegjezët – kanë pranuar një strategji bllokimi, mbylljen e shkollave, vendeve të punës dhe kufijve, disa javë më parë. “Problemi me atë qasje është që ju e lodhni sistemin,” thotë Tegnell. “Nuk mund të mbash një bllokim që zgjat me muaj – është e pamundur”.

Por një situatë e tillë mund të bëhet e pashmangshme. “Qeveria mendon se nuk mund ta ndalojë atë, kështu që ata vendosën t’i lënë njerëzit të vdesin,” thotë Söderberg-Nauclér. “Ata nuk duan të dëgjojnë të dhënat shkencore që u janë prezantuar. Ata i besojnë verbërisht Agjencisë së Shëndetit Publik [Folkhälsomyndigheten], por të dhënat që ata kanë janë të dobëta – madje edhe të turpshme.

“Ne po shohim shenja të një ritmi dyfish më të lartë edhe se Italia, Stokholmi së shpejti do të ketë një mungesë akute të shtretërve në kujdes intensiv, dhe ata nuk e kuptojnë se deri atëherë do të jetë tepër vonë për të vepruar. E gjithë kjo është shumë e rrezikshme”.

Tegnell ua pret shkurt kritikave të tilla. “Nuk ka asnjë provë se të bësh më shumë në këtë fazë do të bënte ndonjë ndryshim. Eshtë shumë më mirë të vendosni masa të rrepta në intervale shumë specifike, dhe t’i mbash ato për një kohë sa më të shkurtër që të jetë e mundur”.

Ndërsa bëhet një rivlerësim i vazhdueshëm i situatës, Tegnell thotë se Suedia e ka krizën nën kontroll. “Ne besojmë se kemi tashmë masat më të rëndësishme. Sigurisht, ne mund të na duhet të bëjmë më shumë gjëra, por ne nuk kemi mbërritur ende atje”.

Tani për tani, suedezët duket se e besojnë atë, duke vazhduar me rutinat e tyre të përditshme. Tegnell dhe qeveria e kanë vendosur kursin që do ndjekin, dhe ndonëse është e vështirë të dyshosh në sinqeritetin e tyre, nga ana tjetër është shumë e vështirë të pajtosh përgjigjen e Suedisë me përpjekjet në të gjithë Evropën. Ndoshta suedezët e tjerë privatisht ndjehen njësoj, por deri më tani nuk janë të gatshëm t’u japin zë shqetësimeve të tilla.

Orla Vigsw, profesor i komunikimit në kohë krize në Universitetin e Gëtebërgut e përmbledh kështu dilemën: “Njerëzit po fillojnë të pyesin: a mos të tjerët janë budallenj dhe paranojakë? Apo Suedia e ka gabim?”

Nga: Derek Robertson

Në rang global  mbi 47 mijë njerëz kanë humbur jetën ndërsa 936,204 të tjerë janë të infektuar.  Epiqendra e COVID-19 është Europa, ku tri shtetet më të prekura janë Spanja, Italia dhe Franca. Numri i viktimave në Itali ka shkuar mbi 13 mijë. Ndërkohë në Spanjë kanë humbur jetën mbio 10 mijë persona. Edhe Franca po lufton çdo ditë me COVID-19, por atje virusi po bën ‘kërdinë’, pasi deri më tani kanë humbur jetën 4,032 persona. Virusi është përhapur shumë edhe në Ballkan. Raste të reja çdo ditë në Greqi, Maqedoninë e Veriut dhe Kosovë. Në Shqipëri numri i personave të infektuar ka shkuar në 277, ndërkohë që 16 persona kanë ndërruar jetë.

Marrë nga:Bota.al

(A.K.Dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota derek robertson koronavirusi ne suedi derek robertson koronavirusi ne suedi

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet