LIVE UPDATES
Ekonomi

Inflacioni dhe normat e interesit do të frenojnë rritjen ekonomike

Në mungesë të efektit të stimulit monetar, sipas vlerësimit të kryer nga Banka e Shqipërisë, rritja ekonomike e vitit të kaluar supozohet se mund të ishte rreth 7.3%, nga 8.5% që është vlerësim më i fundit zyrtar i INSTAT.

4 Dhjetor 2022, 07:04 Nga A.B

Inflacioni dhe normat e interesit do të frenojnë rritjen ekonomike

Rritja e inflacionit dhe shtrenjtimi i normave të interesit pritet që të ndikojë negativisht në ecurinë e ekonomisë së vendit.

Një analizë e Bankës së Shqipërisë për ndikimin e politikës monetare evidenton se ajo ka kontribuar mesatarisht me 0.9 pikë përqindje në rritjen ekonomike në pesë vitet e fundit. Gjatë periudhës 2020-2021, efekti pozitiv i politikës monetare vlerësohet ndjeshëm më i lartë se mesatarja e pesë viteve të fundit, me rreth 1.3 pikë përqindje.

Në mungesë të efektit të stimulit monetar, sipas vlerësimit të kryer nga Banka e Shqipërisë, rritja ekonomike e vitit të kaluar supozohet se mund të ishte rreth 7.3%, nga 8.5% që është vlerësim më i fundit zyrtar i INSTAT.

Efekti pozitiv i politikës monetare në rritjen ekonomike është përcjellë nëpërmjet uljes së normave të interesit dhe kostos së shërbimit të borxheve ekzistuese, të primeve më të ulëta të rrezikut, kreditimit të vazhdueshëm të ekonomisë dhe rritjes së konkurrueshmërisë së eksporteve shqiptare.

Megjithatë, pozicioni ultrastimulues i politikës monetare nuk mund të qëndrojë i tillë për periudha shumë të gjata kohore, sepse mund të bëhet premisë për lindjen e inflacionit të gjeneruar nga kërkesa agregate.

Tashmë, rritja e normave të interesit pritet të ketë ndikim të konsiderueshëm edhe në nivel makroekonomik. Një kosto më e lartë e huamarrjes për bizneset dhe individët pritet të sjellë  ngadalësim të financimit për konsum dhe investime, duke ulur kërkesën e brendshme në ekonomi.

Shpenzimet më të larta për interesa të kredive do të sjellin ulje të konsumit të familjeve huamarrëse, duke dhënë  efekt të mëtejshëm negativ në kërkesën e brendshme. Përballë rritjes së shpenzimeve për interesa, bizneset mund të jenë të detyruara të rrisin çmimet, për të ruajtur marzhet e përfitueshmërisë.

Në këtë mënyrë, rritja e normave të interesit, të paktën në afatin e shkurtër, mund të prodhojë efekt të ri inflacionist në ekonomi.

Në momentin kur përcjellja e kostove të shtuara në çmim do të jetë e pamundur, efekti i radhës do të jetë shkurtimi i vendeve të punës për të ulur kostot e biznesit. Në teorinë ekonomike, rritja e papunësisë mund të jetë një ndër efektet kryesore negative të rritjes së normave të interesit.

Banka Botërore parashikon që në dy vitet e ardhshme, ritmet e rritjes së PBB-së të jenë ndjeshëm më të ngadalta, përkatësisht 2.3% dhe 2.5%, nga 3.2% që është parashikimi i fundit për vitin 2022.

Megjithatë, ndikimi direkt i rritjes së normave të interesit në ekonomi supozohet të jetë afatshkurtër. Me stabilizimin e pritshëm të inflacionit pranë objektivit dhe të normës bazë të interesit pranë nivelit neutral, bizneset dhe familjet do të ekuilibrojnë buxhetet e tyre në përputhje me kushtet e reja monetare.

Një nga problemet teorike të periudhave të zgjatura me norma të ulëta interesi është se mund të ulin eficiencën e alokimit të burimeve në ekonomi dhe të bëjnë fizibël projekte apo sektorë që, në kushte normale, nuk do të ishin të tilla.

Një epokë e gjatë interesave afër zeros mund të bëhet premisë për zhbalancime edhe në tregun financiar dhe për investime të gabuara, të marra në kushtet kur kostoja e parasë është tejet e ulët. Të paktën në një masë të caktuar, “fryrja” e re e tregut të pasurive të paluajtshme mund të shpjegohet edhe në këtë këndvështrim.

Nga ana tjetër, në kushte monetare “normale”, nuk do të ishte e pritshme të shihnim fenomene të ngjashme me ato të epokës së interesave minimale historike. Në ekonominë globale, paraja e lirë ndikoi në “fryrjen e tregjeve të aksioneve, por pjesërisht edhe të pronave.

Duke qenë se Shqipëria nuk ka një treg kapitali, efektet mund të priten kryesisht në tregun e pasurive të paluajtshme. Paraja e lirë, mes të tjerash, nxiti investimin në pasuri të paluajtshme dhe rritjen e çmimeve të pronave.

Në mungesë të kredive kaq të lira, teorikisht një cikël rritje kaq i shpejtë i çmimeve do të ishte i vështirë për t’u arritur, megjithëse ky treg vazhdon të ndikohet shumë edhe nga burimet informale.

Në kushtet e reja monetare, në teori duhet të presim që çmimet e pronave do të jenë më të mbështetura në një ekuilibër normal të kërkesës dhe ofertës, si dhe aftësisë së familjeve për të gjeneruar kursime dhe për të paguar kredi./MONITOR

norma e interesit

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj