LIVE UPDATES
Bota

Evropa ime: Politikanët populistë dhe e shkuara

29 Prill 2019, 07:55 Nga DOSJA
Evropa ime: Politikanët populistë dhe e shkuara

Politika po fillon të duket si një inskenim historik. Nuk bëj fjalë për ceremoni përkujtimore, vendosje kurorash dhe rivarrosje. Luftëtarët e rinj të kulturës shkojnë më tej, ata turren në luftëra serioze në linjat e frontit të së shkuarës. Në inskenimin e një beteje, të rriturit vishen me kostumet e kohës dhe luftojnë njëri-tjetrin me shpata jo të mprehta apo heshta plastike. Ka nga ata që duan të vërtetojnë hipoteza historike, për disa të tjerë kjo është vetëm një ritual për të nderuar të rënët, kurse një pjesë kalon vetëm kohën. Nëse në aktivitete përkujtimore të së shkuarës kujtohen tragjedi të së shkuarës që kanë hyrë thellë në kujtesën kolektive, në inskenimet historike sundon më shumë dëshira për ta ndryshuar historinë, duke u përpjekur të rikuperosh padrejtësitë e së shkuarës.

Për shembull bullgarët kanë një ritual – inskenimin e kryengritjes së prillit 1876 kundër sundimit osman. Këtu bëhet fjalë që kësaj përpjekjeje për çlirim t’i jepet një dimension heroik, një rëndësi e veçantë historike, megjithëse ajo u shtyp përgjakshëm. Në parkun e kohës së lirë „Vija e Stalinit” në Bjellorusi lojëra luftarake rikujtojnë një projekt mbrojtjeje të kohës sovjetike, që në vërtetë ishte një dështim i plotë.

Luftëra simbolike për figurat historike

Sidomos populistët janë të përmalluar për të shkuarën. Le të marrim për shembull neonazistët grekë të Agimit të Artë. Çdo vit ata inskenojnë një shou nacionaliste pa shije në monumentin që përkujton betejën e Termopileve mes grekëve dhe persëve. Mesazhi është i qartë: Ata premtojnë që deri në vdekje të luftojnë kundër „invazionit” të supozuar të migrantëve, por edhe kundër çfarëdolloj përzierjeje të „perandorisë” europiane në çështjet e atdheut liridashës.

Të hapësh plagë të vjetra është një strategji e preferuar për të tërhequr vëmendjen nga problemet e së tashmes. Si në rastin e luftërave të vërteta, konfliktet simbolike forcojnë legjitimitetin politik të kundërshtarit, prandaj ata nuk janë edhe aq kundër të bashkëpunojnë në këtë nivel. „Çështja maqedonase” për shembull, që dikur shkaktoi luftërat tragjike ballkanike, rigjallërohet në rajon përmes luftërave simbolike për figura si Aleksandri i Madh apo Samuili (një nga carët e fundit të perandorisë bullgare) si edhe për emrin apo gjuhën e vendit. Në mënyrë të çuditshme edhe lufta kundër sundimit të osmanëve po bëhet gjithnjë e më intensive, megjithëse ajo që në fillim të shekullit të 20-të mori fund në të gjithë rajonin e Ballkanit. Edhe lufta kundër sundimit komunist tani më mbrapa po bëhet më e fortë.

Loja me emrin “histori” do duhet të fillojë nga zeroja

Kjo nuk është karakteristikë vetëm e juglindjes së Europës. Vota britanike për Brexit u ndikua në një masë të madhe nga kujtimi për „perandorinë” –„Empire”, ku nuk perëndon asnjëherë dielli. Donald Trump premtoi të bëjë Amerikën sërish „great”, gjë që me gjasë mundet të implikojë edhe sundimin e njeriut të bardhë. Nga ana tjetër shumë njerëz në ish-kolonitë përjetojnë padrejtësitë që iu bënë paraardhësve të tyre, të përforcuara nga filmat dhe ritualet përkujtimore. Ky „material bruto” u instrumentalizua nga Al-Kaida dhe i ashtuquajturi „Shteti Islamik”.

Nostalgjia për të shkuarën është ndjenjë e melankolisë. Nobelisti turk i letërsisë, Orhan Pamuk përdor fjalën e papërkthyeshme „Hüzün” – me konotacion të përafërt me trishtimin, brengën, por edhe largimin nga zoti, kur ai flet për lavdinë e shuar të Perandorisë Osmane. Por populistët kanë një mënyrë tjetër të trajtimit të së shkuarës: Ata inskenojnë energjikisht, sikur do mund të fshihen me dorë magjike të gjitha zhvillimet e mëvonshme fatkeqe dhe loja me emrin „histori” mund të fillojë nga zeroja.

Ideja e së ardhmes bie

A beson vërtet dikush seriozisht që vende me madhësi mesatare si Mbretëria e Bashkuar apo Turqia mund të bëhen sërish perandori të mëdha? Apo që në botën tonë të globalizuar mund të kesh ende shtete kombëtare me një popullsi homogjene? Një shpjegim për politikën e inskenimit historik është shpërbërja e identiteteve. Qytetari dhe konsumenti kërkon të ketë të drejtën për një identitet jashtë punës, automjetit apo smartphone-it. Pse duhet që ai apo ajo të jetojë me dhimbjen e betejës së humbur dikur, me poshtërimin e të parëve dhe humbjen e territoreve? Historianët thonë, këtë rrjedhë morën ngjarjet, po pse duhet të dëgjohen këta „burokratë”?

Parë me vëmendje në fakt është ideja e së ardhmes ajo që ka rënë. Ne jetojmë me gjithnjë e më shumë imazhe të katastrofave, të një apokalipsi të klimës, të terrorizmit, të goditjes nga asteroidët apo epidemi virusesh. Ndërkohë jemi të bindur, se fëmijët tanë nuk do ta kenë më mirë se ne. Në rastin më të mirë shpresojmë që ata të marrin të paktën atë që kemi ne. A mund të habitesh pra se politikanët i kthejnë kurrizin të ardhmes dhe angazhohen më shumë në një betejë për çlirimin nga e shkuara plot shtypje?

Marrë nga DW 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota politika në europë politikanët populistë politika në europë politikanët populistë

Sondazh

Poll

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët