6 interperlanca në Kuvend/ Seanca plenare nis me një minutë heshtje për vrasjen e efektivit në Korçë
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi të kërkim, plagoset dhe nj&eu...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
LIBI– Për shtatë muaj, punëtorët me kostume të bardha për mbrojtje kimike janë kthyer në qytetin e vogël bujqësor Tarhuna, rreth një orë me makinë në jug-lindje të kryeqytetit libian, Tripoli. Ata kanë shënuar drejtkëndësha me shirit të kuq e të bardhë, nëpër fushatë e tokës të kuqerremtë dhe nga këto parcela ata kanë nxjerrë 120 trupa të vdekurish, megjithëse zona të mëdha ende mbeten të paprekura.
“Sa herë që gërmoj një trup të ri të vdekur, përpiqem të jem aq i butë sa mundem”,- thotë një nga punëtorët, Wadah al-Keesh. “Ne besojmë se nëse thyen një kockë, shpirti i tij do ta ndiejë atë.”
Disa duket se janë trupat e luftëtarëve të rinj të vrarë në betejat rreth Tarhuna verën e kaluar, në vitin e nëntë të luftës civile të Libisë. Por shumë prej tyre janë civilë – përfshirë gratë dhe fëmijët më të vegjël se pesë vjeç- disa kanë shenja të torturës.
Varret janë trashëgimia e tmerrshme e një mbretërimi terrori, që zgjati gati tetë vjet, e imponuar në qytet nga një familje lokale, Kanis dhe milicia që ata krijuan.
Tre nga shtatë vëllezërit Kani tani janë të vdekur dhe të tjerët u detyruan të iknin në Qershor 2020 nga forcat besnike të Qeverisë së Marrëveshjes Kombëtare të Libisë të njohur nga Libia (GNA), por edhe tani shumë banorë të Tarhuna kanë frikë të flasin për krimet e tyre. Disa thonë se ata janë ende duke u kërcënuar nga larg nga mbështetësit e Kanis.
Historia e vëllezërve – Abdul-Khaliq, Mohammed, Muammar, Abdul-Rahim, Mohsen, Ali dhe Abdul-Adhim nuk është e lehtë. Por ajo që del nga bisedat me ata që i njihnin është një histori e tmerrshme se si një familje e varfër përfitoi nga kaosi që përfshiu Libinë pas revolucionit të saj të vitit 2011 kundër diktatorit, kolonel Muammar Gaddafi – dhe erdhi për të sunduar komunitetin e tyre përmes një pamëshirshmërie të plotë.
“Ata shtatë vëllezër ishin njerëz të vrazhdë, pa asnjë sjellje. Statusi i tyre shoqëror ishte zero,”– thotë Hamza Dila’ab, një avokat i trajnuar dhe aktivist i komunitetit, i cili kujton se i kishte takuar në dasma dhe funerale para vitit 2011.
Kur shpërtheu revolucioni, shumica e njerëzve në Tarhuna i qëndruan besnikë Gaddafit. Diktatori kishte favorizuar qytetin, duke u dhënë burrave punë në forcat e tij të sigurisë. Kanis ishin ndër të paktët që mbështetën revolucionarët – megjithëse jo për idealizëm, por për shkak të një grindjeje 30-vjeçare me disa kushërinj, një familje e mbështetësve të Gaddafi. Gjithçka filloi si një formë hakmarrje pas vrasjes së vëllait të tyre Ali në 2012.
Kanis gradualisht morën përsipër dhe ndërtuan disa forca ushtarake në qytet, duke krijuar milicinë e tyre prej disa mijëra luftëtarësh. Ashtu si shumica e milicive në Libi, ajo kishte qasje në fondet e shtetit. Dhe duke lëvizur nga hakmarrja, vëllezërit e mbetur e përdorën atë për të vulosur autoritetin e tyre absolut mbi Tarhuna.
Në atë kohë, Kanis kishin krijuar mini-shtetin e tyre në Tarhuna dhe rreth tij, madje duke kontrolluar policinë me uniformë. Ata drejtuan një perandori biznesi, duke zhvatur “taksa” nga një fabrikë çimentoje dhe bizneseve të tjera lokale, duke ndërtuar një qendër tregtare dhe duke drejtuar disa ndërmarrje të ligjshme, duke përfshirë një lavanderi. Ata përfituan nga “mbrojtja” e trafikantëve të drogës dhe migrantëve, rrugët e të cilëve kaluan territorin e tyre gjatë rrugës nga Sahara në bregdetin e Mesdheut. Dhe në të njëjtën kohë ata mburren me luftën kundër trafikimit dhe krijimin e një ishulli të rendit në Libinë e shkatërruar nga lufta.
Në krye të mini-shtetit ishte Mohammed al-Kani, një Salafist (ndjekës i një forme fondamentaliste të Islamit) dhe i dyti më i vjetër nga vëllezërit. Ai ishte i vetmi anëtar i familjes me pak arsim dhe një punë të rregullt të paguar – para revolucionit ai kishte punuar si shofer për një kompani nafte.
“Zakonisht në familjet gangsterë ndodh që personi në majë nuk është veçanërisht i frikshëm apo edhe karizmatik. Në krye, zakonisht gjen personin që është në gjendje të kuptojë të gjitha skemat e komplikuara të nevojshme për të funksionuar e gjithë piramida. Dhe ky ishte rasti me Muhamedin.” -thotë Jalel Harchaoui.
Në vitin 2017, vëllezërit organizuan një paradë ushtarake duke përfshirë armë të rënda, radhë policësh të uniformuar – dhe luanë. Këto ishin pronë personale e vëllezërve dhe thuhet se ata ishin ushqyer me mishin e disa prej viktimave të familjes.
Pastaj, në 2019, Kanis ndryshoi me vendosmëri anët në luftën civile. Duke braktisur aleancën e tyre me GNA, e cila kontrollonte Libinë perëndimore, ata ftuan armikun e saj më të madh, Gjeneral Khalifa Haftar, mjeshtër i gjysmës lindore të vendit, për të përdorur qytetin e tyre si shtyllë e tij për të sulmuar kryeqytetin.
Papritmas, Tarhuna i vogël u bë kabina e një lufte ndërkombëtare. Haftar u mbështet nga një aleancë e çuditshme e Francës, Egjiptit, Emirateve të Bashkuara Arabe – dhe Rusisë, e cila dërgoi mercenarë për kampim në qytetin e Kanis. Kundër tyre, Turqia derdhi armë për të mbështetur qeverinë e Tripolit. Dhe ndoshta ishte një dron turk ai që vrau Mohsen al-Kani dhe vëllain më të vogël, Abdul-Adhim, 22 vjeç, në shtator 2019.
Vdekjet e tyre dhe dështimi për të marrë Tripolin shkaktoi periudhën më të përgjakshme që Tarhuna ka njohur. Luftëtarët pro-qeveritarë më në fund kapën Tarhuna në fillim të Qershorit 2020 dhe katër vëllezërit e mbetur Kani dhe milicia e tyre u larguan me forcat e Haftar në Libinë lindore.
Daniel Hilton i Middle East Eye, një nga shumë pak reporterët e huaj që ka vizituar Tarhuna që nga disfata e Kanis, bëri zbulime të tjera shqetësuese. “Mbi qelitë ishin grumbuj hiri nga zjarret që njerëzit që i mbanin këta të burgosur do t’i ndiznin për t’i kthyer qelitë në furra, si një formë torture,” thotë ai.
Kamal Abubakr, kreu i Autoritetit të qeverisë së GNA për Kërkimin dhe Identifikimin e Personave të Zhdukur, thotë se më shumë se 350 njerëz nga Tarhuna janë regjistruar si të zhdukur – megjithëse disa vendas thonë se numri real është afër 1,000. Deri më tani, shumë pak prej trupave të gjetur në varre masive janë identifikuar, pasi puna për përputhjen e ADN-së sapo ka filluar.
Ndërkohë, Gjykata Penale Ndërkombëtare ka hapur një hetim mbi vrasjet në Tarhuna dhe Mohammed al-Kani është vendosur në një listë sanksionesh të Qeverisë Amerikane. Por, nën mbrojtjen e gjeneralit Haftar, ai dhe vëllezërit e tij të mbetur nuk kanë gjasa të përballen me drejtësinë së shpejti.
(d.a/dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
PRISHTINË– Pamjet ku një burrë i qëllon në kokë gruas së tij teksa dalin nga spitali i QKUK-së kanë bërë xhiron e rrjetit ditën e fundit. Duke e mos ditur ...
SHBA-Udhëheqësi i shumicës së Senatit Mitch McConnell ka folur nga dhoma e senatit lidhur me protestat e dhunshme që u zhvilluan ditën e djeshme. Ai është shpre...
SHBA-Jamie Stiehm, një gazetar politik në Amerikë, i cili ishte në ndërtesën e Capitolit kur u sulmua nga mbështetësit e presidentit në ikje Donald Trump, ka rr...
SHBA– Mbrëmjen e djeshme, Uashingtoni u përfshi nga trazira për shkak të certifikimit të Joe Biden si president i ri. Duke përdorur dhunë, qindra protestu...
SHBA-John Cornyn, anëtari republikan i ekipit udhëheqës të Senatit, ka reaguar për protestat e dhunshme ditën djeshme në Shtetet e Bashkuara. Në një deklaratë p...
ITALI– Panemia në qytetin fqinj, Itali është duke u qetësuar. Themi këtë pasi qeveria ka vendosur që të hyjë në zonën e e verdhë të përforcuar.Qytetarët do të l...
SHBA– „Jam vërtetë i shokuar dhe i trishtuar, që kombi ynë – një pishtar dhe shpresë për demokracinë për shumë kohë – ka mbërritur në një pikë kaq të errët.” Es...
Dy këshilltare të larta të Zonjës së Parë, Melania Trump dhanë dorëheqjen të mërkurën pas dhunës në Kongresin amerikan dhe zyrtarë të tjerë të lartë të Shtëpisë...
SHBA– Presidenti aktual i SHBA-së, Donald Trump është pezulluar nga rrjetet sociale si Twitter dhe Facebook për 12 orë. Llogarinë e Trump mbyllen pas prot...
SHBA-Një numër i madh liderësh në të gjithë botën kanë dënuar dhunën në protestat në Shtetet e Bashkuara ditën e djeshme. Kryeministri britanik, Boris Johnson e...
