LIVE UPDATES
Aktualitet

‘Dhëmb i vogël në një makineri të madhe shtypjeje’/ Media spanjolle i kushton artikull burgut të Spaçit: Trashëgimia

13 Gusht 2021, 13:20 Nga DOSJA
‘Dhëmb i vogël në një makineri të madhe

SPANJË– ‘Spaç, trashëgimia kulturore e Enver Hoxhës që Shqipëria dëshiron ta harrojë‘ kështu nis artikullin media spanjolle ‘Atalayar’.

Një shkrim që rikthehet pas në kohë duke treguar atë që la sundimi nga ish-diktatorit Enver Hoxha ka marrë vëmendjen e medias së huaj. Ata shkruajnë se burgu i Spaçit është vendi ku Hoxha i dërgoi të gjithë ata që guxuan për t’u përballur me regjimin stalinist shqiptar.

Në shkrim, thuhet se Shqipëria në kohën e komunizmit kishte dy lloje burgjesh: atë të izolimit dhe kampet e punës së detyruar ndërsa burgu i Spaçit i kombinoi të dyja. Më tej, në shkrim burgu i Spaçit krahasohet si një dhëmb i vogël në një makineri të madhe shtypjeje, me kushte jonjerëzore.

NJË PJESË NGA SHKRIMI: 

Të humbur në kodrat që rrethojnë komunën e vogël të Mirditës, në Shqipërinë veriore, vetëm një orë larg nga Tirana, dhe të lidhura me minierat që shërbenin si kampe pune të detyruar për të burgosurit. Burgu Spaçi është Gulag staliniste ku Enver Hoxha i dërgoi të gjithë ata që guxuan për t’u përballur me regjimin stalinist shqiptar.

Enver Hoxha sundoi Shqipërinë midis 1944 dhe 1985. Stalinist deri në palcë, aq sa ndërpreu lidhjet me pjesën tjetër të udhëheqësve komunistë evropianë, si Josip Broz Tito, kreu i shtetit të Jugosllavisë së Dytë, dhe Nikita Hrushovi, pasardhësi i Stalinit, duke pasur parasysh se ata po hapeshin drejt Perëndimit, pas bindjeve të tyre për krimet e kryera nga Stalini.

Në Kongresin XX të Partisë Komuniste në Bashkimin Sovjetik në 1956 Shqipëria ishte akoma një parti. Sidoqoftë, pas kësaj ata filluan të mendojnë se si të dalin nga grupi komunist i BRSS për shkak të këtij ndryshimi të udhëheqësve ”, shpjegon Fatos Lubonja. Fatos është një nga shkrimtarët më të njohur të Shqipërisë dhe disident në regjimin e Hoxhës. Themeluesi i revistës Përpjekja (përpjekje në spanjisht), Lubonja kaloi më shumë se 17 vjet në burg për ‘Agjitacion dhe Propagandë’ kundër regjimit dhe për ‘Përkrahje në një organizatë kundërrevolucionare’, e cila mund të dënohet me dënim me vdekje.

Pas pushimit me pjesën tjetër të udhëheqësve komunistë, Hoxha promovoi një Kushtetutë të re për Republikën Popullore Socialiste të Shqipërisë, e shënuar nga përmbushja e parimeve marksiste, anti-revizionizmi dhe vetë-mjaftueshmëria kombëtare, e cila izoloi plotësisht vendin. “Gjatë kësaj kohe ata u përpoqën të krijojnë lidhje me Kinën, [Hoxha] kreu një lloj revolucioni kulturor, veçanërisht në periudhën midis 67 dhe 68″, shpjegon Fatos, “e shpalli Shqipërinë shteti i parë ateist, duke shkatërruar kishat ose duke i shndërruar ato në dyqane apo pallate sportive. Shumë priftërinj dhe besimtarë u burgosën të akuzuar si agjentë të Vatikanit ”, kujton shkrimtari.

Spaç, gulagu më i keq stalinist

Përpara vitit 1968, Shqipëria komuniste kishte dy lloje burgjesh: burgje izolimi dhe kampe pune të detyruara. Spaç i kombinoi të dyja. Ndërsa hyni në këtë kamp të vjetër pune, tashmë të rrënuar, i ftohti pushton, pavarësisht tridhjetë gradëve jashtë. Dhomat e braktisura me mure u rrëzuan, por ato që janë ende në këmbë kanë mbishkrimet e ish të burgosurve: numërimin e ditëve (ose ndoshta muaj apo vite) që u mbyllën, emrat, frazat dhe madje edhe vizatimet që do të kanë kuptimin e tyre për këta artistë dhe politikanë disidentë të dënuar të jetojnë në gulag.

Muzeu Kombëtar i Historisë i Tiranës vlerëson se regjimi komunist mbante gati 50,000 njerëz për arsye politike,në një sistem prej 23 burgjesh dhe 48 kampe internimi. 5577 burra dhe 450 gra u ekzekutuan; rreth 1.000 vdiqën në burg; 17,900 u burgosën duke grumbulluar gjithsej 914,000 vjet burg dhe vetëm rreth 2,700 prej tyre janë ende gjallë tani, sipas Institutit Shqiptar për Integrimin e Ish të Burgosurve Politikë. Me një popullsi maksimale burgu prej rreth 1,400 të burgosurish, Spaç ishte një dhëmb i vogël në një makineri të madhe shtypjeje, por kushtet jonjerëzore të minierës dhe profili i lartë i disa prej të burgosurve politikë të kampit, shumë prej tyre intelektualë, i huazuan atij peshë e madhe simbolike. Ky gulag është një nga mijëra shembujt e shtypjes së Shqipërisë së Hoxhës. Duke u shenjtëruar si regjimi më i keq komunist në Evropë.

Tradhtarë të njerëzve që duan një jetë më të mirë

Dënimet për një lloj tradhtie ndaj regjimit shkonin nga tre vjet burg deri në dënimin me vdekje. Sidoqoftë, “dënimi i zakonshëm i regjistruar në Kushtetutë ishte ai që e konsideronte ikjen nga vendi si krim”, thotë Fatos, “kjo nuk u konsiderua si kalim ilegal i një kufiri, por si tradhti. Dhe dënimet ishin nga dhjetë vjet deri në dënim me vdekje “. Ky ishte rasti i Zenel Dragu, një ish i burgosur në Spaç dhe themelues i Shoqatës së Politikanëve të Përndjekur të Shköderit, “kur dikush ishte kundër Qeverisë ata gjykoheshin si” tradhtarë të popullit “dhe të gjithë i dinin pasojat e kësaj “, rrëfen në një intervistë për Observatori i kujtesës (Observatori i kujtesës, në spanjisht)

LEXO TË PLOTË:

(a.b)/dosja.al

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

aktualitet aktualitet burgu i spacit enver hoxha media spanjolle per enver hoxhen burgu i spacit enver hoxha media spanjolle per enver hoxhen


Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta