LIVE UPDATES
Bota

Aung San Suu Kyi, nga simboli i të drejtave të njeriut nën akuzë për genocid ndaj popullit

1 Shkurt 2021, 11:57 Nga DOSJA
Aung San Suu Kyi, nga simboli i të drejtave të njeriut nën

MIANMAR– Aung San Suu Kyi lindi në vitin 1945, vajza e heroit të pavarësisë Gjeneral Aung San, i cila u vra kur ajo ishte dy vjeç, pak para se Myanmar të fitonte pavarësinë nga sundimi kolonial britanik në 1948. Në vitin 1960, ajo shkoi në Indi me nënën e saj dhe katër vjet më vonë ajo shkoi në Universitetin e Oksfordit, ku u takua me burrin e saj të ardhshëm Michael Aris, raportojnë mediat e huaja.

Pasi kaloi kohë në Japoni dhe Butan, ajo u vendos në Mbretërinë e Bashkuar me burrin e saj për të rritur dy fëmijët e tyre. Në 1988 ajo u kthye në Yangon për t’u kujdesur për nënën e saj që po vdiste. Kohë kur edhe u përfshi në protestat kundër ushtrisë. E frymëzuar nga fushatat jo të dhunshme të Martin Luther King dhe Mahatma Gandhi, ajo organizoi tubime dhe bëri thirrje për zgjedhje.

Udhëheqësit e protestës u vranë ose u burgosën dhe ajo u vu në arrest shtëpiak në 1989, ku qëndroi deri në 2010, me periudha të shkurtra lirimi. Partia e saj, Lidhja Kombëtare për Demokracinë, fitoi zgjedhjet e 1990 por junta refuzoi të dorëzonte kontrollin.

Në 1991, asaj i’u dha Çmimi Nobel për Paqen, por ajo nuk mundi ta tërhiqte atë, ndaj vendosi të dërgonte në ceremoni djalin e madh. Ajo u lejua të largohej nga Myanmar, por kishte frikë se nëse e bënte mund të mos të lejohej të kthehej më.

Ajo fitoi zgjedhjet e vitit 2015 pasi bëri thirrje për t’i dhënë fund luftës civile të vendit, duke zvogëluar përfshirjen e ushtrisë në politikë dhe duke afruar investimet e huaja. Ajo gjithashtu u zotua të ndihmojë muslimanët Rohingya, të cilët kishin qenë prej kohësh në shënjestër të keqtrajtimit.

Ajo u bë këshilltarja e parë shtetërore e Mianmar, titulli i kreut de facto të qeverisë së Mianmar, është ekuivalent me një kryeministër.

Në vitin 2017, militantët Rohingya sulmuan forcat e sigurisë në shtetin Rakhine, duke shkaktuar një përgjigje ushtarake që përfshinte vrasjen e disa njerëzve, djegien e fshatrave dhe detyrimin e qindra mijëra personave të largoheshin nga shtëpitë e tyre, veprime të përshkruara nga KB si spastrim etnik.

Përgjigja e zonjës Suu Kyi ishte fillimi i rënies së saj nga hiri në sytë e botës së jashtme. Ajo fajësoi “terroristët” për një “ajsberg të keqinformimit” dhe mbrojti ushtrinë, duke thënë se ushtarët po ushtronin “shtetin e së drejtës”.

Në nëntor të atij viti, këshilli i Oksfordit mori përsëri Lirinë e Qytetit që i kishte dhënë asaj në 1997 dhe në nëntor 2018 ajo u hoq nga çmimi Ambasadori i Ndërgjegjes së Amnesty International, të cilin ajo e mori në 2009 ndërsa ishte në arrest shtëpiak. Të dy organizatat përmendën refuzimin e saj për të vepruar në lidhje me trajtimin e ushtrisë ndaj Rohingya.

Në vitin 2019, ajo ishte në Gjykatën Ndërkombëtare të Hagës për t’u përballur me akuzat e gjenocidit të ngritura kundër Mianmar, por tha se goditja kishte qenë një operacion i ligjshëm ushtarak kundër terroristëve. Pavarësisht kësaj, 75-vjeçarja mbetet e famshme në, pasi në vitin 2020 një sondazh nga Aleanca Popullore për Zgjedhje të Besueshme zbuloi se 79% e njerëzve i besuan asaj nga 70% një vit më parë.

Pas një beteje të gjatë kundër sundimtarëve ushtarakë të vendit dhe shumë viteve në arrest shtëpiak, ajo u lejua të kandidonte në zgjedhjet e para të kontestuara haptas në 25 vjet në 2015. Në nëntor 2020, ajo fitoi me diferencë të madhe në zgjedhjet e vendit. Më 1 shkurt 2021, gjatë një grushti shteti të dukshëm, ajo u ndalua nga ushtria në një bastisje në mëngjes.

(d.a/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota aung san suu kyi grushti i shtetit ne mianmar aung san suu kyi grushti i shtetit ne mianmar

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet