LIVE UPDATES
Art&Argëtim

E keni menduar ndonjëherë pse shikimi i ndërtesave të larta ju krijon dhimbje koke? Ka një arsye

1 Korrik 2019, 13:02 Nga DOSJA
E keni menduar ndonjëherë pse shikimi i ndërtesave të larta

Është ora tre. Ju jeni në punë, duke u përpjekur të përqëndroheni gjatë lodhjes së pasdites. Ju shikoni nga dritarja e zyrës, duke shpresuar për ndonjë lehtësim, por në vend të kësaj ndjeni një dhimbje koke që vjen me ritme të ngadalta.

Rreshtat gri të rrafshët të ndërtesave të larta, ndërsa dritaret formojnë intervale xhami të përsëritura në mure të zeza me tulla. Me linja të thjeshta monotone deri sa syri mund të shohë, nuk ka asgjë të këndshme për të pushuar shikimin tuaj. Mund të duket një problem sipërfaqësor, por hulumtimi ynë ka gjetur se shikimi në peizazhet urbane mund t’ju japë një dhimbje koke.

Mbi dhjetëra mijëra vjet, truri i njeriut ka evoluar për të trajtuar në mënyrë efektive skena nga bota natyrore. Por xhungla urbane përbën një sfidë më të madhe për trurin, për shkak të modeleve të përsëritura që përmban.

Matematicieni Jean-Baptiste Joseph Fourier tregoi se ne mund të mendojmë për skena si të përbëra nga modele me shirita, me madhësi, orientime dhe pozicione të ndryshme, të gjitha të shtuara së bashku. Këto modele quhen komponentë të Furierit.

Në natyrë, si rregull i përgjithshëm, komponentët me frekuencë të ulët hapësinore (vija të mëdha) kanë një kontrast të lartë dhe komponentët me frekuencë të lartë (vija të vogla) kanë një kontrast më të ulët. Mund ta quajmë këtë marrëdhënie të thjeshtë midis frekuencës hapësinore dhe kontrastit të një “rregulli të natyrës”. Thënë thjeshtë, skenat nga natyra kanë vija që tentojnë të anulojnë njëri-tjetrin, kështu që kur të shtohen së bashku, nuk shfaqen shirita në imazh.

Por kjo nuk ndodh me skena nga mjedisi urban. Skenat urbane thyejnë rregullin e natyrës: ata kanë tendencë të shfaqin modele të rregullta dhe përsëritëse, për shkak të përdorimit të përbashkët të karakteristikave të projektimit si dritaret, shkallët. Modele të rregullta të këtij lloji rrallë gjenden në natyrë.

Për shkak se modelet e përsëritura të arkitekturës urbane thyejnë rregullën e natyrës, është më e vështirë për trurin e njeriut që t’i përpunojë ato në mënyrë efikase. Dhe për shkak se peizazhet urbane nuk janë aq të lehta për t’u përpunuar, ato janë më pak të rehatshme për t’u parë. Disa modele, të tilla si vija në derë, qilima dhe shkallët, shkallë shkallë lëvizëse mund të shkaktojnë dhimbje koke dhe madje edhe kapjet epileptike.

Marrë dhe përshtatur nga CNN

(R.L/Dosja.al)

 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

argetim argetim dhimbje koke jeta urbane shikimi i ndertesave te larta dhimbje koke jeta urbane shikimi i ndertesave te larta


Sondazh

Poll
Art&Argëtim 1 Korrik 2019, 08:38

Pse gratë e forta ndihen të thyera nga “brenda”

Zakonisht gratë që në pamje të parë duken të forta dhe me vetëbesim të lartë, në shumë raste ka rezultuar që në të vërtetë ata brenda në shpirt ndihen keq dhe v...

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit