LIVE UPDATES
Art&Argëtim

E keni menduar ndonjëherë pse shikimi i ndërtesave të larta ju krijon dhimbje koke? Ka një arsye

1 Korrik 2019, 13:02 Nga DOSJA
E keni menduar ndonjëherë pse shikimi i ndërtesave të larta

Është ora tre. Ju jeni në punë, duke u përpjekur të përqëndroheni gjatë lodhjes së pasdites. Ju shikoni nga dritarja e zyrës, duke shpresuar për ndonjë lehtësim, por në vend të kësaj ndjeni një dhimbje koke që vjen me ritme të ngadalta.

Rreshtat gri të rrafshët të ndërtesave të larta, ndërsa dritaret formojnë intervale xhami të përsëritura në mure të zeza me tulla. Me linja të thjeshta monotone deri sa syri mund të shohë, nuk ka asgjë të këndshme për të pushuar shikimin tuaj. Mund të duket një problem sipërfaqësor, por hulumtimi ynë ka gjetur se shikimi në peizazhet urbane mund t’ju japë një dhimbje koke.

Mbi dhjetëra mijëra vjet, truri i njeriut ka evoluar për të trajtuar në mënyrë efektive skena nga bota natyrore. Por xhungla urbane përbën një sfidë më të madhe për trurin, për shkak të modeleve të përsëritura që përmban.

Matematicieni Jean-Baptiste Joseph Fourier tregoi se ne mund të mendojmë për skena si të përbëra nga modele me shirita, me madhësi, orientime dhe pozicione të ndryshme, të gjitha të shtuara së bashku. Këto modele quhen komponentë të Furierit.

Në natyrë, si rregull i përgjithshëm, komponentët me frekuencë të ulët hapësinore (vija të mëdha) kanë një kontrast të lartë dhe komponentët me frekuencë të lartë (vija të vogla) kanë një kontrast më të ulët. Mund ta quajmë këtë marrëdhënie të thjeshtë midis frekuencës hapësinore dhe kontrastit të një “rregulli të natyrës”. Thënë thjeshtë, skenat nga natyra kanë vija që tentojnë të anulojnë njëri-tjetrin, kështu që kur të shtohen së bashku, nuk shfaqen shirita në imazh.

Por kjo nuk ndodh me skena nga mjedisi urban. Skenat urbane thyejnë rregullin e natyrës: ata kanë tendencë të shfaqin modele të rregullta dhe përsëritëse, për shkak të përdorimit të përbashkët të karakteristikave të projektimit si dritaret, shkallët. Modele të rregullta të këtij lloji rrallë gjenden në natyrë.

Për shkak se modelet e përsëritura të arkitekturës urbane thyejnë rregullën e natyrës, është më e vështirë për trurin e njeriut që t’i përpunojë ato në mënyrë efikase. Dhe për shkak se peizazhet urbane nuk janë aq të lehta për t’u përpunuar, ato janë më pak të rehatshme për t’u parë. Disa modele, të tilla si vija në derë, qilima dhe shkallët, shkallë shkallë lëvizëse mund të shkaktojnë dhimbje koke dhe madje edhe kapjet epileptike.

Marrë dhe përshtatur nga CNN

(R.L/Dosja.al)

 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

argetim argetim dhimbje koke jeta urbane shikimi i ndertesave te larta dhimbje koke jeta urbane shikimi i ndertesave te larta


Sondazh

Poll
Art&Argëtim 1 Korrik 2019, 08:38

Pse gratë e forta ndihen të thyera nga “brenda”

Zakonisht gratë që në pamje të parë duken të forta dhe me vetëbesim të lartë, në shumë raste ka rezultuar që në të vërtetë ata brenda në shpirt ndihen keq dhe v...

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet