LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse Franca po debaton për punën, dhe të drejtën për të qenë dembelë

Pjesëmarrja nuk ishte aq e lartë sa në dy ditët e mëparshme të grevës në janar. Por të gjitha sindikatat i mbështesin grevat. Shumica e partive opozitare dhe shumica e francezëve, e kundërshtojnë me vendosmëri reformën e pensioneve.

12 Mars 2023, 07:49 Nga I.A

Pse Franca po debaton për punën, dhe të drejtën për

FRANCË- “Macron, ul pensionin tënd, jo tonin!” shkruhej në një pankartë në një protestë të fundit në Francë.

“Metro, punë, varr”, shkruhej në një tjetër, me një ton më të zymtë. Shumë persona dolën në rrugët e Francës për të protestuar kundër planit të presidentit Emmanuel Macron për të rritur moshën minimale të pensionit, nga 62 vjeç në 64 vjeç.

Pjesëmarrja nuk ishte aq e lartë sa në dy ditët e mëparshme të grevës në janar. Por të gjitha sindikatat i mbështesin grevat. Shumica e partive opozitare dhe shumica e francezëve, e kundërshtojnë me vendosmëri reformën e pensioneve.

Legjislacioni, i cili u paraqit në Parlament më 6 shkurt, jo vetëm që e ka ndarë vendin, por ka nxitur një dialog të ashpër, shkruan The Economist.

Qeveria thotë se reforma është “e domosdoshme”, në mënyrë që sistemi i pensioneve të baraspeshojë llogaritë dhe që Franca të ruajë pensionet e saj bujare, në një kohë kur njerëzit po jetojnë gati një dekadë më shumë se në vitin 1980. Kundërshtarët e reformës e akuzojnë qeverinë se po heq mizorisht të drejtat e fituara me vështirësi të një shteti social modern.

Deri tani, qeveria e Macron nuk ka arritur t’i bindë dot francezët se rritja e moshës së pensionit është një mënyrë e nevojshme apo e drejtë për të plotësuar deficitin vjetor të pensioneve, që do të arrijë në 14 miliardë euro (15 miliardë dollarë) deri në vitin 2030.

Kritikët nga krahu i majtë i opozitës, thonë se do të ishte më e drejtë të tatoheshin “super-fitimet”, ose të pasurit. Një raport nga Oxfam France, tregoi se një taksë prej 2% mbi asetet e miliarderëve francezë, do të eliminonte menjëherë deficitin e pensioneve. Republikanët e qendrës së djathtë, të cilët më parë e rritën moshën e pensionit nga 60 në 62 vjeç, tani këmbëngulin se versioni i Macron është i padrejtë.

Megjithatë, duke u përqendruar ngushtë në moshën e daljes në pension, qeveria nuk po arrin të shpjegojë se kjo nuk është thjesht një çështje kontabiliteti. Ajo është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë të zotit Macron për ta vënë punën në qendër të projektit të mandatit të tij të dytë.

“Reforma e pensioneve, – thotë Marc Ferracci, ekonomist i punës dhe deputet i partisë qendrore të Macron, – është thelbësore për objektivin e fushatës për të sjellë punësim të plotë dhe rritjen e shkallës së punësimit të punëtorëve më të moshuar”.

Punësimi i plotë do të nënkuptonte frenimin e papunësisë nga 7% sot, në rreth 5%, një nivel që nuk është parë që nga viti 1979. Përqindja e 55-64-vjeçarëve në punë, sot në Francë është 56%, duke u rritur me pesë pikë gjatë mandatit të zotit Macron, por mbetet shumë më poshtë se niveli 72% në Gjermani.

Për këtë qëllim, qeveria dëshiron të paraqesë një “indeks të të moshuarve”, për të monitoruar përqindjen e punëtorëve më të vjetër në listën e pagave dhe për t’i nxitur firmat të punësojnë më tepër punëtorë të mëdhenj në moshë.

Për të rinjtë, reforma do të zgjerojë numrin e praktikave, që arriti në 980,000 në vitin 2022, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë. Paralelisht, qeveria ka shtrënguar rregullat për ndihmat për të papunët, që zbatohen zakonisht gjatë periudhave të rritjes ekonomike dhe mungesës së fuqisë punëtore. Shumë firma në Francë aktualisht raportojnë se kanë probleme me plotësimin e vendeve të lira të punës.

Një projekt i tillë ka kuptim për Francën. Megjithatë, që nga pandemia, shumë shtete e kanë rimenduar natyrën e punësimit. Dhe në mendjen e francezëve, përparimi drejt një shoqërie më të mirë, matet nga lehtësimi i barrës së punës.

Në vitin 1880, Paul Lafargue, mendimtar socialist, botoi “Le Droit à la Paresse” (“E drejta për të qenë dembelë”), duke kërkuar një ditë pune treorëshe dhe duke denoncuar “çmendurinë e dashurisë për punën”. Dy dekada më parë, libri “Bonjour Paresse” (“Përshëndetje dembelizëm”), u kthye në bestseller.

Ulja e kohës së punës, e projektuar fillimisht për t’i mbrojtur punëtorët nga abuzimi, është bërë pjesë e historisë së vendit që prej pasluftës. Në vitin 1982, François Mitterrand uli moshën e pensionit nga 65 vjeç, në 60 vjeç.

Dy dekada më vonë, Franca paraqiti javën e punës 35-orëshe. Përqindja e francezëve që e konsiderojnë punën “shumë të rëndësishme”, ra nga 60% në vitin 1990, në vetëm 24% në vitin 2021. Pandemia e ka nxitur këtë ndryshim, thotë Romain Bendavid, në një studim për Fondacionin Jean-Jaurès.

Deri në vitin 2022, vetëm 40% e francezëve thanë se do të parapëlqenin të fitonin më shumë dhe të kishin më pak kohë të lirë, nga 63% në vitin 2008.

Politikanët francezë flasin për të gjitha këto kryesisht për të shkëmbyer fyerje dhe slogane.

Sandrine Rousseau, udhëheqëse e Partisë së Gjelbër nga koalicioni NUPES, argumenton hapur për “të drejtën e dembelizmit” dhe dëshiron të sjellë një javë pune 32-orëshe. Gérald Darmanin, ministri i Brendshëm i presidentit Macron, i quan anëtarët e NUPES një grup “njerëzish që nuk e pëlqejnë punën” dhe që mendojnë se mund të jetojnë në një “shoqëri pa bërë asnjë përpjekje”.

Jo aq dembelë sa ç’duket

Në fakt, shoqëria franceze është më e ndërlikuar se sa tregojnë stereotipet. Falë rregullave më të buta, punëtorët francezë mesatarisht punojnë më shumë orë në javë se gjermanët (37 orë në krahasim me 35 orë), dhe janë po aq produktivë për orë pune.

Madje, disa politikanë, duke përfshirë Fabien Roussel, udhëheqësin e Partisë Komuniste, e përqafojnë vlerën e punës. Francezët mund të thonë se puna nuk është më qendrore në jetën e tyre, por një studim i ri nga Instituti Montaigne, tregon se tre të katërtat e tyre thonë gjithashtu se janë përgjithësisht të lumtur në punë, një shifër që ka qenë e qëndrueshme për disa vite.

Megjithatë, Franca nuk po bën këtë debat dhe 64% janë ende kundër reformës së pensioneve. Thuhet se Macron është i vendosur të qëndrojë i palëkundur. Nëse ai nuk mund t’i gjejë dot votat në Parlament, ku nuk zotëron shumicën, reforma mund të miratohet duke përdorur një dispozitë të veçantë kushtetuese, ndonëse rrezikon të provokojë zgjedhje të reja legjislative.

Sidoqoftë, nëse Macron nuk do të arrijë t’i bindë dot francezët për meritat e reformës së tij, ai nuk do të njihet si presidenti që përfundoi një reformë të suksesshme, por si politikani që zemëroi keq vendin e tij.

Marrë nga Monitor.al

protesta ne france

Sondazh

Poll
Ekonomi 12 Mars 2023, 07:31 I.A

A po e teprojmë me multivitaminat?!

Foto ilustruese TIRANË- Në mbarë botën, gjithnjë e më shumë njerëz po kuptojnë vlerën e shëndetit t&...

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen