LIVE UPDATES
Aktualitet

E shpallur zonë e mbrojtur nga shteti/ Brenda kanionit të Llëngës ndërtohet HEC-i, prishja e habitatit mjedisor dhe histori

10 Mars 2020, 20:49 Nga DOSJA
E shpallur zonë e mbrojtur nga shteti/ Brenda kanionit të

TIRANË- Fiks Fare denoncoi mbrëmjen e së martës një skandal me zonat e mbrojtura në Shqipëri. Megjithëse Kanioni i Llëngës, në Mokër të Pogradecit është zonë e mbrojtur, në mes të tij është ndërtuar një HEC.

Dhe, për më tepër, institucionet janë fshehur “pas gishtit”, duke shkruar në letra se HEC-i është jashtë kanionit. Por specialistë të Zonave të Mbrojtura por edhe historiani Neritan Ceka pohojnë se ndërtimi i kësaj vepre ka prishur habitatin mjedisor dhe atë historik, pasi në atë zonë ishte edhe një degëzim i rrugës së vjetër Egnatia.

Megjithëse në fshatin Llëngë po ndërtohen disa HEC-e, rruga për të shkuar në zonë është e shkatërruar, madje e pakalueshme edhe për mjetet tip foristradë. Grupit të Fiks Fare iu desh rreth 3 orë në këmbë për të shkuar në Llëngë. Rrugës për në fshat, gazetarët kalojnë në një rrugë të vjetër, ndërkohë që Llënga është në një luginë e rrethuar me male të larta. Ndërkohë, në dalje të luginës, është kanioni që mbrohet nga shteti. Në vitin 2012, Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura, e ka shpallur këtë kanion si Monument Natyre. Ndërkohë, pas vitit 2012, në këtë zonë, janë dhënë leje për ndërtim HEC-esh. Aktualisht, uji që kalon në këtë kanion, përfundon në tuba.

Megjithëse është në zonë të mbrojtur, në këtë vend është ndërtuar një digë. Me tonelata të tëra betoni janë hedhur në brendësi të këtij kanioni. Ndërkohë, diga e këtij HEC-i, është ndërtuar brenda një monumenti natyre. Në kanion janë hedhur tonelata të tëra me beton në shkelje flagrante të ligjit, ku aktualisht uji që përshkonte në rrjedhën e tij natyrale, me ndërtimin e kësaj dige, është shndërruar në një liqen artificial. E gjitha zona është shkatërruar, ku masive të tëra me shkëmbinj kanë përfunduar në përrua, rreth 400 metra larg.

Llënga e braktisur…

Gazetarët e Fiks Fare shkojnë në fshatin Llëngë, ku aktualisht jetojnë vetëm 5 familje. Zonja Andoni është e moshuar dhe jeton me bashkëshortin dhe fëmijët. Thotë se familja e saj ka një lopë, ndërkohë të ardhura të tjera janë lekët e pensionit. “Unë marr 82 mijë lekë, burri merr 150 mijë lekë. Unë që këtu në Çezmë shkoj në këmbë. Bëjmë rreth 3 ose 4 orë në këmbë ik, rri, ik, rri. Te doktori po pate ndonjë hall do shkosh në Pogradec. Këtu s’ka rrugë, tani është baltë” thotë zonja. Më tej pohon se në zonë po ndërtohen disa HEC-e, ku njëri është ndërtuar te Gryka e Gurit. Sipas saj, zona ka qenë shumë e bukur, ndërkohë pas gërmimit është bërë shumë më keq. “Atje kalonte rruga e karvanit. Këto HEC-e s’na kanë sjellë asgjë të mirë, as rrugë asnjë gjë. Investimet e fundit në këtë fshat janë bërë në kooperativë. Që këtu kanë ikur të gjithë. Atëherë ka pasur 67 familje, tani kanë mbetur vetëm 5” thotë ajo.

Fiksi bisedoi edhe me kryeplakun e fshatit, i cili thotë se kanë bërë disa ankimime për HEC-et në kanione, por deri më tani s’kanë marrë asnjë përgjigje. “Te Kanioni i Llëngës kalon edhe rruga Egnatia. Ka mbetje kalldrëmi. Më duket se këto ndërtimet po i bën Kisha. Na premtuan që do bëjnë rrugë, po asnjë gjë. Nga unë s’kanë marrë asnjë vulë, s’më kanë pyetur. Ne që jemi këtu s’kemi firmosur asnjë” thotë ai.

ADZM Korçë: Ne s’na pyetën!

Diskutimet për ndërtimin e HEC-it në kanionin e Holtës në Gramsh ishte që diga ishte 140 metra larg hyrjes së kanionit. Edhe në atë rast, distanca ishte në shkelje të ligjit, pasi ndërtimet duhet të jenë 200 metra larg zonave të mbrojtura. Por, ajo çka ndodhur në Llëngë, është se ndërtimi është brenda kanionit. Fiks Fare pyeti në Agjencinë e Zonave të Mbrojtura në Korçë. Një punonjës thotë se në Llëngë po ndërtohen disa HEC-e në zona të mbrojtura, por sipas tij lejet janë dhënë nga Ministria e Mjedisit. “Ne s’kemi vendimmarrje” thotë ai. Punonjësi pohon se për HEC-in në kanion thotë se vepra e marrjes së ujit zhvillohet në dalje të kanionit. “Ne mendojmë që është 40 deri në 50 metra larg kanionit. Ai thotë se nuk jemi ne që e kemi lejuar dhe miratuar në atë zonë dhe se ndërtimi është bërë me dokumente nga institucionet vendore dhe qendrore. Ne konstatuam se po ndërhyhej brenda kanionit si rrugë kalimi. Kontaktuam me firmën Hidropoëer Electric. Ata kanë kaluar mjete, por është e vështirë ti kapësh në flagrancë. Ne e konstatuam dhe bëm procesverbal dhe ja dorëzuam Inspektoriatit të Mjedisit. Ata, e penalizuan me gjobë 1 milionë lekë gjobë. Ne kemi sinjalizime të tjera që po e përdorin, por ata na thanë se po e përdorin banorët” thotë ai.

Shkatërrohet edhe rruga antike Egnatia

Krahas dëmtimit të kanionit, rruga që kalon mes përmes kanionit, është dëmtuar nga firma që ka ndërtuar këtë HEC. Sipas historianëve, kjo rrugë është një degëzim i rrugës Egnatia që lidhte qytetin e Gramshit me qytetin e Pogradecit. Gjurma historike e rrugës është dëmtuar, ndërkohë që sipër saj është hedhur çakull, beton, apo edhe mali është gërmuar. Fiks Fare pyeti në Agjencinë e Shërbimit Arkeologjik, ku kontaktuam me drejtoreshën Rudina Zoto, ku iu kërkua informacion për ndërtimin e këtij HEC-i. Agjencia na ktheu përgjigje se Këshilli Kombëtar i Arkeologjisë ka miratuar raportin e vëzhgimit arkeoligjik sipërfaqësor nga një subjekt. Në vendim, Këshilli ka sugjeruar se firma që po ndërton HEC-in të mos kryejë asnjë lloj punimi apo lëvizje, në zonën e shtrirjes së traktit të rrugës së periudhës Romake, me qëllim mos dëmtimin e tij dhe shmangien e çdo lloj ndikimi që mund të ketë mbi të. Në nëntor 2018, Agjencia verifikoi informacionin për dëmtim rruge dhe rezultoi i “pa prekur nga punime ndërtimore”.

Pas kësaj përgjigje, Fiks Fare bisedoi me historianin Neritan Ceka i cili tha se në atë zonë është edhe rruga për në manastirin e Llëngës. “Është më e vjetër se rruga Egnatia. Rruga kalonte në brendësi të atij kanioni, futej në luginën e Manastirit të Llëngës. Është zona më interesante të së ardhmes” thotë Ceka, ndërkohë që gazetarët i tregojnë historianit çfarë ka ndodhur realisht në zonë. “Impakti është i dukshëm, nuk është mbajtur distance nga rruga, mund të ishte bërë më poshtë. Duhet të jenë në përputhje në ruajtjen e monumentit dhe këtu nuk është respektuar distanca. Me aq sa shikoj kjo rrugë nëse është parë nga ekipi duhej vënë në mbrojtje të përkohshme, edhe nëse s’ka qenë në mbrojtje, monument kulture. Është rrugë e veçantë. Jemi në gjendje katastrofe, po bëhen ndërtime në dëm të zonave arkeologjike. Jemi në fund të historisë së monumenteve të kulturës. Unë e kam dhënë alarmin. Kemi kompjutera, po s’kemi njerëz në terren” thotë z.Ceka.

Pak muaj më parë, policia e Pogradecit bëri një kallëzim penal në prokurori se firma që bëri HEC-in shkatërroi edhe rrugën Egnatia. Por, prokuroria pushoi hetimet me argumentimin se firma s’ka prishur asnjë rrugë. Ajo çka shikohet në këtë zonë, është se jo vetëm që rruga është prishur dhe mbuluar me inerte, por e gjithë zona, Monument Natyre, është kthyer në një kantier të madh ndërtimi. Të gjitha institucionet kanë mbyllur sytë para kësaj masakre mjedisore.

Marrë nga Top Channel 

(a.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet hec-i ne pogradec kanioni i llenges ndërtimi i hec-it hec-i ne pogradec kanioni i llenges ndërtimi i hec-it

Sondazh

Poll

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë