Armëpushimi SHBA- Iran/ Trump pezullon sulmet! Irani paralajmëron anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit: Do shkatërrohet çdo anije që përpiqet të kalojë

Foto ilustruse

LINDJA E MESME- Çmimet e naftës së papërpunuar ranë nën 100 dollarë për fuçi pasi u njoftua armëpushim dy-javor me Iranin. Brent dhe WTI regjistruan rënie të konsiderueshme, me Brent që arriti në 94.75 dollarë dhe WTI që arriti në 94.41 dollarë për fuçi.

Rënia i atribuohet kryesisht pritshmërive se rihapja e ngushticës së Hormuzit do të lejojë kanalizimin e rezervave të akumuluaratë energjisë, duke rritur ofertën në tregun global.

Mediat shkruajnë se kthesa e Donald Trump erdhi pak para afatit që ai kishte vendosur për Iranin për të hapur ngushticën e Hormuzit, duke kërcënuar goditje të gjera për infrastrukturën civile. Rreth 20% e furnizimit ditor botëror të naftës kalon përmes këtij vendkalimi.

Në një postim në rrjetet sociale, presidenti amerikan foli për një armëpushim të dyfishtë, pak orë pasi kishte paralajmëruar se "një qytetërim i tërë do të vdesë sonte" nëse kërkesat e tij nuk plotësoheshin.

Ngushtica mbetet e mbyllur

Pavarësisht deklaratave në mbështetje të normalizimit të lundrimit, pamja në tokë mbetet e paqëndrueshme. Sipas agjencisë iraniane Fars, kalimi i cisternave është pezulluar, ndërsa operacionet ushtarake vazhdojnë në rajon.

Të dhënat e Kpler tregojnë se trafiku mbetet i kufizuar në disa anije në ditë, me analistët që vlerësojnë se numri mund të lëvizë midis 10 dhe 15 kalimeve, pasi Teherani kontrollon fort se cilat anije lejohen të kalojnë.

Në të njëjtën kohë, informacionet tregojnë se Irani po konsideron vendosjen e tarifave për pronarët e anijeve në formën e kriptomonedhave për tranzit përmes ngushticës së Hormuzit.

Analistët e tregut të transportit vlerësojnë se normalizimi i plotë nuk pritet brenda periudhës së armëpushimit. Pronarët e anijeve me anije të bllokuara në Gjirin Persik mund të përpiqen të largohen, por do të hezitojnë të rifillojnë rrugët në kushte pasigurie.

Ndikimi global i furnizimit

Eksportet e naftës përmes ngushticës së Hormuzit ranë në mënyrë dramatike gjatë konfliktit për shkak të sulmeve ndaj anijeve tregtare, duke shkaktuar një nga ndërprerjet më të mëdha në furnizimin botëror me bruto të papërpunuar.

Para fillimit të armiqësive në fund të shkurtit, rreth 20% e prodhimit botëror të naftës kalonte përmes kësaj rruge detare, e cila lidh prodhuesit e Gjirit Persik me tregjet ndërkombëtare.

Rritja e çmimeve të papërpunuar, karburantit të avionëve, naftës dhe benzinës gjatë luftës ka rritur shqetësimet për mungesën e karburantit në nivel global nëse transporti nuk rikthehet plotësisht./Dosja.al

Pamja nga shpërthimi

IRAN- Irani ka goditur tubacionin e vetëm të eksportit të naftës në Arabinë Saudite. Kjo lëvizje e tij vjen vetëm disa orë pas marrëveshjes së armëpushimit, e cila synonte ndalimin e përkohshëm të armiqësive në luftën me Shtetet e Bashkuara. Tubacioni tani është e vetmja rrugë e eksportit të naftës bruto të mbretërisë, pas mbylljes së ngushticës së Hormuzit për shkak të konfliktit.

Mediat shkruajnë se tubacioni u godit në një sulm që i atribuohet Iranit, ndërsa objekte të tjera energjetike në Arabinë Saudite thuhet se ishin në shënjestër. Tubacioni Lindje-Perëndim po kanalizonte rreth 7 milionë fuçi në ditë nga fushat e naftës në lindje të Arabisë Saudite deri në portin e Yanbu në Detin e Kuq, pasi mbyllja e ngushticës së Hormuzit ka bllokuar sasi të mëdha nafte dhe gazi në Gjirin Persik, duke shkaktuar rritje të mprehta të çmimeve të energjisë.

Prurjet përmes tubacionit vlerësohet të preken, ndërsa një vlerësim i dëmit është duke u zhvilluar. Ekspertët flasin për një përkeqësim të një krize tashmë të paprecedentë globale energjetike./Dosja.al

Foto ilustruse

IRAN- Autoritetet iraniane kanë dhënë një mesazh paralajmërues për të gjitha anijet që lëvizin në Gjirin Persik dhe Detin e Omanit. Në mesazhin që i atribuohet një stacioni detar të Gardës Revolucionare, thuhet se kalimi përmes Ngushtica e Hormuzit, mbetet i mbyllur dhe kjo leje kërkohet nga Garda Revolucionare para çdo kalimi.

"Kujdes, të gjitha anijet në Gjirin Persik dhe Detin e Omanit. Këtu është Stacioni Detar i Gardës Revolucionare. Kalimi përmes ngushticës së Hormuzit, mbetet i mbyllur dhe kërkohet leje nga Rojet para kalimit. Çdo anije që tenton të hyjë në det do të shënjestrohet dhe do të shkatërrohet", thuhet në mesazh./Dosja.al

foto ilustruese

SHBA- Shtetet e Bashkuara dhe Irani ranë dakord për një armëpushim dyjavor, të ndërmjetësuar nga Pakistani, i cili bazohet në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit nga Irani. Njoftimi erdhi më pak se dy orë para se të skadonte afati i vendosur nga presidenti amerikan, Donald Trump, në orën 20:00 të datës 7 prill. Tregjet globale u rritën. Çmimet e naftës ranë. Liderë nga e gjithë bota shprehën lehtësim. Por, armëpushimi po dëshmon të jetë i brishtë.

Sulme nga Irani u raportuan në shtetet arabe të Gjirit Persik, vetëm pak orë pasi ndalesa e armiqësive hyri në fuqi. Izraeli, ndërkohë, vazhdoi sulmet në Liban ndaj Hezbollahut, grup i lidhur me Iranin, të cilin Uashingtoni e konsideron organizatë terroriste. Bisedimet në Islamabad për të siguruar një marrëveshje të përhershme paqeje do të fillojnë më 10 prill.

Të dyja palët kanë thënë se armëpushimi është i përkohshëm dhe se nuk përbën përfundim të luftës. Cilat janë tri gjëra që mund të përcaktojnë nëse armëpushimi do të kthehet në një marrëveshje të paqes, apo thjesht do të shënojë një pushim në luftime?

Gjendja e Ngushticës

Për dekada të tëra, Ngushtica e Hormuzit trajtohet si diçka e ngjashme me një pronë të përbashkët globale. Ajo është një kalim i ngushtë, me një kanal transporti detar prej 3.7 kilometrash, midis Iranit dhe Omanit, përmes të cilit afërsisht një e pesta e naftës dhe gazit të lëngshëm natyror në botë ka qarkulluar lirshëm, pa pengesa dhe pa taksa. Kjo epokë tani mund të ketë mbaruar.

Korniza e armëpushimit thuhet se përfshin një dispozitë që i lejon si Iranit, ashtu edhe Omanit të mbledhin tarifa transiti nga anijet që kalojnë nëpër ngushticë. Kjo është pa precedent. Konventa e Kombeve të Bashkuara mbi Ligjin e Detit i ndalon qartazi shtetet me ujëra territoriale në ngushticë, të vënë tarifa për kalimin. Sistemi i Iranit, tashmë funksional në praktikë, është më i përpunuar sesa një pikë e thjeshtë pagese.

Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) thuhet se kanë zhvilluar një sistem rangimi për shtetet, ku anijet nga vendet që konsiderohen miqësore, përfitojnë kushte më të favorshme. Pasi tarifa paguhet, IRGC-ja lëshon një kod të lejes dhe udhëzime për rrugën. Anijet pritet të valëvisin flamurin e vendit që negocion kalimin e tyre.

Por, kush paguan në të vërtetë? Përgjigjja instiktive konsumatorët globalë rezulton të jetë kryesisht e gabuar, sipas Guntram Wolffit, bashkëpunëtor i lartë në organizatën kërkimore Bruegel, me seli në Bruksel. Meqenëse shtetet arabe në Gjirin Persik janë përgjegjëse për afërsisht 20 për qind të furnizimeve globale me naftë, ato thithin pjesën më të madhe të çdo takse të vendosur mbi ato furnizime.

“Shtetet e Gjirit do të duhet të paguajnë në të vërtetë - sipas llogaritjeve të mia, rreth 80 ose 85 për qind të vlerës së taksës. Ndërsa, konsumatorët globalë do të duhet të përballojnë vetëm rreth 20 për qind të kostos së taksës”, thotë Wolff për Radion Evropa e Lirë.

Me fjalë të tjera, për konsumatorët e zakonshëm, taksa ka të ngjarë të jetë “e padukshme”. Për Riadin, Abu Dabin dhe Kuvajtin, do të jetë një faturë e përsëritur që do të ndikojë në fitimet e tyre. E njëjta logjikë vlen edhe përtej naftës. Plehrat, petrokimikatet dhe mallrat e tjera me origjinë nga Gjiri përballen me një strukturë të ngjashme incidence.

Shtetet e Gjirit, pasi kanë përjetuar tashmë javë të tëra ndërprerjesh për shkak të luftës, tani përballen me perspektivën e subvencionimit të përhershëm të rindërtimit të Iranit, përmes çmimeve që paguajnë për të eksportuar burimet e tyre. Zyrtarët iranianë kanë qenë të qartë për këtë qëllim.

“Situata në Ngushticën e Hormuzit nuk do të kthehet si para luftës”, shkroi muajin e kaluar në X kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Baqer Qalibaf.

Të pasurohet apo të mos pasurohet uranium?

Kur njoftoi për armëpushimin, Trump tha se propozimi 10-pikësh i Iranit është një bazë e zbatueshme, mbi të cilën mund të negociohet. Vëzhguesit thonë se të dyja palët janë shumë larg në qëndrimet e tyre dhe askund nuk është hendeku më i dukshëm sesa në çështjen e programit bërthamor të Iranit.

Sipas agjencisë së lajmeve Associated Press, versioni në gjuhën perse i planit për armëpushim përfshin frazën “pranimi i pasurimit” për programin bërthamor të Iranit diçka që mungon në versionet në anglisht, që u ndanë gazetarëve diplomatët iranianë. Për ta komplikuar çështjen, Trump tha më 8 prill se “nuk do të ketë pasurim” të uraniumit në Iran. Në tekstin në gjuhën perse të propozimit, Irani thotë se të dyja palët do të negociojnë mbi nivelin e pasurimit.

“Sa i përket uraniumit, po e vëzhgojmë. E dimë çfarë kanë, do ta dorëzojnë dhe ne do ta marrim. Do ta marrim nëse na duhet”, tha sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, në një konferencë për media në Pentagon, më 8 prill.

Rezerva në fjalë nuk është e parëndësishme. Sipas organit mbikëqyrës bërthamor të OKB-së, Irani ka grumbulluar 440 kilogramë uranium të pasuruar në pastërti prej 60 për qind. Ndërmjetësuesit që punuan për armëpushim, arritën në përfundimin se zgjidhja për uraniumin shumë të pasuruar të Iranit qoftë përmes largimit të tij nga vendi ose hollimit mund të arrihet vetëm me një marrëveshje përfundimtare, jo me një armëpushim të përkohshëm.

Rezerva e uraniumit të Iranit, vlerësuan ata, është një nga dy pikat kryesore të negociatave të Teheranit, dhe Teherani ka të ngjarë të mos e dorëzojë atë gjatë pushimit dyjavor të konfliktit.

Çështja e Libanit

Armëpushimi mund të prishet për shkak të operacioneve ushtarake të Izraelit në Liban, të cilat vazhduan pa ndërprerje më 8 prill. Zyra e kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se marrëveshja nuk e përfshin Libanin, ku forcat izraelite kanë nisur një pushtim tokësor dhe po luftojnë Hezbollahun.

Kryeministri pakistanez, Shahbaz Sharif, ndërmjetësi kryesor i marrëveshjes, tha të kundërtën se armëpushimi vlen edhe për Libanin. Mosmarrëveshja nuk është një çështje teknike. Irani mbështet Hezbollahun dhe sulmet e vazhdueshme izraelite në Liban mund ta vënë Teheranin nën presion për t’u përgjigjur ushtarakisht.

Krijimi i një precedenti?

Wolff bën një konstatim që riformaton tri pikat më lart. Irani ka demonstruar, me një kosto të lartë për veten e tij, se një fuqi e mesme mund të ushtrojë presion ekonomik paralizues mbi sistemin global, pa fituar luftën konvencionale.

A krijon kjo precedent?

“Nuk ka shumë vende që do të donin ta përjetonin atë që Irani ka përjetuar në dy javët e fundit, duke përfshirë kërcënimet për zhdukjen e qytetërimit. Pra, në këtë aspekt, nuk krijon precedent. Por, krijon precedent në atë që Irani i ka treguar botës fuqinë e luftës asimetrike. Në këtë aspekt, është një disfatë strategjike për Shtetet e Bashkuara dhe një fitore strategjike për çdo aktor që zotëron luftën asimetrike dhe e di se mbrojtësi i rendit ndërkombëtar, në thelb, nuk arrin ta kapërcejë atë”, thotë Wolff.

Donald Trump

SHBA- Presidenti amerikan Donald Trump, ka deklaruar se Libani nuk është pjesë e marrëveshjes dyjavore të armëpushimit. Ai ka theksuar se kjo marrëveshje nuk përfshin zhvillimet në territorin libanez.

Trump i ka thënë korrespondentes së PBS në Shtëpinë e Bardhë, Liz Landers, se arsyeja kryesore për përjashtimin e Libanit nga kjo marrëveshje lidhet me praninë dhe rolin e grupit Hezbollah në vend.

I pyetur në lidhje me sulmet e fundit të Izraelit ndaj Libanit, Trump i ka cilësuar si një përplasje e veçantë, duke sugjeruar se ato nuk janë të lidhura drejtpërdrejt me marrëveshjen aktuale të armëpushimit./Dosja.al

Foto ilustruse

KUVJAT- Irani nuk e ka zbatuar armëpushimin e vendosur dhe ka goditur me raketa Kuvajtin. Ministria e Brendshme e Kuvajtit pohoi se sulmet iraniane gjatë 24 orëve të fundit rezultuan në dëme të konsiderueshme materiale në objektet e infrastrukturës, njësitë e prodhimit të energjisë, impiantet e rafinimit dhe rezervuarët e karburantit.

Mediat shkruajnë se kjo u deklarua nga zëdhënësi i Ministrisë, gjeneral brigade Nasser Bouslaib, gjatë një konference për shtyp. Bouslaib tha se gjatë 24 orëve të fundit, Irani nisi sulme të shumta armiqësore me dron që synojnë objektet kryesore në Kuvajt, duke përfshirë vendet që i përkasin Korporatës së Naftës së Kuvajtit dhe Ministrisë së Energjisë Elektrike, Ujit dhe Energjisë së Rinovueshme.

Ai tha se sulmet goditën objektet e naftës dhe tre impiante të energjisë dhe shkripëzimit, duke shkaktuar dëme të mëdha në infrastrukturë, zjarre dhe ndikime në njësitë e energjisë, sistemet e shkripëzimit dhe rezervuarët e karburantit./Dosja.al

Foto ilustruse

IRAN- Marina e Iranit ka kërcënuar të gjithë anijet që përpiqen të kalojnë ngushticën e Hormuzit pa lejen e saj. Mediat shkruajnë se sipas burimeve të transportit, kalimi përmes rrugës detare mbetet i mbyllur, deri në një njoftim të dytë.

"Çdo anije që përpiqet të bëjë udhëtimin detar do të shënjestrohen dhe do të shkatërrohen." theksohet në mesazh.

Sipas burimeve, disa anije në Gjirin morën mesazhe, që dyshohet se janë dërguar nga Marina Iraniane, duke thënë se ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur./Dosja.al

Foto ilustruse

Armëpushimi i brishtë si duket po respektohet disa orë pasi Shtetet e Bashkuara dhe Irani u pajtuan për të, teksa anijet po lëvizin përmes Ngushticës së Hormuzit dhe bombardimet janë ndalur për herë të parë në më shumë se një muaj.

Udhëheqësit nga e mbarë bota – përfshirë edhe tregjet financiare dhe të energjisë – më 8 prill mirëpritën armëpushimin, teksa shpresojnë se ai do të çojë në një zgjidhje diplomatike për t’i dhënë fund luftës, ndonëse ka pasur disa raportime për sulme ajrore të kryera nga Izraeli dhe Irani.

“Presidenti i Shteteve të Bashkuara më ka thënë mua, dhe i ka thënë të gjithë ekipit negociator – sekretarit të Shtetit, Marco Rubion, dhe të dërguarit të posaçëm, Steve Witkoff – ‘Shkoni dhe punoni me mirëbesim për të arritur një marrëveshje’”, tha nënpresidenti amerikan, JD Vance, gjatë pjesëmarrjes në një ngjarje në Budapest.

“Ai nuk ka durim. Është i paduruar për të bërë përparim. Na ka thënë të negociojmë me mirëbesim dhe mendoj se nëse ata negociojnë me mirëbesim, do të jemi në gjendje të gjejmë një marrëveshje. Por, kjo është një ‘nëse’ e madhe dhe, në fund varet nga iranianët se si do të negociojnë. Shpresoj që të marrin vendimin e duhur”, shtoi Vance.

Uashingtoni dhe Teherani u pajtuan më 7 prill për një armëpushim dyjavor, të ndërmjetësuar nga Pakistani, duke u tërhequr nga përshkallëzimi për t’u dhënë kohë dy palëve të negociojnë një marrëveshje paqeje.

“SHBA-ja do të punojë ngushtë me Iranin, për të cilin kemi përcaktuar se ka kaluar në atë që do të jetë një ndryshim shumë produktiv i regjimit”, tha Trump në rrjetet sociale më 8 prill.

Islamabadi do të ndërmjetësojë negociatat e drejtpërdrejta mes dy vendeve më 10 prill.

Trump, që më 7 prill shkroi se “një civilizim i tërë do të vdesë sonte” nëse Irani nuk arrin një marrëveshje, shkroi në rrjetet sociale se ka pranuar një propozim 10-pikësh nga Teherani dhe se ai beson se “është një bazë mbi të cilën mund të punohet për të negociuar”.

Iranianët janë shprehur të lehtësuar, por njëkohësisht të shqetësuar pasi SHBA-ja dhe Irani njoftuan për marrëveshjen, që parasheh ndaljen e armiqësive për dy javë. Pas më shumë se pesë javë sulme ajrore, disa iranianë thonë se presin ditë të vështira përpara, me infrastrukturë të shkatërruar, por gjithashtu duan që Qeveria e tyre të rivendosë të drejtat themelore dhe të lirojë të burgosurit politikë.

“Jam i lumtur që ka një armëpushim, por nuk do të qetësohem derisa të ketë paqe të qëndrueshme”, tha një burrë nga brenda Iranit në një mesazh dërguar Radios Farda të Radios Evropa e Lirë.

“E di se na presin ditë të vështira. Infrastruktura është shkatërruar dhe autoritetet me gjasë do të bëhen më të dhunshme, por ne duhet të qëndrojmë të bashkuar dhe të distancohemi nga nxitësit e luftës”.

Trump nuk dha detaje për propozimin iranian, por shtoi se marrëveshja varet nga fakti nëse Teherani lejon kalim të papenguar të anijeve në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyç detare përmes së cilës kalon rreth 20 për qind e naftës dhe gazit në botë.

Sipas të dhënave nga monitoruesi detar MarineTraffic, deri në mesditë dy anije kaluan përmes kësaj rruge ujore.

“Shenjat e para të aktivitetit të anijeve po shfaqen në Ngushticën e Hormuzit pas njoftimit për armëpushim, që përfshin një rihapje të përkohshme të kësaj rruge strategjike për të mundësuar negociatat”, thuhet në një postim të këtij monitoruesi në X, duke theksuar se një anije transportuese me pronësi greke dhe një anije me flamur liberian kanë kaluar tashmë përmes ngushticës.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, konfirmoi përmes një postimi në X se nëse sulmet kundër Iranit ndalohen, forcat e armatosura iraniane “do të ndalin” sulmet hakmarrëse ndaj caqeve në mbarë Lindjen e Mesme.

“Gjatë dy javëve, do të jetë i mundur kalimi i sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit përmes koordinimit me forcat e armatosura të Iranit dhe duke pasur parasysh kufizimet teknike”, shkroi ai.

Izraeli tha se e mbështet vendimin e presidentit Trump për të ndalur sulmet ndaj Iran për dy javë, me kusht që të rihapet menjëherë Ngushtica e Hormuzit dhe të ndalen sulmet ndaj SHBA-së, Izraelit dhe vendeve të tjera në rajon.

Por, deklarata, e publikuar nga zyra e kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se armëpushimi nuk përfshin Libanin, gjë që bie ndesh me një deklaratë të mëhershme të kryeministrit të Pakistan, Shehbaz Sharif.

Agjencia shtetërore e lajmeve e Libanit, raportoi për sulme të reja izraelite në jug të vendit, përfshirë granatime dhe një sulm ajror në mëngjes ndaj një ndërtese pranë një spitali, ku u vranë katër persona.

Për më tepër, ushtria izraelite lëshoi paralajmërime urgjente për banorët, duke thënë se planifikonte të sulmonte në jug të libanit.

Ndërkohë, shtetet e Gjirit, Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan për sulme të reja në territorin e tyre./REL

Mark Rutte

SHBA- Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, fillon një vizitë tre-ditore të planifikuar në Uashington të mërkurën, mes kërcënimeve të ripërtërira nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump, se ai po shqyrton tërheqjen nga aleanca. Rutte pritet të takohet me Trump pas qetësimit të tensioneve me Teheranin të martën, i cili thuhet se përfshin një armëpushim dyjavor dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, megjithëse kushtet mbeten të paqarta.

Ai do të takohet me presidentin e SHBA-së së bashku me Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio, dhe Sekretarin e Mbrojtjes, Pete Hegseth, në Shtëpinë e Bardhë më vonë të mërkurën. Rutte gjithashtu do të zhvillojë bisedime me anëtarë të Kongresit dhe do të mbajë një fjalim në Fondacionin dhe Institutin Presidencial Ronald Reagan të enjten.

Një çështje kyçe gjatë vizitës ka të ngjarë të jetë zhgënjimi në Uashington për refuzimin e aleatëve për t'u bashkuar me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin në fushatën e tyre ushtarake kundër Iranit, ose për të lejuar avionët amerikanë të përfshirë në konflikt të përdorin hapësirën e tyre ajrore.

Vendimi i disa vendeve të NATO-s e ka zemëruar Trumpin, duke e bërë atë të kritikojë qeveritë evropiane dhe të vërë në pikëpyetje vlerën e anëtarësimit të vazhdueshëm të SHBA-së në aleancë. Trump ka shprehur prej kohësh shqetësim për atë që ai e sheh si kontribut joproporcional të Amerikës në sigurinë evropiane. Presidenti amerikan ka sulmuar vazhdimisht aleatët e NATO-s për mosndihmë gjatë fazës së nxehtë të luftës, duke e quajtur aleancën një “tigër letre” pa SHBA-në.

Në komentet e javës së kaluar, ai tha se do ta rishqyrtonte kontributin e saj në NATO dhe komentet e tij u mbështetën nga Marco Rubio, i cili sugjeroi që SHBA-të do të rivlerësonin marrëdhënien e tyre me aleatët. Dhe Kurt Volker, ish-ambasador i SHBA-së në NATO gjatë administratës së presidentit George W. Bush, tha se Rutte përballet me një detyrë delikate në menaxhimin e tensioneve me aleatët evropianë si Gjermania, Finlanda, Spanja dhe Franca, të cilat kanë kritikuar publikisht fushatën SHBA-Izrael në Iran.

Ai argumentoi se ishte e panevojshme që ato vende të kundërshtonin Uashingtonin kaq hapur, duke sugjeruar se kjo kontribuoi në një reagim të ashpër kundër NATO-s. Volker shtoi se Trump tani mund të kërkojë të "zhvendosë fajin" për pengesat në konflikt mbi aleatët që refuzuan të mbështesin qëndrimin e SHBA-së.

“Evropianët mund të kishin thënë, ‘të gjithë kemi një interes në këtë dhe le të shohim se si mund të ndihmojmë’”, tha ai, duke vënë në dukje se kjo nuk do të kërkonte përfshirje të drejtpërdrejtë ushtarake./Dosja.al

IRAN- Pronarët e anijeve po nxitojnë të kuptojnë hollësitë e një armëpushimi SHBA-Iran që mund të zhbllokojë përkohësisht Ngushticën e Hormuzit dhe të hapë një dalje për më shumë se 800 anije të bllokuara në Gjirin Persik. Mediat e huaja raportojnë se, rruga ujore jetësore është praktikisht e mbyllur që kur sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit në fund të shkurtit e shtynë Iranin të shtrëngojë kontrollin e tij, duke shkaktuar një krizë të pashembullt të furnizimit me energji.

Të paaftë për të garantuar sigurinë e mijëra detarëve dhe ngarkesave të tyre pas sulmeve të shumta, anijet kanë qëndruar ende të bredhura në të dyja anët dhe trafiku është ngadalësuar në minimum. Pastaj, disa orë para se të skadonte një afat i caktuar nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump në mbrëmjen e 7 prillit, të dyja palët ranë dakord për një armëpushim në këmbim të rihapjes së konfliktit.

Trump tha në një postim të veçantë në mediat sociale se SHBA-të do të ndihmojnë me rritjen e trafikut dhe do të qëndrojnë pranë për të siguruar rrjedha të qeta. Në kohë paqeje, rreth 135 anije kalojnë tranzit çdo ditë, një shifër që është zvogëluar ndjeshëm. Pronarët e cisternave, siguruesit dhe ekuipazhet duhet të besojnë se rreziku është zvogëluar në të vërtetë, jo vetëm është ndaluar. Anijet që transportojnë energji përbëjnë një pjesë të madhe të flotës që është bllokuar brenda Gjirit, tregojnë të dhënat nga Kpler.

Aktualisht ka 426 anije cisternash që transportojnë naftë bruto dhe lëndë djegëse të pastra, plus 34 transportues të gazit të lëngshëm të naftës dhe 19 anije të gazit natyror të lëngshëm. Pjesa tjetër transporton mallra të thata, si produkte bujqësore ose metalike, dhe ose kontejnerë. Planet e armëpushimit janë një hap i nevojshëm, por vetëm fillestar, tha z. Lewis Hart, kreu i degës detare në Azi te ndërmjetësi i sigurimeve Willis Towers Watson. 

Tregtarët dhe pronarët e anijeve tani do të monitorojnë nga afër se cilat anije fillojnë të kalojnë nëpër ngushticë në të dyja drejtimet veçanërisht ato që normalisht nuk do të kishin mbrojtje iraniane - dhe si ia kalojnë ato. Që në mëngjesin e 8 prillit, më shumë se 1,000 anije po presin në të dyja anët në grupe rreth Dubait dhe Khor Fakkan.

Dy anijet e para që tentuan të largoheshin që nga njoftimi duket se po lundrojnë si çift drejt ishujve Larak dhe Qeshm të Iranit mëngjesin e 8 prillit, tregojnë të dhënat e gjurmimit të anijeve. Njëra prej tyre është Tour 2, një Suezmax i sanksionuar nga SHBA-ja që mban flamurin e Iranit.

Pranë cisternës lundron një anije transportuese me shumicë në pronësi greke, NJ Earth, historia e udhëtimit të së cilës brenda Gjirit Persik sugjeron ose falsifikim për të fshehur vendndodhjen ose ndërhyrje nga lufta elektronike. Nuk kishte të dhëna kontakti të listuara në bazën e të dhënave Equasis për pronarin e saj, NJ Earth Marine, dhe menaxherin, NJ Trust Marine.

Lëvizja e anijeve të LNG-së do të monitorohet gjithashtu veçanërisht nga afër, pasi asnjë transportues i ngarkuar nuk ka kaluar nëpër ngushticën që nga fillimi i luftës dhe një përpjekje e kohëve të fundit për tranzit përfundoi në një kthesë 180 gradë në minutën e fundit. Rreth 20 përqind e trafikut global të LNG-së kaloi nëpër Hormuz në vitin 2025.

Sipas një llogaritjeje të Organizatës Ndërkombëtare Detare në fund të marsit, rreth 20,000 detarë civilë janë të bllokuar në bordin e këtyre anijeve dhe anijeve të tjera të shërbimeve dhe ndihmëse. Agjencia e Kombeve të Bashkuara paralajmëroi se anëtarët e ekuipazhit janë përballur me furnizime në rënie, lodhje dhe stres psikologjik./Dosja.al

SHBA- Zëvendëspresidenti i SHBA-së J.D. Vance zbuloi sot mandatin që mori nga Donald Trump në kuadrin e bisedimeve në Pakistan me Iranin. Siç tha Presidenti Donald Trump, ai i kërkoi atij dhe ekipit negociator të punonin me mirëbesim për të arritur një marrëveshje me Iranin.

Mediat e huaja shkruajnë se, për të shtuar në mënyrë kuptimplote se nëse iranianët nuk marrin pjesë me mirëbesim, ata do të zbulojnë se Presidenti Trump nuk është nga ata me të cilët duhet të luash lojëra. Deklarata u bë ndërsa mbetet e paqartë se kush do të jetë bashkëbiseduesi i tij nga pala iraniane.

Më parë, agjencia iraniane e lajmeve Tasnim mohoi një raport të mëparshëm të ISNA-s në lidhje me negociatat e ardhshme midis Iranit dhe SHBA-së në Pakistan, duke pretenduar se ende nuk ka marrëveshje për kreun e ekipit negociator, në kundërshtim me raportet e medias.

Nga ana e saj, ISNA kishte raportuar se Kryetari i Parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf pritet të udhëheqë ekipin negociator në bisedimet që do të zhvillohen me Vance në Islamabad të premten./Dosja.al

Mbyllja de facto e Ngushticës së Hormuzit po i sjell Rusisë të ardhura shtesë prej mbi dhjetë miliardë eurosh në muaj nga eksporti i naftës, gazit dhe plehrave, sipas vlerësimeve të Dhomës Gjermano-Ruse të Tregtisë së Jashtme. "Në këtë mënyrë, Rusia është përfituesja më e madhe e luftës në Lindjen e Mesme", tha Kryetari i dhomës, Matthias Schepp, për agjencinë e lajmeve DPA.

Rusia po përfiton nga rritja e çmimeve të lëndëve të para në tregun botëror, pasi po eksporton nëpërmjet rrugëve të tjera. E gjithë kjo mund t'i sjellë vendit "të ardhura të mëdha të papritura", tha Schepp.

Çmimet e naftës po rritet - Rusia po fiton
Ndikimi i çmimeve të larta të naftës është veçanërisht i rëndësishëm. Çmimi i naftës së papërpunuar Brent tejkaloi 111 dollarë për fuçi në fillim të javës. Kjo është pothuajse 40 dollarë më shumë se para luftës.

Kjo është me rëndësi të madhe për buxhetin rus, sepse varet shumë nga të ardhurat nga nafta dhe gazi. Para luftës në Iran, çmim shkoi deri në 59 dollarë për fuçi. Rusia shënoi madje një deficit për shkak të çmimeve më të ulëta të naftës.

Me një çmim prej 100 dollarësh për fuçi, Rusia do të marrë edhe dhjetëra miliarda, parashikon Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtme. Vetëm nga nafta dhe gazi, në nivelet aktuale të çmimeve, janë të mundshme të ardhura shtesë prej rreth 50 miliardë dollarësh në vit.

Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtm pret të ardhura më të mëdha për Rusinë edhe nga plehrat. Skenari mesatar parashikon deri në 8.9 miliardë euro më shumë.

Financimi i luftës
Shtimi i eksportit ndikon në financimin e luftës në Ukrainë. Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtm thekson se me të ardhurat nga lëndët e para, Rusia financon luftën e saj ofensive në Ukrainë. Në Moskë, shpresojnë se çmimet do të shkojnë deri në 200 dollarë për fuçi. Në këtë rast, të ardhurat do të arrinin në 350.4 miliardë dollarë - përkatësisht, 247 miliardë dollarë më shumë se shuma e buxhetuar.

Me sanksionet e vendosura ndaj Rusisë për shkak të luftës në Ukrainë, shumë vende po importojnë ndjeshëm më pak lëndë të para ruse, por tregtia normale vazhdon me shumë të tjera dhe përmes rrugëve të tjera./DW

Shtetet e Bashkuara dhe Irani janë pajtuar të mërkurën për një armëpushim dyjavor, nën ndërmjetësimin e Pakistanit.

Gjatë kësaj kohe, palët pritet të zhvillojnë bisedime për një marrëveshje për paqe të përhershme.

Më poshtë mund t’i lexoni reagimet nga anë e mbanë botës për armëpushimin e përkohshëm:

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e përshëndeti armëpushimin dyjavor midis Shtetet e Bashkuara dhe Iran, duke thënë se ai do t’i ulë tensionet.

“E mirëpres armëpushimin dyjavor për të cilin SHBA-ja dhe Irani u pajtuan mbrëmë. Ai sjell uljen e tensioneve, që është shumë e nevojshme” tha ajo, duke shtuar se është thelbësore që negociatat të vazhdojnë për një zgjidhje të qëndrueshme.

Kancelari i Gjermanisë, Friedrich Merz, gjithashtu e përshëndeti armëpushimin në luftën në Lindjen e Mesme dhe bëri thirrje për një përfundim përfundimtar të konfliktit.

Qëllimi tani është “të negociohet një fund i qëndrueshëm i luftës në ditët në vijim”, tha ai në një deklaratë.

“Kjo mund të arrihet vetëm përmes diplomacisë”.

Ai shtoi se Gjermania do të kontribuojë “për të garantuar lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit”.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, e përshëndeti armëpushimin, duke e quajtur marrëveshjen “gjë shumë e mirë”.

“Presim që në ditët dhe javët në vijim ajo të respektohet plotësisht në të gjithë rajonin dhe të lejojë zhvillimin e negociatave”, tha Macron në fillim të një takimi të zyrtarëve të lartë të mbrojtjes dhe sigurisë.

“Dëshira jonë është të sigurohemi që armëpushimi të përfshijë plotësisht edhe Libanin”, shtoi ai.

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, ka udhëtuar drejt Gjirit për të zhvilluar bisedime me liderët rajonalë, në përpjekje për t’u siguruar që Ngushtica e Hormuzit të hapet përgjithmonë pas armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, njoftoi zyra e tij.

“E mirëpres marrëveshjen e armëpushimit të arritur gjatë natës, e cila do të sjellë një moment lehtësimi për rajonin dhe botën”, tha Starmer në një deklaratë.

“Së bashku me partnerët tanë duhet të bëjmë gjithçka që mundemi për ta mbështetur dhe ruajtur këtë armëpushim, për ta kthyer atë në një marrëveshje afatgjatë dhe për ta rihapur Ngushticën e Hormuzit”, shtoi ai.

Spanja thotë se njerëzimi iu afrua katastrofës me ultimatumit të Trump ndaj Iranit

Bota iu afrua “rrezikshëm shumë” një katastrofe pasi presidenti amerikan, Donald Trump, kërcënoi të shkatërronte qytetërimin iranian në ultimatumit e tij ndaj Teheranit, tha ministri i Jashtëm i Spanjës, Jose Manuel Albares, pas shpalljes së armëpushimit.

Ai i tha radios RNE se ultimatum i Trump ishte “absolutisht i papranueshëm për njerëzimin” dhe se është shumë herët për të përcaktuar nëse konflikti ka përfunduar përfundimisht.

“Kur lideri i një superfuqie ushtarake bën kërcënime të tilla, unë i marr seriozisht”, shtoi ai.

Kina tha se e mirëpret armëpushimin midis SHBA-së dhe Iranit.

“Kina mirëpret që palët përkatëse njoftuan arritjen e një marrëveshjeje për armëpushim”, tha zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme, Mao Ning, duke shtuar se Kina do të vazhdojë të punojë për rikthimin e paqes në Lindjen e Mesme.

Egjipti, i cili javët e fundit ka ndihmuar në ndërmjetësimin e mesazheve midis SHBA-së dhe Iranit, e mirëpriti njoftimin e presidentit amerikan Donald Trump për armëpushim dyjavor.

Në një telefonatë gjatë natës me të dërguarin amerikan Steve Witkoff, ministri i Jashtëm egjiptian, Badr Abdelatty, “shprehu vlerësimin e tij të thellë për këtë hap të rëndësishëm amerikan për t’i dhënë një shans diplomacisë dhe për të nisur një proces serioz negociatash amerikano-iraniane”.

Ministria e Jashtme tha se armëpushimi është një “mundësi thelbësore që duhet shfrytëzuar për të hapur rrugën për negociata” dhe theksoi se Egjipti është i përkushtuar të “vazhdojë përpjekjet e palodhura” së bashku me Pakistanin dhe Turqinë.

Një zyrtar i lartë i Emirateve të Bashkuara Arabe tha se vendi i tij ka dalë fitues nga lufta SHBA-Iran pas shpalljes së një armëpushimi dyjavor.

“Emiratet e Bashkuara Arabe dolën fituese nga një luftë që sinqerisht kërkuam ta shmangnim”, tha këshilltari presidencial Anëar Gargash në një postim në X.

“Sot jemi të përgatitur të lundrojmë në një peizazh të koklavitur rajonal me më shumë burime, një kuptim më të thellë dhe një kapacitet më të fortë për të ndikuar dhe formësuar të ardhmen”, shtoi ai.

Turqia bëri thirrje që të gjitha palët ta respektojnë armëpushimin e arritur midis SHBA-së dhe Iranit.

“Ne këmbëngulim që armëpushimi i përkohshëm të zbatohet plotësisht në terren dhe shpresojmë që të gjitha palët t’i përmbahen marrëveshjes”, tha Ministria e Jashtme në një deklaratë./REL

keir starmer

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, ka udhëtuar të mërkurën drejt Gjirit për të zhvilluar bisedime me liderët rajonalë, në përpjekje për t’u siguruar që Ngushtica e Hormuzit të hapet përgjithmonë pas armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, njoftoi zyra e tij.

“E mirëpres marrëveshjen e armëpushimit të arritur gjatë natës, e cila do të sjellë një moment lehtësimi për rajonin dhe botën”, tha Starmer në një deklaratë.

“Së bashku me partnerët tanë duhet të bëjmë gjithçka që mundemi për ta mbështetur dhe ruajtur këtë armëpushim, për ta kthyer atë në një marrëveshje afatgjatë dhe për ta rihapur Ngushticën e Hormuzit”, shtoi ai.

Starmer, i cili është kritikuar ashpër nga presidenti amerikan Donald Trump për mosmbështetjen e sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, ka organizuar takime shumëkombëshe për të diskutuar se si aleatët mund ta mbështesin rihapjen e kësaj ngushtice jetike, e cila është thelbësore për tregtinë e naftës dhe gazit.

Starmer do të diskutojë përpjekjet diplomatike për të “mbështetur dhe ruajtur armëpushimin me qëllim arritjen e një zgjidhjeje të qëndrueshme të konfliktit dhe mbrojtjen e ekonomisë së Mbretërisë së Bashkuar dhe asaj globale nga kërcënime të mëtejshme”, thuhet më njoftim.

Vizita në rajon ishte planifikuar para shpalljes së armëpushimit.

Sekretarja e Brendshme britanike, Yvette Cooper, gjithashtu bisedoi të martën me homologun e saj amerikan, Marco Rubio, ku diskutuan masa diplomatike për të siguruar rihapjen e Ngushticës, përfshirë takimin e udhëhequr nga Mbretëria e Bashkuar javën e kaluar, i cili mblodhi mbi 40 vende për të diskutuar këtë çështje./REL

Grupet kyç të Bashkimit Evropian për naftë dhe gaz do të takohen këtë javë, teksa shtetet përreth bllokut po ngarendin që të përballen me ndikimin e luftës së Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit me Iranin sa u përket çmimeve të energjisë dhe furnizimeve.

Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anna-Kaisa Itkonen, gjatë një konference për media më 7 prill tha se grupi koordinues për naftën do të takohet më 8 prill, ndërkaq grupi për gaz do të mblidhet një ditë më pas.

⁠BE-ja po përballet me masa për kursimin e energjisë, sikurse reduktimi i udhëtimeve ajrore, kufizime të shpejtësisë në autostrada dhe udhëzime për punë nga shtëpia, pasi lufta rezultoi me bllokimin e Ngushticës së Hormuzit, korridorit prej nga kalon transit rreth 20 për qind e naftës dhe gazit në botë.

Muajin e kaluar, ministrat e Energjisë të bllokut mbajtën një takim urgjent, dhe megjithëse nuk u pajtuan lidhur me masa konkrete, komisionari evropian për Energjinë, Dan Jorgensen, premtoi se Brukseli së shpejti do të shpallte një paketë masash në nivel të bllokut.

Sipas zyrtarëve të BE-së, që kanë njohuri për këtë çështje dhe të cilët biseduan me Radion Evropa e Lirë në kushte anonimiteti, këto masa mund të përfshijnë rregulla më fleksibile për ndihmën shtetërore për kompanitë e energjisë si dhe një shtysë për më shumë energji të ripërtërishme dhe energji bërthamore.

Në masa mund të përfshihen edhe më shumë lëvizje më dramatike të emergjencës – ngjashëm sikurse kur Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në fillim të vitit 2022 – sikurse vendosja e një çmimi tavan në mbarë BE-në për gazin dhe taksa për fitime të mëdha ndaj kompanive të energjisë.

Blloku me 27 shtete veçse po përgatitet për një goditje të madhe ekonomike nëse lufta zgjatet. Kancelari gjerman, Friedrich Merz, u tha gazetarëve javën e kaluar se barra ndaj ekonomisë së BE-së mund të jetë po aq e rëndë sa gjatë pandemisë COVID-19 ose sikurse gjatë muajve të parë të luftës në Ukrainë.

Para takimit të ministrave të energjisë, Jorgensen u dërgoi një letër shteteve anëtare, të cilën e ka parë Radio Evropa e Lirë, në të cilën theksoi se “teksa ekspozimi i drejtpërdrejtë i BE-së para konfliktit ndaj furnizimit nga rajoni është i kufizuar, ne varemi nga tregjet globale për furnizimin me lëndë djegëse fosile, në konkurrencë të drejtpërdrejtë me konsumatorë të tjerë”.

Shtetet, përfshirë Italinë, Austrinë, Hungarinë, Republikën Çeke, Kroacinë dhe Francën veçse kanë miratuar disa masa për të lehtësuar ndikimin, pas rritjes së madhe të çmimeve dhe bllokimit të furnizimeve si pasojë e luftës në Iran.

Përderisa Evropa viteve të fundit është diversifikuar, me shumicën e importeve që tani vijnë nga Algjeria, Arzerbajxhani, Norvegjia dhe Shtetet e Bashkuara, rritja e kërkesës globale për shkak të pakësimit të furnizimeve, nënkupton se çmimet në pompat e benzinës janë rritur edhe në BE.

Por, BE-ja është më e varur nga të ashtuquajturat produkte të rafinuara të naftës, që do të thotë materiale që burojnë nga përpunimi i naftës së papërpunuar, sikurse dizeli, asfalti dhe veçmas kerozina, që është thelbësor për motorët e aeroplanëve modernë, me rreth 40 për qind të furnizimeve që vijnë nga Gjiri Persik.

Në letrën e Jorgensenit u tha se mungesa e këtyre produkteve “është shqetësim i veçantë në terma afatshkurtër” dhe sugjeroi që “shtetet anëtare ftohen të shqyrtojnë promovimin e masave për kursim të kërkesës, në përputhje me planet emergjente, me vëmendje të veçantë veçmas ndaj sektorit të transportit”.

Disa kompani ajrore tashmë kanë sinjalizuar se mund të reduktojnë numrin e fluturimeve në disa linja. Dërgesat e fundit të kerozinës që kaluan përmes Ngushticës së Hormuzit para mbylljes së saj pritet të mbërrijnë në Evropë javën e ardhshme.

Letra i referohet edhe rekomandimit të fundit me 10 pika të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, që përfshin masa për uljen e konsumit të energjisë, si puna nga shtëpia, reduktimi i udhëtimeve ajrore, reduktimi i përdorimit të makinave dhe përdorimi alternativ i makinave private në rrugë, ulja e kufirit të shpejtësisë me 10 kilometra në orë dhe dekurajimi i përdorimit të gazit të lëngshëm natyror për gatim.

Gjithashtu, letra u bën thirrje shteteve anëtare të shtyjnë çdo mirëmbajtje joemergjente të rafinerive dhe të rrisin përdorimin e biokarburanteve për të zëvendësuar lëndët djegëse fosile./REL

Donald Trump

SHBA- SHBA-të dhe Irani ranë dakord për një armëpushim dyjavor pas bisedimeve me kryeministrin pakistanez Shehbaz Sharif dhe Feldmarshal Asim Munir.

Të dhënat e transportit detar tregojnë pak lëvizje në Ngushticën e Hormuzit gjashtë orë pasi SHBA-të dhe Irani njoftuan një armëpushim, me një analist që paralajmëron se anijet dhe siguruesit do të duhet të shohin shenja të mëtejshme pozitive përpara se të rifillojnë trafikun përmes rrugës ujore jetësore.

"Armëpushimi është një hap i parë i domosdoshëm, por kjo nuk do të thotë që transporti tregtar normalizohet menjëherë përmes korsive ndërkombëtare të transportit detar në Ngushticë", tha Charlie Brown, një këshilltar i lartë i United Against Iran dhe një ish-oficer i Marinës Amerikane.

BBC raporton se, Irani pranoi propozimin e Pakistanit për një armëpushim dyjavor dhe negociata paralele me SHBA-në në Islamabad, pas presionit të fortë diplomatik dhe ndërhyrjes kineze. Trump tha mbi armëpushimin me Iranin se është një ditë e madhe për Paqen Botërore, Kina i shtyu ata të negociojnë.

Ministri i Jashtëm iranian, njoftoi se për një periudhë dy-javore, kalimi i sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit do të jetë i mundur nëpërmjet koordinimit me forcat e armatosura iraniane dhe duke marrë parasysh kufizimet teknike. Zyra e kryeministrit izraelit Netanyahu njofton se armëpushimi me Iranin nuk përfshin Libanin./Dosja.al

SHBA-  Aspektet e sfondit të panjohur pas marrëveshjes dyjavore të armëpushimit që SHBA-të dhe Irani ranë dakord në orët e para të së Mërkurës së Madhe bëhen të ditura nga një raport i medias amerikane 'Axios' ku shpjegohet se si udhëheqësi i ri i Teheranit, Mojtaba Khamenei, tha "po".

Sipas raportit, zyrtarët në SHBA dhe Izrael u informuan për një zhvillim interesant të hënën, ndërsa ultimatumi i Presidentit Trump po i afrohej fundit, Mojtaba Khamenei kishte udhëzuar negociatorët e tij, për herë të parë që nga fillimi i luftës, të lëviznin drejt një marrëveshjeje.

Në të njëjtën kohë, forcat amerikane në Lindjen e Mesme dhe zyrtarët në Pentagon po përgatitnin një fushatë masive bombardimi kundër infrastrukturës iraniane, duke u përpjekur të kuptonin se në cilin drejtim po shkonte Trump. Ndërkohë, aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme po bënin përgatitjet e tyre për hakmarrje iraniane në një shkallë të paparë, ndërsa iranianët iknin nga shtëpitë e tyre duke u përpjekur të shmangnin goditjen e rëndë të sulmeve.

Siç raporton Axios, të hënën në mëngjes, ndërsa Trump i drejtohej turmës në një aktivitet të Pashkëve në Shtëpinë e Bardhë, një Steve Witkoff “shumë i zemëruar” po bënte telefonata të njëpasnjëshme. I dërguari amerikan u tha ndërmjetësve se kundërpropozimi prej 10 pikash që Uashingtoni sapo kishte marrë nga Irani ishte një katastrofë.

Pasoi një ditë “kaotike” rishikimesh, me ndërmjetësuesit pakistanezë që miratuan drafte të reja midis Witkoff dhe Ministrit të Jashtëm iranian Abbas Araghchi, ndërsa ministrat e jashtëm të Egjiptit dhe Turqisë u përpoqën të kapërcenin dallimet.

Deri të hënën në mbrëmje, ndërmjetësit kishin siguruar miratimin e SHBA-së për një propozim të përditësuar për një armëpushim dy-mujor . Vendimi më pas i shkoi Khameneit - i cili, sipas burimeve, ishte përfshirë aktivisht në proces të hënën dhe të martën. Përfshirja e udhëheqësit të ri suprem të Iranit ishte domosdoshmërisht sekrete dhe kërkonte shumë kohë, pasi përballë një kërcënimi për vrasje nga Izraeli, Khamenei komunikoi kryesisht përmes lajmëtarëve që mbanin shënime.

Dy burime e përshkruan mbështetjen e Ajatollahut të ri për negociatorët për një marrëveshje si një "veprim vendimtar", ndërsa një burim tjetër vuri në dukje rolin qendror të ministrit të jashtëm të Iranit si në menaxhimin e negociatave ashtu edhe në presionin ndaj komandantëve të Gardës Revolucionare për të pranuar një marrëveshje. Në të njëjtën kohë, siç vëren Axios, Kina po e këshillonte gjithashtu Iranin të kërkonte një rrugëdalje nga konflikti. Por të gjitha vendimet e mëdha të hënën dhe të martën kaluan nëpërmjet Khameneit.

"Pa dritën e tij jeshile, nuk do të kishte marrëveshje", tha burimi për Axios.

Edhe pse të martën në mëngjes ishte e qartë se po bëhej përparim, kjo nuk e ndaloi Trumpin të lëshonte kërcënimin e tij më të tmerrshëm deri më tani: Një qytetërim i tërë do të vdesë sonte.

Pavarësisht raportimeve në median amerikane se Irani po largohej nga bisedimet në përgjigje të kërcënimit të paprecedentë të Trumpit, burimet e përfshira në negociata thanë se nuk ishte kështu dhe se në fakt kishte një momentum.

Në të njëjtën kohë, zëvendëspresidenti i SHBA-së J.D. Vance po bënte telefonata nga Hungaria, kryesisht me pakistanezët, ndërsa kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishte në komunikim të vazhdueshëm me Trumpin dhe ekipin e tij - megjithëse izraelitët ishin gjithnjë e më të shqetësuar se kishin humbur kontrollin e procesit.

Rreth mesditës (Ora Lindore) të së martës, kishte një ndjenjë të përgjithshme se të gjitha palët e përfshira po konvergonin në një armëpushim dy-mujor, me kryeministrin pakistanez Shehbaz Sharif që publikoi kushtet në X tre orë më vonë dhe u bëri thirrje palëve amerikane dhe iraniane t'i pranonin ato.

Sipas Axios, Trump menjëherë filloi të merrte telefonata dhe mesazhe nga aleatë dhe këshilltarë "të vijës së ashpër" që e nxisnin të refuzonte marrëveshjen. Situata ishte ende e errët edhe midis ndihmësve më të ngushtë të presidentit amerikan, pasi shumë nga ata që kishin folur me të një ose dy orë më parë ende besonin se ai do ta refuzonte armëpushimin - derisa ai më në fund e pranoi atë.

Pak para se të publikonte përgjigjen e tij, Trump foli me Netanyahun për të siguruar angazhimin e tij ndaj armëpushimit. Më pas ai kontaktoi Marshallin e Pakistanit Asim Munir për të finalizuar marrëveshjen. Urdhri që forcat amerikane të ndërprisnin operacionet erdhi 15 minuta pasi Trump postoi në Truth Social.

Araghchi më pas konfirmoi se Irani do t'i përmbahej armëpushimit dhe do të hapte Ngushticën e Hormuzit për anijet që vepronin në koordinim me forcat e armatosura iraniane.

Ajo që mbetet për t’u parë, sipas Axios, është shkalla në të cilën Irani do të lejojë rifillimin e transportit detar ose sa i vendosur do të jetë Netanyahu në ruajtjen e armëpushimit.

Një zyrtar i lartë izraelit tha se Netanyahu kishte marrë siguri se SHBA-të do të këmbëngulnin në bisedime paqeje në mënyrë që Irani të heqë dorë nga materiali i tij bërthamor, të ndalojë pasurimin dhe të tërheqë kërcënimin me raketa balistike.

Vance ka të ngjarë të udhëheqë delegacionin amerikan në bisedimet e planifikuara për të premten në Pakistan, por mbeten dallime të rëndësishme midis vizioneve të SHBA-së dhe Iranit për një marrëveshje, duke lënë të hapur "mundësinë shumë reale" të një rifillimi të luftës./Dosja.al