LIVE UPDATES
Politike

DOKUMENTI/ KE dërgon rekomandimet për ‘Zgjedhoren’: Ulni koston e zgjedhjeve. Opozita s’përcakton qartë financimet e f

15 Maj 2020, 16:42 Nga DOSJA
DOKUMENTI/ KE dërgon rekomandimet për ‘Zgjedhoren’: Ulni

BRUKSEL– Këshilli i Europës ka dërguar rekomandimë për Reformën Zgjedhore. Dosja.al ka siguruar dokumentin e plotë bashkë me sugjerimet e radhës së KE-së për ndryshime. Si ‘kryefjalë’ e rekomandimeve të KE-së është financimi i partive politike, gjatë fushatave zgjedhore dhe jo vetëm.

Në draft janë përfshirë të dy draftet e publikuara nga si nga Komisioni Zgjedhor ashtu edhe propozimet e opozitës së Bashkuar. Gjithashtu një sygjerim tjetër nga KE-ja  është që monitorimi i zgjedhjeve të mos bëhet vetëm nga përfaqësuesit e partive dhe komisionerët por edhe nga Shoqëria Civile dhe nga mediat për më shumë transparencë. 

PËRMBLEDHJA DHE PËRFUNDIMI I REKOMANDIMEVE:

1. PËRMBLEDHJE EKZEKUTIVE

Një nga komponentët kryesorë të veprimtarive antikorrupsion të “Veprimtarisë kundër Krimit Ekonomik në Shqipëri” (AEC-Shqipëri) përqendrohet në reformimin e paketës ligjore, e cila do të rregullojë financimin e partive politike dhe fushatave zgjeshore. “AEC” ka dhënë edhe më parë rekomandime për reformimin e kornizës ligjore dhe institucionale gjatë Fazës I të Programit të Lehtësirave horizontale dhe së fundmi në një mbledhjen e mbajtur në Korçë në 17 dhe 18 Janar 2020 në të cilën palët e interesuara diskutuan problemet që kanë nevojë për t’u adresuar. Ky draft ka përgatitur një vlerësim të shkurtër të projekt-ndryshimeve më të fundit në Kodin Zgjedhor. Gjithashtu jepen edhe rekomandime për ndryshimë në draft, ndërsa të shtuara janë edhe sygjerimet e kështilltarit Fernando Casal Bértoa.

TRE PROPOZIMET KRYESORE

• “Çelësi” për zvogëlimin e mundësive për korrupsion është ulja e kostove të zgjedhjeve.
• Ndalimet dhe kufizimet duhet të jenë të sa më të thjeshta të jetë e mundur dhe sa më shumë të lehta për t’u monitorohen.
• Mbikëqyrja dhe zbatimi efektiv nuk mund të sigurohet vetëm nga KQZ dhe auditorët e pavarur. Mbikëqyrja efektive varet nga pjesëmarrja aktive e aktorëve të tjerë, përfshirë median dhe shoqërinë civile. Një pjesëmarrje e tillë duhet të lehtësohet përmes transparencës maksimale të financave politike, së bashku me mekanizmat efektivë për të bërë më të verifikueshme shkeljet e pretenduara ndaj KQZ-së.

Të dy projekt-ndryshimet në Kodin Zgjedhor (drafti i konsoliduar) dhe drafti i Opozitës së Bashkuar zbatojnë shumë nga rekomandimet e mëparshme të AEC-AL. Propozimi i paraqitur nga Opozita e Bashkuar është i një natyre ndryshe: propozohet një ligj i ri për Financimin e Partive Politike dhe të subjektet Zgjedhore, i cili do të rregullonte të gjitha aspektet e financës politike. Drafti përbëhet nga dispozitat ekzistuese të financimit të Ligjit për Partitë Politike dhe Kodit Zgjedhor, por disa prej tyre janë ndryshuar, plus janë shtuar edhe disa dispozita të tjera.

Komente mbi draftin e opozitës së Bashkuar

• Si projektligji i konsoliduar, ashtu edhe propozimi i Opozitës së Bashkuar zbatojnë shumë nga rekomandimet e mëparshme AEC-AL. Sidoqoftë, asnjë nga propozimet nuk adreson çështjen kryesore të kufizimit ose ndalimit të reklamimit me pagesë të spoteve politike në media.
• “Drafti i konsoliduar” nuk përcakton shpenzimet në fushatë, ka dispozita problematike në përdorimin e burimeve publike dhe nuk ndryshon dispozitat mbi sanksionet për të siguruar fleksibilitet të mjaftueshëm dhe proporcionalitet me shpërndarjen. Për më tepër, një çështje kyçe dhe mjaft problematike është që në asnjë çështje nuk është sqaruar financimi i partive politike jashtë fushatave zgjedhore. Ky është një hendek i rëndësishëm, sepse nuk ka asnjë pengesë për partitë që të përdorin burime të tjera jashtë periudhës elektorale për të financuar më pas edhe fushatat e tyre.
• Drafti i Opozitës së Bashkuar nuk përcakton qartë detyrimin e subjekteve zgjedhore për të paraqitur raporte të financimit të fushatës zgjedhore. Për më tepër, ajo transponon dispozita të Ligjit për Partitë Politike pa zgjidhur problemet e mbetura në rregullimin e financimit jo-zgjedhor, veçanërisht të subvencioneve shtetërore që favorizon në mënyrë disproporcionale të partive të mëdha duke mos lënë as limit për kufijtë e donacioneve.

Rekomandimet kryesore janë këto:

Drafti i Opozitës së Bashkuar:

• Sigurohuni që përkufizimi i shpenzimeve të fushatës të përfshijë çdo shpenzim për sendet pavarësisht se kur bëhen shpenzimet.
• Përfshini në listën e kompetencave të KQZ-së përgjegjësinë për të ngritur një mekanizëm për t’u marrë me ankesat.
• Për nenin 8.8 të propozuar, ju thjesht thoni që kur një palë nuk kthen subvencionet që i detyrohen në paragrafin, shuma të zbritet nga subvencioni shtetëror në vitin pasardhës.
• Dispozitat e propozuara në nenin 14 nën të cilat KQZ do të përcaktonte kufirin e shpenzimeve të fushatës dhe “kostot e referencës” të artikujve të fushatës janë problematike dhe nuk duhet të përfshihen.
• Neni 17 i propozuar që fuqizon subjektet zgjedhore për të verifikuar financimin e subjekteve të tjera zgjedhore është problematik dhe nuk duhet të përfshihet.
• Artikulli i propozuar 28.3 që fuqizon partitë e mëdha politike të zgjedhin auditorët e njëri-tjetrit nga lista e aprovuar e KQZ-së është problematike dhe nuk duhet të përfshihet.
• Sigurohuni që sanksionet nuk janë mjaftueshëm të rrepta, por edhe të qëndrueshme në lidhje me financimin e fushatës.
• Propozimi në nenin 33 për të paktën trefishimin e financimit të shtetit për zgjedhjet e vitit 2020 paraqitet; ose i parëndësishëm (nëse nuk ka zgjedhje) ose i tepërt nëse ka, ky propozim duhet të jetë i justifikuar qartë.
• Sigurohuni që drafti përmban një protokoll të qartë të reklamave politike në media.

Financimi i partive politike:

• Rregulloni dispozitat për financimin publik në mënyrë që partitë e mëdha dhe të vogla të fitojnë në mënyrë proporcionale.
• Konsideroni prezantimin e një sistemi të fondeve që subvencionohen në mënyrë që të inkurajoni një numër sa më të madh të donacioneve.
• Vendosni dispozita që kushtëzojnë lëshimin e një pjese të subvencionit vjetor të shtetit për përmbushjen nga partitë e një kuote të grave deputete dhe konsideroni krijimin e një kushti të ngjashëm për subvencione të fushatës zgjedhore për subjektet zgjedhore.
• Vendosni një kufi për dhurimet e dhëna ndaj partivë në periudhën jo zgjedhore.

Drafti “i konsoliduar”:

•Nëse qasja në draftin e konsoliduar do të ndiqet këto janë rekomandimet për ndryshimet e propozuara në Kodin Zgjedhor që duhet të merren parasysh:
• Meqenëse përgjegjësia për monitorimin e mbulimit të mediave në zgjedhje do t’i transferohet Autoritetit të Mediave Audiovizive (AMA) nën ndryshimet në nenin 85, është thelbësore të garantohet pavarësia e AMA.
• Ndryshoni nenin 91.4 të KE-së për të vlerësuar pragun (sasinë e dhurimit) mbi të cilin duhet të bëhet publik identiteti i donatorëve.

REKOMANDIME të përgjithshme (të dyja draftet):

• Ndryshimet në përdorimin e burimeve publike janë problematike dhe të vështira për tu zbatuar. Dispozita e rekomanduar më parë nga AEC-AL në udhëzimet e propozuara për përdorimin e burimeve publike do të ishte një zgjidhje më e mirë.
• Sigurohuni që ndryshimet e propozuara në kriteret për shpërndarjen e subvencioneve publike dhe uljen e kufirit të shpenzimeve të fushatës të bazohen në analiza dhe arsyetim të qartë.
• Siguroni që draftet të adresojnë blerjen e votave dhe të ndiqen rekomandimet për përdorimin e burimeve publike.
• Sa i përket mekanizmit të propozuar të KQZ-së për trajtimin e ankesave, mekanizmi duhet të jetë i përhershëm, si për financimin e fushatës ashtu edhe për financimin e zakonshëm, jo vetëm për një mekanizëm të përkohshëm rreth zgjedhjeve.
• Sigurohuni që drafti të ndalojë reklamat politike në media.
• KQZ-së duhet t’i jepet të verifikojë çdo informacion të dhënë nga palët në raportet e tyre të financimit të fushatës.
• Të zgjidhen problemet në rregulloren aktuale të financimit të partive jashtë fushatave zgjedhore – veçanërisht mungesa e kufijve të dhurimit, avantazhi disproporcional i partive të mëdha nga fondet publike dhe mungesa e ndonjë financimi publik me motive ligjore.
• Të ndalohen qartë reklamat politike në media
• Vendosni detyrimin e partive politike për të paraqitur Raportet e Financimit të Fushatës Zgjedhore – për shembull në Nenin 90/1/1 siç propozohet në draftin e konsoliduar.

PËRFUNDIME

Ky punim teknik do të ndahet me Ekspertët Teknikë të Komitetit Parlamentar dhe ekspertët e ODIHR, më pas do të dorëzohet tek bashkëkryetarët e Komisionit për Reformën Zgjedhore për shqyrtim dhe reflektim të ndryshimeve. Aksioni kundër krimit ekonomik në Shqipëri të vazhdojë dhe gjithashtu të mbështesë më tej procesin e reformës në fushën e Financimit të Partive Politike përmes ndihmës për Komitetin e Reformës Zgjedhore dhe Komisionin Qendror të Zgjedhjeve.

Lexo të plotë këtu dokumentin

(k.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

politike politike ke per reformen zgjedhore keshilli i europes reforma zgjedhore ke per reformen zgjedhore keshilli i europes reforma zgjedhore

Sondazh

Poll
Politike 15 Maj 2020, 15:52

TIRANË- Kreu i Lëvizjes Vetëvendosje për Shqipërinë, Boiken Abazi ka dalë kundër shembjen së Teatrit Kombëtar. Nëpërmjet një postimi në rrjetet sociale, ai...

"Saga Big Brother vazhdon"/ Çmontohen 20 kamera të vendosura në Fier dhe Lushnje

"Saga Big Brother vazhdon"/ Çmontohen 20 kamera të vendosura në Fier dhe Lushnje

Skafi me turistë pëson avari, bllokohet në det, policia e nxjerr në breg, momenti i shpëtimit

Drift si i 'çmendur' në rrugët e Vlorës, gjobitet me 750 mijë lekë i riu në Vlorë, i hiqet patenta

35-vjeçari përplas të miturën me makinë dhe arratiset, momenti kur kalimtarët rrethojnë të voglën

'Big Brother' në Shqipëri, zbulohen 3 kamera sigurie në lagjet e Memaliajt dhe 1 në Burrel

Hiqen 39 kamera në Korçë dhe Pogradec

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parking, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Dalin të tjera pamje nga zjarri në parkingun e kullës, zona e rrethuar me polici, banorët në panik

Zjarri nisi nga parkingu, dalin pamjet nga djegia e kullës 41-katëshe, zona e mbuluar nga tymi

Momenti i arrestimit të Xhevit Sinanit, vrau gruan e vëllain e tij në Gramsh

Vodhën 8 dyqane dhe banesa, në pranga 16-vjeçari, në kërkim shoku i tij

ME VIDEO- Zbulohen 47 kamera sigurie në Durrës, Shijak dhe Krujë

Nxirrnin inerte pa asnjë dokument, arrestohet administratori i një guroreje në Krujë

Aksioni në Vlorë, policia çmonton 16 kamera sigurie të vendosura nga grupet kriminale

"Meta e ka djalë halle", Kryemadhi flet për Dorian Duçkën: Sa ishte te ne qe në rregull

Me dosje në duar, Shkëlzen Berisha mbërrin në SPAK

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht

Rama: Drejtësia amerikane foli, unë jam ulur në Strasburg me njerëz non-grata

"Mik është fjalë e madhe"/ Rama tërheq fjalët: Fola anglisht për marrëdhënien

Rama: Nezajn e njoha përmes agjentit të FBI-së. Duçka ka punuar pa pagesë për mua

Rama pranon takimet me ish-agjentin e FBI: Ndodhën! Po keqlexohen hetimet për të sfumuar 21 janarin

Dosja e FBI/ Rama: Drejtësia amerikane nuk flet për vrasje nga pakujdesia kur urdhrat i jep shteti!

VIDEO-ja që përgënjeshtron Ramën, në shtator e konsideronte mik ish-agjentin e FBI, sot e tërhoqi

Gjenden 38 kamera të tjera në qytetin e Shkodrës

“Manipulimi”/ Iu prezantua si avokat dhe i mori 1.2 mln lekë një gruaje, arrestohet 54-vjeçari

Aksident tragjik në Fushë Kuqe, përplasen dy makina me njëra-tjetrën, ndërron jetë në vend 2-vjeçari

Kanabis i kultivuar në vazo, pamje nga vila në Shijak që ishte kthyer në 'shtëpi bari'

Aksident i frikshëm në Lezhë, 3 automjete përplasen kokë më kokë, një person në gjendje të rëndë

Hoxha në Drejtori: Rama e Berisha tu përgjigjen fëmijëve të të vrarëve, Garda ekzekutoi të pafajshëm

Artan Hoxha batuta nga dera e Drejtorisë së Policisë: Jam me pallto leshi se do rri gjatë

Me pistoletë në brez e 7 fishekë, 'Shqiponjat' kapin 26-vjeçarin në Tiranë

Përfundon mbledhja e Këshillit të Sigurimit, Rama largohet nga Presidenca

Banesa në rrezik nga rrëshqitja masive e dherave në Durrës

Operacioni 'Mjedisi' në Krujë, vihen në hetim 5 persona, administratorë të 5 guroreve

Rruga e Arbrit ishte e bllokuar, Policia: Kemi shtuar masat, duam të parandalojmë aksidentet

Qindra makina të bllokuara në të ftohtë, ç’po ndodh në Rrugën e Arbrit

Meta s'pritet si kryetar i 'Partisë së Lirisë' në Elbasan, demokratja: Ftojmë Presidentin e vendit

Magazina me dhjetëra bidona plastikë ne Kukes, mbaheshin lëndë radioaktive natyrore dhe kimike

Rrëmbyen dhe plagosën 39-vjeçarin, arrestohen 4 famijarët në Sarandë

Veshur me tuta, si u kap 'Kili' në vilën e Ramazan Rrajës, oficerët kërkojnë me detektorë në Nikël

Drejtonte pa leje drejtimi automjetin, me shpejtësi 216 km/h, vihet në pranga 18-vjeçari

Shi dhe erë e fortë, çfarë po ndodh në Fier, 'stuhia' mbërthen qytetin

Moti i keq përmbyt Lezhën, uji mbulon rrugët, qarkullimi i makinave thuajse i pamundur

Me çantën 'Gucci' në dorë, Elvis Roshi 'lufton' me erën e gazetarët...për pak i bie pemës

Arrestohen 3 hajdutët e bizneseve në Shijak, një tjetër shpallet në kërkim

Lezha e përmbytur, uji futet në hyrje pallatesh dhe oborret e shkollave

Rama nga Davos: Ju prezantoj me shqipet që mbrojnë Zvicrën

Operacioni “Wanted”/ Policia arreston 4 persona në Vlorë

Përroi bllokon makinën, banorët e zonës shpëtojnë familjen me 5 anëtarë në Lezhë

Braçe: Nëse dikush do të ndërtojë projekt në tokë të tjetër kujt, s’ka pse bëhet shteti pjesë fare