LIVE UPDATES
Bota

Dhjetë njerëzit më të rëndësishëm të shkencës për vitin 2020. Lista nga fillon nga Kreu i OBSH-së deri te Anthony Fau

22 Dhjetor 2020, 15:52 Nga DOSJA
Dhjetë njerëzit më të rëndësishëm të

2020-a ka qenë padyshim një vit shumë më ndryshe se zakonisht. Por zakone të caktuara nuk ndryshojnë. Dhe në fakt, ato kanë sot më shumë kuptim. Revista “Nature” ka përpiluar listën e 10 figurave më të rëndësishme shkencore të vitit. Ja cilët janë ata.

Tedros Gebrejesus, kreu i OBSH-së

Drejtori i Përgjithshëm i Organizatës Botërore të Shëndetësisë, e pa veten të detyruar të menaxhonte krizën më të rëndë shëndetësore botërore të 100 viteve të fundit. Gebrejesus është një biolog nga Etiopia. Në vitet 2005-2012 ai ka qenë Ministër i Shëndetësisë së këtij vendi, duke e reformuar plotësisht sistemin shëndetësor dhe duke përmirësuar qasjen në sistem për miliona njerëz.

Verena Mohapt, në kërkim të arinjve polarë

Koordinatore e Observatorit Multidisiplinar për Studimin e Klimës Arktike (Mozaiku), Mohapt ka studiuar efektet e ndryshimit të klimës në terren, që nga viti 2019 në ekosistemin polar. Ajo ka mbledhur të dhëna të paçmueshme, për të kuptuar dhe kundërvepruar ndaj efekteve të ngrohjes globale.

Gonzalo Moratorio, gjuetari i viruseve

Virologu uruguajan është bërë një hero në vendin e tij, pasi ndihmoi në zbutjen e pasojave më të këqija të pandemisë. Ai punon në Institutin Pastër dhe Universitetin e Republikës në Montevideo, dhe së bashku me kolegët e tij ka krijuar një test të ri për koronavirusin, dhe një program kombëtar për testimin masiv të popullatës. Për momentin, Uruguaj është një nga vendet që janë përballur më së miri me pandeminë. Deri më tani numri i të vdekurve nga koronavirusi është vetëm 87 persona .

Adi Utarini, ekspertja që zhduku Ethet Dengue

Ethet Dengue prekin çdo vit 400 milionë njerëz, duke vrarë mbi 25 mijë prej tyre. Adi Utarini, eksperte e shëndetit publik në Universitetin Gadjah Mada, Indonezi, drejtoi një eksperiment që ka sjellë një rënie në77 për qind të rasteve me Ethet  Dengue, në qytetin   Jogikarta. Utarini dhe ekipi i saj zhvilluan një lloj të veçantë mushkonje, të infektuar me një bakter (të padëmshëm për njerëzit) që i parandalon insektet t`a transmetojnë virusin.

Kethrin Jansen, shkencëtare e vaksinës anti-Covid

Drejtoresha e departamentit të vaksinave në kompaninë Pfizer, ishte organizatorja e punës titanike që u bë për zhvillimin në një kohë rekord të vaksinës së parë me ARN në histori, dhe vaksinës së parë anti-Covid, të aprovuar nga FDA-ja amerikane. Falë energjisë së saj, të cilën shumë prej bashkëpunëtorëve të saj e përshkruajnë si të pashtershme, kompania arriti të përdorë një teknologji ende eksperimentale.

Zhang Jongshen, i pari që renditi gjenomin e Sars-Cov-2

Më 11 mars, virologu kinez publikoi në internet gjenomën e virusit që po shkaktonte pneumoni të çuditshme në Vuhan. Puna e Zhang i tregoi botës se ishte një koronavirus i ngjashëm me atë që shkaktoi epideminë e SARS-it në vitin 2003, duke i dhënë mundësinë  kolegëve të tij anembanë botës ta studionin në detaje, dhe mbi këto të dhënat të projektonin zhvillimin e vaksinave.

Çanda Preskod-Ueinshtein, kozmologia e materies së errët

Ajo është bërë bashkë-drejtuese e një grupi shkencëtarësh, që studiojnë hapësirën në kërkim të të dhënave që na lejojnë të kuptojmë se çfarë është lënda e errët dhe si prodhohet ajo. Ajo ka nisur edhe një fushatë të gjerë në internet, për të kërkuar që institucionet të adresojnë çështjen e racizmit në shkencë dhe shoqërinë amerikane.

Li Lanjuan, promovuesja e karantinave

Epidemiologia kineze në Universitetin Zhejiang, e këshilloi qeverinë kineze të mbyllte qytetin e Vuhan për të tentuar kontrollin e përhapjes së epidemisë. Lanjuaun u bë e njohur që gjatë epidemisë së SARS-it, kur sërish rekomandoi karantinën për mijëra njerëz që kishin pasur kontakte me të sëmurët me SARS.

Xhakinda Andern, reagimi më efektiv i një politikaneje ndaj pandemisë

Kryeministrja e Zelandës së Re, shpalli që më 14 mars një seri masash shumë të rrepta për të ngadalësuar shpërthimin epidemik, përfshirë izolimin 2-javor për të gjithë njerëzit që mbërrinin nga jashtë vendit. Qeveria e saj përdori rreth 20 për qind të PBB për t’iu përgjigjur krizës së Covid-19, më shumë se shumica e vendeve të tjera. Rezultati:Deri më tani, Zelanda ka në total 2 mijë raste dhe 25 vdekje të regjistruara.

Anthony Fauçi, “mburoja” e SHBA-së

Ai ka qenë kreu i Institutit Kombëtar të SHBA për Alergjitë dhe Sëmundjet Infektive. Sot ai etiketohet si”mjeku i një kombi të tërë”, për shkak të rolit të tij si këshilltar i qeverisë gjatë pandemisë Covid-19. Ai nuk hezitoi të përplasej publikisht me Donald Trump, dhe nuk pushoi së punuari në terren, duke vizituar pacientët nëpër spitale.

MARRË NGA BOTA.AL

(I.A/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota gonzalo moratorio tedros gebrejesus verena mohapt gonzalo moratorio tedros gebrejesus verena mohapt

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje