Fitorja dhe rikthimi historik i Donald Trump/ Numërimi i votave vijon ende në Arizona, Nevada dhe Alaska. Biden: Tranzicioni i pushtetit i qetë

Joe Biden

SHBA- Presidenti Joe Biden theksoi integritetin e sistemit zgjedhor amerikan në një fjalim pas humbjes në zgjedhje të kandidates së tij kandidate për vitin 2020, zëvendëspresidentes Kamala Harris.

"Është e ndershme, është e drejtë dhe transparente  dhe mund t'i besohet, të fitojë ose të humbasë," tha Biden.

Presidenti i sapozgjedhur Donald Trump kishte vënë në pikëpyetje në mënyrë të përsëritur sistemin zgjedhor të SHBA-së pas humbjes së tij në zgjedhjet e vitit 2020, duke përhapur pretendime të rreme për mashtrimin e votuesve dhe duke nisur një sërë sfidash ligjore në shtetet e lëkundura.

Dhe në muajt para zgjedhjeve presidenciale 2024, ai mbolli dyshime të mëtejshme në sistemin zgjedhor, duke bërë pretendime të pabaza se demokratët po manipulonin zgjedhjet, duke rezultuar në kërcënime në rritje kundër punonjësve të zgjedhjeve. 

Në fjalimin e tij, Biden falënderoi punonjësit e zgjedhjeve që morën përsipër rreziqe. Biden u shpreh se shumë prej tyre janë vullnetarë që e bëjnë këtë thjesht nga dashuria për vendin e tyre. 

“Ne mund të rikthejmë respektin për të gjithë punonjësit tanë të zgjedhjeve që zunë qafën, rrezikuan që në fillim. Ne duhet t'i falënderojmë ata, t'i falënderojmë për stafin e vendeve të votimit, numërimin e votave, mbrojtjen e vetë integritetit të zgjedhjeve. Shumë prej tyre janë vullnetarë që e bëjnë këtë thjesht nga dashuria për vendin e tyre, dhe siç bënë ata, siç bënë detyrën e tyre si qytetarë, unë do të bëj detyrën time si president”, tha Biden, duke sinjalizuar se do të përmbushte betimin ndaj të heqë dorë nga pushteti dhe të mirëpresë një administratë të re.

Joe Biden

SHBA- Presidenti Joe Biden iu drejtua kombit lidhur me rezultatin e zgjedhjeve presidenciale 2024. Biden tha se ka folur me zëvdendëspresidenten Kamala Harris. Biden gjithashtu theksoi se Harris duhet të ndihet krenare për punën e mirë që ka bërë. 

Ajo drejtoi një fushatë frymëzuese dhe të gjithë panë diçka që mësova që herët ta respektoja aq shumë, karakterin e saj. Ajo ka një shtyllë kurrizore si një dash dhe ka karakter të madh, karakter të vërtetë. Ajo dha gjithë zemrën dhe përpjekjen e saj. Ajo dhe i gjithë ekipi i saj duhet të jenë krenarë për fushatën që drejtuan,” tha Biden. 

Po ashtu Biden tha se pavarësisht rezultatit jo pozitiv për demokratët, përkushtimi për të mirën e vendit nuk do ndryshojë.

"Unë e di që për disa njerëz është koha për fitore, për të thënë të dukshmen. Për të tjerët, është një kohë humbjeje. Fushatat janë gara, vizionesh konkurruese. Vendi zgjedh njërën ose tjetrën, ne e pranojmë zgjedhjen që bëri vendi. Nuk mund ta duash vendin tënd vetëm kur fiton. Nuk mund ta duash fqinjin tënd vetëm kur je dakord. Diçka që unë mendoj se ju mund të bëni pavarësisht se për kë keni votuar është ta shihni njëri-tjetrin jo si kundërshtarë, por si amerikanë të tjer," shtoi Biden. 

Joe Biden

SHBA- Presidenti Joe Biden ka mbajtur fjalimin e tij pas fitores së Donald Trump. Biden thotë se populli amerikan meriton një tranzicion paqësor dhe të rregullt. Gjithashtu Biden theksoi se vullneti i popullit gjithmonë mbizotëron. 

“Për më shumë se 200 vjet, Amerika ka kryer eksperimentin më të madh të vetëqeverisjes në historinë e botës. Kjo nuk është hiperbolë. Ky është një fakt. Aty ku njerëzit votojnë dhe zgjedhin liderët e tyre, dhe ata e bëjnë këtë në mënyrë paqësore. Dhe ne jemi në një demokraci. Vullneti i popullit gjithmonë mbizotëron," tha Biden. 

Po ashtu Biden tha se ditën e djeshme ka folur me Trump dhe e ka uruar për fitoren. 

“Dje fola me Presidentin e zgjedhur Trump për ta uruar për fitoren e tij dhe e sigurova se do ta drejtoja të gjithë administratën time që të punojë me ekipin e tij për të siguruar një tranzicion paqësor dhe të rregullt. Kjo është ajo që meriton populli amerikan," shtoi Biden. 

Volodymyr Zelenskyy dhe Donald Trump

UKRAINË- Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, ishte ndër udhëheqësit e parë botërorë që uroi presidentin e porsazgjedhur të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump. Korrespondentja e Zërit të Amerikës, Anna Chernikova, njofton nga Kievi se shumë ukrainas thonë se druhen se zoti Trump mund të përmbushë një premtim të fushatës për t'i dhënë fund luftës, duke e detyruar Ukrainën të nënshkruajë një zgjidhje që do të favorizonte Rusinë.

Presidenti Volodymyr Zelenskyy e uroi zotin Donald Trump për fitoren e zgjedhjeve presidenciale të martën. Ai e quajti atë një fitore "mbresëlënëse" dhe tha se e vlerëson angazhimin e zotit Trump për qasjen “paqe përmes fuqisë” në trajtimin e çështjeve globale. Por reagimet janë të ndryshme në rrugët e Kievit.

“Mund të presim gjithçka prej tij. Ai mund të vazhdojë politikën e administratës së zotit Biden, mund të jetë më i keq, ose më i mirë”, thotë Mykhailo, banor i Kievit.

“Ai tha se lufta do të përfundonte brenda 24 orëve pasi të bëhet president. Jemi në pritje”, thotë Myroslava, banore e kryeqytetit ukrainas.

Analisti politik, Volodymyr Fesenko, thotë se qëndrimi i shumë njerëzve në shoqërinë ukrainase ndaj zotit Trump reflekton dallimin në opinionet se si duhet të përfundojë lufta me Rusinë.

“Një pjesë e shoqërisë favorizon vazhdimin e rezistencës ndaj agresionit rus. Çdo lëshim ndaj Rusisë e cilësojnë të padrejtë. Një pjesë tjetër është në favor të fillimit të negociatave”.

Shumë ukrainas shtrojnë pyetjen se cilat do të jenë hapat e parë të administratës së Presidentit Trump ndaj Rusisë dhe Ukrainës pas rikthimit në Shtëpinë e Bardhë.

Disa shprehin drojën e trysnisë ndaj Ukrainës për një marrëveshje që do ta detyronte atë të kapitullonte në fushën e betejës dhe të hiqte dorë nga aspiratat euroatlantike.

Ndërsa shtohen humbjen e Ukrainës, disa thonë se fitorja e zotit Trump sjell shpresa për veprime vendimtare për t’i dhënë fund luftës së gjatë dhe me kosto të lartë./VOA

Volodymyr Zelensky

UKRAINË- Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se kishte një bisedë “produktive” me presidentin e zgjedhur të SHBA-së, Donald Trump të mërkurën.

“Ne ende nuk mund të dimë se cilat do të jenë veprimet e tij specifike. Por ne shpresojmë që Amerika do të bëhet më e fortë”, tha Zelensky të enjten. “Ky është lloji i Amerikës që i duhet Evropës. Dhe një Evropë e fortë është ajo që i duhet Amerikës.”

Presidenti ukrainas përsëriti mesazhin e tij se Kievi do të ndjekë "paqen përmes forcës" në vend të lëshimeve të territorit ose neutralitetit.

“I takon Ukrainës të vendosë se çfarë duhet dhe çfarë nuk duhet të jetë në rendin e ditës për përfundimin e kësaj lufte,” shtoi ai. “Çdo vend, çdo lider që respekton ligjin ndërkombëtar dhe ulet në këtë tryezë duhet të kuptojë se grabitqarët gjithmonë kërkojnë gjithnjë e më shumë.”

Trump ka pohuar vazhdimisht se lufta Ukrainë-Rusi nuk do të kishte filluar nëse ai do të kishte qenë president. Ai gjithashtu është zotuar se do t'i japë fund luftës, ndonjëherë edhe duke pretenduar se do të ndalonte konfliktin shumëvjeçar përpara se të merrte detyrën. Në korrik, ai tha se mund ta zgjidhte konfliktin brenda një dite.

Elon Musk gjatë fushatës së Donald Trump

SHBA- E mërkura nuk ishte vetëm një ditë e mirë për Donald Trump, i cili fitoi zgjedhjet amerikane duke u zgjedhur për herë të dytë president i SHBA-ve. Sipas një Indeksi të Miliarderëve të Bloomberg, pasuria e 10 njerëzve më të pasur në botë gjithashtu u rrit me një shumë rekord.

Fituesi më i madh ishte Elon Musk, personi më i pasur në botë dhe një nga mbështetësit më të sinqertë dhe më të përkushtuar të Trump, pasuria e të cilit u rrit me 26.5 miliardë dollarë në 290 miliardë dollarë të mërkurën, sipas Bloomberg. Pasuria e themeluesit të Amazon, Jeff Bezos, u rrit 7.1 miliardë dollarë në javë pasi mbrojti vendimin e tij për të mos miratuar nga Washington Post nënpresidenten Kamala Harris. Bashkëthemeluesi i Oracle, Larry Ellison, një tjetër mbështetës i Trump, pa që pasuria e tij neto u rrit 5.5 miliardë dollarë të mërkurën.

Përfitues të tjerë përfshijnë ish-drejtuesit e Microsoft, Bill Gates dhe Steve Ballmer, ish-drejtuesit e Google, Larry Page dhe Sergey Brin dhe CEO i Berkshire Hathaway, Warren Buffett. Edhe pse asnjë prej këtyre miliarderëve nuk miratoi një kandidat këtë vit, ata kanë folur në favor të kandidatëve dhe kauzave demokrate në të kaluarën.

Së bashku, 10 njerëzit më të pasur fituan 64 miliardë dollarë.

Bloomberg vëren se është "rritja më e madhe ditore" e pasurisë që është parë që nga fillimi i indeksit në 2012. Tregu u mblodh të mërkurën ndërsa zgjedhjet përfunduan me shpejtësi dhe me pritshmërinë se Trump do të sjellë një epokë të re të derregullimit dhe ligjeve dhe politikave të tjera pro-biznesit që investitorët besojnë se mund të përfitojnë tregun e aksioneve në përgjithësi – veçanërisht miliarderët që mbajnë pjesën më të madhe të pasurisë botërore.

Pronari i Truth Social Trump Media & Technology Group, kompania e mediave sociale e Trump, gjithashtu fitoi para me aksione që u rritën në vlerë pasi CNN dhe media të tjera parashikuan fitoren e Trump. Aksioni u rrit deri në 35% në një moment përpara se të zbehej.

Trump është aksionari dominues në kompaninë konservatore të mediave sociale, e cila ka të ardhura të pakta dhe po humbet para. 114.75 milionë aksionet e presidentit të zgjedhur kishin vlerë rreth 5.3 miliardë dollarë shkurtimisht bazuar në ato fitime të hershme, nga 3.9 miliardë dollarë kur tregtimi përfundoi në ditën e zgjedhjeve.

Donald Trump dhe Melania Trump

SHBA- Bashkëshortja e Donald Trump, Melania Trump ka reaguar pasi partneri i saj ka fituar zgjedhjet presidenciale në SHBA. Me anë të një postimi në platformën 'X' Melania thotë se Trump-it i është besuar detyra nga populli amerikan për të “mbrojtur” lirinë. Ajo shton se administrata Trump do të mbrojë lirinë, të cilën ajo e përshkroi si “zemra e republikës”.

“Unë parashikoj që qytetarët e kombit tonë të ribashkohen në angazhimin ndaj njëri-tjetrit dhe të ngrihen mbi ideologjinë për hir të lirisë individuale, prosperitetit ekonomik dhe sigurisë. Energjia, aftësia dhe iniciativa amerikane do të bashkojnë mendjet tona më të mira për ta çuar kombin tonë përpara përgjithmonë”, shkroi Melania.

Foto ilustruese

SHBA- Republikani Donald Trump deri më tani ka siguruar 291 vota të kolegjit elektoral, duke e kaluar me lehtësi pragun e 270 votave të nevojshme për të siguruar presidencën. Mediat e huaja shkruajnë se në tre shtete ende nuk është përfunduar procesi i numërimit, duke mos u ditur akoma ndarja e plotë të 538 votave totale të disponueshme.

Rreth 93 për qind e votave janë numëruar në shtetin e Nevadës (6 vota kolegji elektorale) dhe 70 për qind në Arizona (11 vota), një tjetër shtet i pavendosur. Nëse i fiton këto dy, Trump do të ketë siguruar të 7 shtetet e pavendosura.

Në Alaska (3 vota) gjithashtu mbeten për t’u numëruar të gjitha votat, ku vetëm 72 për janë numëruar atje.

joe bidenm

SHBA -Presidenti aktual i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden pritet të flasë publikisht këtë pasdite pasi Donald Trump u zgjodh si pasardhësi i tij. Biden tashmë ka dhënë një deklaratë lidhur me zgjedhjet, por kjo do të jetë hera e parë që ai do të flasë publikisht.

Në deklaratën e djeshme, ai e përshkroi Kamala Harris si një partnere të jashtëzakonshme dhe një person që e admironte thellësisht.

"Harris u ngrit dhe drejtoi një fushatë historike që mishëron atë që është e mundur kur udhëhiqet nga një busull e fortë morale dhe një vizion i qartë për një komb", tha ai.

Një zyrtar tha më herët se Trump po priste me padurim një takim me Biden së shpejti në Zyrën Ovale. Presidenti i zgjedhur dhe ai aktual do të takohen së bashku ndërsa administratat fillojnë procesin e ndryshimit të udhëheqësit.

donald trump

SHBA- Donald Trump është rizgjedhur në Shtëpinë e Bardhë si një person i dënuar që është në pritje të dënimit për çështjen e parave të heshtura dhe ende punon për të shmangur ndjekjen penale në çështje të tjera shtetërore dhe federale.

Trump ka bërë histori me zgjedhjen e tij si president për shkak se asnjëherë më parë një i pandehur nuk është zgjedhur në postin më të lartë të vendit dhe një ish-president nuk ishte akuzuar kurrë penalisht deri vitin e kaluar.

Presidenti ka thënë disa herë se planifikon të shkarkojë prokurorin e posaçëm Jack Smith dhe t'i japë fund çështjeve federale kundër tij për përpjekje për të përmbysur zgjedhjet presidenciale të vitit 2020 dhe keqpërdorim të dokumenteve të klasifikuara, shkruan CNN. 

Çfarë pritet të ndodhë me çështjet gjyqësore të Trump:

Dënimi në Nju Jork: Trump është planifikuar të dalë në gjykatë më 26 nëntor për të marrë një dënim për dënimin e tij në fillim të këtij viti për 34 akuza për falsifikim të të dhënave të biznesit për të mbuluar një pagesë të parave të heshtura të bëra gjatë fushatës së 2016 për yllin e filmave për të rritur Stormy Daniels, i cili pretendonte për një lidhje të mëparshme me të. Trump e mohon aferën. Nëse ky dënim do të ndodhë, mbetet një pyetje e hapur. Ekipi ligjor i Trump do të përpiqet të sigurohet që dënimi të mos ndodhë.

Çështjet federale në DC dhe Florida: Që kur çështjet u sollën në vitin 2023, strategjia kryesore ligjore e Trump ka qenë të shtyjë gjyqet deri në zgjedhjet e kaluara, në mënyrë që, nëse zgjidhet, ai të mund të shkarkojë Smithin, duke çuar në përfundimin e dy rasteve. Zyrtarët e Departamentit të Drejtësisë po shikojnë opsione se si të mbyllin dy çështjet penale, ndërkohë që janë në përputhje me një memorandum të vitit 2020 nga Zyra e Këshillit Ligjor të departamentit në lidhje me paditë ose ndjekjet penale të presidentëve në detyrë.

Çështja Georgia RICO: Fati i menjëhershëm i çështjes penale të Trump në Gjeorgji - për përpjekjen për të përmbysur zgjedhjet e vitit 2020 - varet kryesisht nga fakti nëse prokurorja e rrethit të qarkut Fulton, Fani Willis, një demokrate, është skualifikuar nga ndjekja penale e çështjes pas marrëdhënies së saj të mëparshme romantike me një shok. prokurorit. Por edhe nëse ajo lejohet të vazhdojë ndjekjen penale të Trump, çështja pothuajse me siguri do të rrezikohej tani që ai është zgjedhur.

Padi civile: Trump po mbrohet gjithashtu në një sërë padish civile, duke përfshirë ato në lidhje me rolin e tij në sulmin e 6 janarit 2021 në Kapitolin e SHBA-së, dy çështje shpifjeje të E. Jean Carroll dhe një çështje mashtrimi civil të ngritur nga New Prokurori i Përgjithshëm i York-ut, ku Trump u urdhërua të paguante gati 454 milionë dollarë si dëmshpërblim.

Donald Trump

BRUKSEL- Zyrtarët e Bashkimit Evropian po shtrëngohen për kthimin e pritur të Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë. Ata po përgatiten për tensione të mundshme të rritura në tregtinë transatlantike dhe për mundësinë që blloku i 27 vendeve do të duhet të bartë një barrë më të madhe të mbështetjes politike dhe financiare për Ukrainën.

Shto këtu faktin se, në të kaluarën, Trump ka parapëlqyer të merret me aleatët rajonalë, si kryeministrin hungarez, Viktor Orban, sesa me BE-në si tërësi. Në mesin e zyrtarëve të BE-së, atmosfera mëngjesin e 6 nëntorit ishte po aq e zymtë sa ishte i vrenjtur moti në Bruksel. Por, kishte edhe shpresë dhe optimizëm. Ata tashmë kanë përvojë në raport me Trumpin dhe, në disa mënyra, BE-ja u është afruar disa prej politikave të kandidatit republikan. Blloku është më i ashpër karshi imigracionit këto ditë, dhe përderisa Brukseli ende po shpreson të arrijë marrëveshje të tregtisë së lirë nëpër botë, BE-ja është bërë gjithnjë e më proteksioniste.

Disa diplomatë evropianë mendojnë se qëndrimi më i ashpër i BE-së karshi Kinës mund të përbëjë një fillim të mirë të marrëdhënies transatlantike – nëse ekonomitë e BE-së, të orientuara nga eksporti, mund ta përballojnë humbjen e mundshme të tregtisë nga masat e mundshme tregtare ndaj Kinës. Më pak panik duket të ketë në Organizatën e Traktatit të Atlantikut Verior (NATO), aleancë e mbrojtjes të cilën Trump më 2018 kërcënoi se do ta braktiste gjatë mandatit të tij të parë presidencial.

Përderisa Trump ka vazhduar të hedhë dyshime mbi Nenin 5 të NATO-s për mbrojtje të përbashkët, shumë zyrtarë të aleancës besojnë se ai është më shumë i fokusuar nga BE-ja. Për më tepër, thonë ata, shumica e madhe e anëtarëve tani shpenzojnë 2 përqindëshin e kërkuar të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtje, diçka që ata me kënaqësi ia atribuojnë trysnisë së kaluar të Trumpit. Optimistët theksojnë, po ashtu, se sekretari i ri i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, është një ndër evropianët e paktë, te të cilët ka besim presidenti i ri.

Janë dy çështje që po i preokupojnë zyrtarët e BE-së dhe NATO-s. E para, rrethi i Trumpit tani është më i panjohur. Kur ai u zgjodh më 2016, kishte republikanë në administratën e tij me të cilët zyrtarët evropianë mendonin se mund të kishin raporte: për shembull Rex Tillerson, Jim Mattis dhe John Bolton.

Këtë herë, zyrtarët duken më të shqetësuar – të brengosur, për shembull, nga izolacionizmi i nënpresidentit në ardhje, J.D. Vance. E dyta, ka një ndasi të qartë lindje-perëndim. Zyrtarë nga vendet e Evropës perëndimore janë, të paktën sipërfaqësisht, të mërzitur nga presidenca e re e Trumpit. Por, në mesin e politikanëve dhe zyrtarëve nga Evropa qendrore dhe lindore ka shpresë, e madje edhe entuziazëm. Ata duken më komodë me natyrën tregtare të politikës së Trumpit, dhe thonë se paparashikueshmëria e supozuar e tij mund të jetë gjë e mirë në raport me Pekinin, Moskën dhe Teheranin.

Sidoqoftë, SHBA-ja dhe Evropa po vazhdojnë prej kohësh largimin nga njëra-tjetra, teksa administratat e njëpasnjëshme në Uashington kanë parë më me prioritet Paqësorin. Ai hendek vetëm sa pritet të zgjerohet në të ardhmen./ REL

Foto ilustruese

KOSOVA- Nga marrëveshja ekonomike ndërmjet Kosovës e Serbisë, njohja nga Izraeli, deri te mospajtimet politike dhe akuzat – janë ngjarjet që shënuan raportet e Kosovës me administratën e kaluar amerikane me në krye Donald Trump, 2016-2020. Tani që Trump u zgjodh për mandatin e dytë, njohësit politikë në Kosovë dhe të huaj, kanë qëndrime të ndara për ndikimet që kjo administratë do të ketë mbi Kosovën.

Afrim Hoti, profesor i së Drejtës dhe Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës, është optimist se Trump sjell një “mundësi pozitive për Kosovën dhe rajonin”. Ndërsa për Toby Vogel, nga Këshilli për Politikat e Demokratizimit në Berlin “as edhe një gjë pozitive” për Ballkanin nuk mund të vijë nga zgjedhja e Trumpit.

Gjatë mandatit të parë të Donald Trump si President i SHBA-së (2016-2020), administrata e tij u përqendrua fuqimisht në atë që e quajti “normalizim ekonomik” të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Synimi kryesor, sipas kësaj administrate, ishte që bashkëpunimi ekonomik t’i vendoste “në plan të parë përfitimet e qytetarëve, duke i ulur tensionet politike në rajon”.

I dërguari i posaçëm për dialogun Kosovë-Serbi, Richard Grenell, luajti një rol kyç në këtë përpjekje, duke theksuar se mungesa e një marrëveshjeje të tillë përbënte një pengesë të madhe për zhvillimin ekonomik të të dyja vendeve dhe për tërheqjen e investimeve të huaja. Në katër vjetët sa president i SHBA-së ishte Trumpi, në Kosovë u ndërruan tre kryeministra: Ramush Haradinaj nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, Albin Kurti nga Lëvizja Vetëvendosje dhe Avdullah Hoti nga Lidhja Demokratike e Kosovës.

Një moment i rëndësishëm i ndërmjetësimit të administratës Trump, në marrëdhëniet Kosovë- Serbi ndodhi më 4 shtator 2020, kur presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, dhe kryeministri i atëhershëm i Kosovës, Avdullah Hoti, e nënshkruan Marrëveshjen për Normalizimin e Marrëdhënieve Ekonomike në Shtëpinë e Bardhë.

Marrëveshja përfshinte projekte konkrete infrastrukturore si autostrada e Paqes Prishtinë-Merdare dhe një linjë hekurudhore në të njëjtën rrugë, për të lehtësuar lëvizjen dhe tregtinë mes Kosovës dhe Serbisë. Megjithëse projekti i autostradës vazhdoi në të dy anët, ai mbetet ende i papërfunduar tërësisht.

Një element tjetër kyç ishte studimi i fizibilitetit për liqenin e Ujmanit, i cili shtrihet në kufirin Kosovë-Serbi.

SHBA-ja e përfundoi këtë studim në qershor të vitit 2021 dhe propozoi një model të përbashkët menaxhimi.

Grenell, madje, sugjeroi që liqeni të riemërohej “Liqeni Trump”, një propozim i cili mori mbështetje nga Hoti dhe zyrtarët serbë, edhe pse pati reagime të përziera nga publiku.

Gjithashtu, Grenell ndërmjetësoi një marrëveshje në janar të vitit 2020 ndërmjet Kosovës, Serbisë dhe kompanisë gjermane Lufthansa për të krijuar një linjë ajrore direkte Prishtinë-Beograd. Trump e përshkroi këtë si “një tjetër fitore,” por linja ende nuk është realizuar në praktikë.

Ndërmjetësimi i Trumpit i solli Kosovës edhe njohjen nga shteti i Izraelit. Ndryshe nga kjo periudhë, marrëdhëniet e administratës Trump dhe në veçanti të Grenellit me Albin Kurtin ishin të tensionuara. Kurti, kur mori për herë të parë detyrën në fillim të vitit 2020, përplasej shpesh me Grenellin, i cili e kritikoi publikisht, duke e cilësuar Kurtin si “antiamerikan” dhe duke e akuzuar se i kishte kundërshtuar politikat amerikane të sugjeruara nga ish-presidentët Bill Clinton, Barack Obama dhe Donald Trump.

Tensionet kulmuan në marsin e 2020-tës kur Qeveria e Kurtit u rrëzua nëpërmjet një mocioni mosbesimi, për të cilin Kurti pretendoi se ishte orkestruar me mbështetjen e Grenellit. Një nga pikat e tensioneve ishte edhe një tarifë doganore prej 100 për qind ndaj mallrave me origjinë nga Serbia e vendosur nga Qeveria Haradinaj më 2018. Sipas Kurtit, Grenell kërkoi heqjen e tarifës pa masa reciproke, gjë që Kurti e kundërshtoi fuqimisht.

Kurti gjithashtu akuzoi Grenellin për ndërhyrje të drejtpërdrejtë në krizën politike në Kosovë, duke thënë se ai kishte propozuar një marrëveshje me Serbinë për këmbim territorial dhe se një marrëveshje e tillë “nuk mund të ishte një marrëveshje paqeje”.

Grenell, nga ana e tij, e përshkroi Kurtin si një “problem” dhe vazhdoi të argumentonte se qasja e tij ishte e nevojshme për t’i avancuar interesat amerikane në Ballkan. Edhe pas përfundimit të mandatit të parë të Trumpit, kritikat e Grenellit ndaj Kurtit nuk kanë reshtur. Në verën e vitit 2023, Grenell komentoi mbi veprimet e Kurtit në veriun e Kosovës, sidomos në komunat me shumicë serbe, duke i cilësuar si veprime që rrezikonin stabilitetin e rajonit.

Administrata aktuale e SHBA-së nën udhëheqjen e presidentit Joe Biden, gjithashtu, ka kritikuar disa nga veprimet e njëanshme të Kurtit veçanërisht në veri të vendit, duke i cilësuar si të dëmshme për marrëdhëniet me Uashingtonin. Në gusht, Grenell kritikoi ashpër Kurtin në rrjetet sociale, duke theksuar se “Kurti është problem”.

Pavarësisht kësaj, kryeministri aktual, Albin Kurti e uroi Trumpin për fitoren duke thënë se mezi pret “të punojmë së bashku për përparim dhe paqe“. Edhe liderë të partive opozitare në Kosovë e kanë uruar Trumpin për fitoren në zgjedhjet e 5 nëntorit. Në një intervistë për Radio Evropa e Lirë, profesori Afrim Hoti nga Universiteti i Prishtinës e konsideron zgjedhjen e Donald Trumpit president të SHBA-së si një zhvillim pozitiv për Kosovën dhe Ballkanin. Hoti beson se administrata e Trumpit mund të sjellë energji të reja në marrëdhëniet e SHBA-së me Kosovën dhe rajonin.

“Unë dua të besoj se kushdo që i udhëheq institucionet e Kosovës duhet të jetë i vetëdijshëm se ka pak rëndësi fakti se kush e udhëheq Shtëpinë e Bardhë. Pra, cila administratë udhëheq SHBA-në, sepse si me njërën, ashtu edhe me tjetrën, institucionet tona kanë pasur raporte të ngushta”.

Hoti, gjithashtu, shton se Kosova duhet të forcojë përpjekjet e lobimit me SHBA-në për të ruajtur këtë marrëdhënie të rëndësishme, pasi sipas tij ky lobim është rritur shumë në Serbi.

"Tashmë gjërat kanë ndryshuar dhe tashmë serbët janë në ofensivë, ata po lobojnë me të madhe. Përfundimisht, institucionet tona duhet të jenë të vetëdijshëm për këto veprime dhe ta ripozicionojnë vendin karshi SHBA-së", thotë Hoti.

Në anën tjetër, Toby Vogel parashikon se Ballkani nuk do të jetë shumë lart në agjendën e Trumpit, por beson se çfarëdo ndikimi që administrata e tij do të ketë në rajon, “nuk do të jetë pozitiv”. Më konkretisht, ai përmend mundësinë e ringjalljes së skemës së "këmbimit të territoreve," ku Serbia mund të aneksojë veriun e Kosovës dhe që, sipas tij, nuk mund të përfundojë paqësisht.

"Evropianët nuk janë të gatshëm ta kundërshtojnë këtë – në fakt, herën e fundit kur u diskutua seriozisht kjo ide ishte nën iniciativën e shefes së politikës së jashtme të BE-së, Federica Mogherini, dhe më pas u mor nga administrata e Trump", thotë Vogel.

Përveç kësaj, ai paralajmëroi se kryeministri kosovar, Kurti, dhe presidenti serb, Aleksandër Vuçiq, mund të përpiqen të krijojnë “fakte në terren,” veçanërisht në veri të Kosovës dhe se "Kurti mund të ndihet i detyruar të veprojë para inaugurimit të Trumpit dhe zgjedhjeve në Kosovë në shkurt". Veriu i Kosovës i banuar me shumicë serbe ka qenë në vazhdimësi vatër e tensioneve në Kosovë meqë në atë zonë kundërshtohet pavarësia e Kosovës. Një sulm i fundit i armatosur në shtator të vitit 2023, la të vrarë një polic të Kosovës. Megjithatë, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ishte ndër të parët në rajon që ia uroi fitoren Trumpit, dhe rezultatit zgjedhor iu gëzuan edhe qytetarë serbë në veri të Kosovës./ REL

jack smith

SHBA- Prokurori i posaçëm Jack Smith po peshon alternativat e mundshme për mbylljen e dy çështjeve federale kundër presidentit të zgjedhur Donald Trump përpara se ai të marrë detyrën, duke pasur parasysh praktikën e Departamentit të Drejtësisë sipas së cilës presidentët në detyrë nuk mund të ndiqen penalisht, tha të mërkurën një person me dijeni për këtë çështje.

Zoti Smith akuzoi zotin Trump vitin e kaluar për komplot për të përmbysur rezultatet e zgjedhjeve presidenciale të vitit 2020 dhe për marrje të paligjshme të dokumenteve të klasifikuara në Mar-a-Lago. Por fitorja e zotit Trump ndaj Kamala Harrisit do të thotë se Departamenti i Drejtësisë beson se ai nuk mund të përballet më me ndjekje penale, në përputhje me opinionet ligjore të Departamentit që synojnë të mbrojnë presidentët nga akuzat penale gjatë kohës që janë në detyrë.

Personi në dijeni të planeve të Prokurorit Smith nuk ishte i autorizuar të diskutonte çështjen dhe foli në kushte anonimiteti për agjencinë Associated Press. Duke ndërmarrë hapa për t'u dhënë fund çështjeve përpara inaugurimit në janar, zoti Smith dhe Departamenti i Drejtësisë synojnë të shmangin një përplasje të mundshme me zotin Trump.

Presidenti i zgjedhur tha muajin e kaluar se do ta shkarkonte zotin Smith, i cili u emërua në nëntor 2022 nga Prokurori i Përgjithshëm Merrick Garland, "brenda dy sekondave" pasi të merrte detyrën.

Çështja e dokumenteve të klasifikuara është bllokuar që nga korriku, kur një gjyqtare e emëruar nga zoti Trump, Aileen Cannon, e hodhi poshtë atë me arsyetimin se zoti Smith ishte emëruar në mënyrë të paligjshme. Prokurori Smith e ka apeluar vendimin e saj në Gjykatën e 11-të të Apelit të Qarkut të Atlantës, ku kërkesa është në pritje.

Lidhur me çështjen e ndërhyrjes në zgjedhjet e vitit 2020, zoti Trump ishte planifikuar të dilte në gjyq në mars në Uashington, ku më shumë se 1,000 nga mbështetësit e tij janë dënuar për akuzat për rolet e tyre në trazirat e Kapitolit.

Por çështja ka ngecur pasi zoti Trump pretendoi e ka imunitet të gjerë nga ndjekja penale. Ajo arriti deri në Gjykatën e Lartë të SHBA-së.

Gjykata e Lartë vendosi në korrik, se ish-presidentët kanë imunitet të gjerë për aktet e kryera në Shtëpinë e Bardhë dhe përjashtoi nga ndjekja penale çdo sjellje që mund të përfshinte diskutimet e zotit Trump me Departamentin e Drejtësisë. Kjo përfshinte përpjekjet e tij për të përdorur Departamentin e Drejtësisë për të kryer hetime lidhur me pretendimet e tij për manipulime zgjedhore, si pjesë e përpjekjes së tij për të qëndruar në pushtet.

Gjykata e Lartë me shumicë konservatore ia ktheu çështjen gjykatëses së qarkut të SHBA, Tanya Chutkan për të përcaktuar se cilat nga akuzat mund të dërgoheshin për gjykim.

Ekipi i zotit Smith reagoi duke paraqitur një përmbledhje prej 165 faqesh muajin e kaluar me prova të reja për të bindur gjyqtaren se veprimet e detakujuara në aktakuzë u kryen në cilësinë private të zotit Trump si kandidat - jo si komandant i përgjithshëm - dhe për këtë arsye mund të mbeten pjesë e çështjes. Avokatët e Trump janë planifikuar të dorëzojnë përgjigjen e tyre në fund të këtij muaji.

Çfarëdo që të vendosë gjykatësja Chutkan, pritet që të apelohet përsëri në Gjykatën e Lartë, që do të thotë se një gjyq i mundshëm nuk do të mbahej para një viti./VOA

donald trump

SHBA- Donald Trump bëri një fushatë që kishte në qendër maskilizmin e theksuar, duke u përpjekur në mënyrë aktive të bënte për vete veçanërishte të rinjtë meshkuj, me intervista në podkaste të njohura për audiencën mashkullore.

Në javët përmbyllëse të fushatës, ish-presidenti dhe shumë nga aleatët e tij bënë komente dhe shaka seksiste për Nënpresidenten Kamala Harris. Disa nga mbështetësit e tij, përfshirë ish-rivalen në garën presidenciale brenda partisë Nikki Haley, paralajmëruan se ish-presidenti rrezikonte të thellonte hendekun gjinor me zonjën Harris.

Nga miliarderi Elon Musk tek Charlie Kirk, themeluesi i organizatës konservatore të të rinjve “Turning Point”, u bënë thirrje burrave të votojnë në masë, si kundërpeshë ndaj mbështetjes së fuqishme për zonjën Harris në mesin e grave.

Por në fund të fundit, hendeku gjinor nuk ishte edhe aq i theksuar duke e parë nga këndvështrimi i historisë së dekadave të fundit. Ja disa të dhëna nga AP VoteCast, një sondazh me më shumë se 120,000 votues në mbarë vendin:

Hendeku gjinor ishte i madh, por jo i pazakontë

Sipas sondazhit, burrat ishin më të prirur se gratë që të mbështesnin Presidentin e zgjedhur Trump. Ky hendek në preferencat e votimit ka mbetur kryesisht i njëjtë, edhe pse zgjedhja për kandidatin midis burrave dhe grave ka ndryshuar në mënyrë modeste. Zonja Harris ishte në avantazh mes grave, duke fituar 53% të votës së tyre krahasuar me 46% të zoyit Trump, por kjo diferencë ishte disi më e ngushtë se ajo e Presidentit Joe Biden në vitin 2020, sipas sondazhit. Në vitin 2020, VoteCast tregoi se zoti Biden fitoi 55% të votave të grave, ndërsa 43% votuan për zotin Trump. Dhe kjo nuk është diçka e re: shumica e grave kanë preferuar kandidatin demokrat në çdo zgjedhje presidenciale që nga viti 1996, sipas Qendrës për Gratë Amerikane në Politikë të Universitetit Rutgers.

Trump zgjeroi mbështetjen edhe mes burrave

Trump përfitoi nga epërsitë e lehta që siguroi si mes burrave edhe grave, ndërsa zonja Harris pati më pak mbështetje mes tyre sesa zoti Biden në vitin 2020. 54 % e burrave e mbështetën zotin Trump në vitin 2024, krahasuar me 51% në 2020.

Ndryshimet në bazë të gjinisë u vërejtën tek votuesit më të rinj, si dhe tek votuesit afrikano-amerikanë dhe hispanikë. Votuesit e bardhë nga të dyja gjinitë dhe votuesit e moshuar nga të dyja gjinitë votuan në mënyrë të ngjashme në vitin 2024 me vitin 2020.

Gratë nën 30 vjeç votuan më shumë për zonjën Harris sesa për zotin Trump, megjithatë ky numër ishte më i vogël se sa ato që votuan për zotin Biden në vitin 2020, respektivisht 58% dhe 65%.

Pati disa shenja se përpjekjet e fushatës së zotit Trump për bërë për vete të rinjtë funksionuan: Më shumë se gjysma e burrave nën 30 vjeç mbështetën zotin Trump sesa zonjën Harris, por në vitin 2020 ishte e kundërta.

Zoti Trump gjithashtu dyfishoi mbështetjen mes të rinjve me ngjyrë, duke shënuar përparim në këtë grup kyç demokrat. Rreth 3 ndër 10 burra me ngjyrë nën moshën 45 vjeç votuan për zotin Trump, afërsisht dyfishi i numrit që ai mori në 2020.

Nga ana tjetër, burrat hispanikë ishin më pak të hapur ndaj kandidates demokrate sesa në vitin 2020. Përafërsisht gjysma e burrave hispanikë votuan për zonjën Harris, nga rreth 6 ndër 10 që votuan për zotin Biden.

Shqetësimet ekonomike të njëjta për burrat dhe gratë

Ishin zgjedhjet e para presidenciale që kur Gjykata e Lartë rrëzoi garancinë për të drejtën kombëtare për abort (Roe vs. Wade) dhe ishte shansi i dytë në histori për amerikanët që të zgjidhnin presidenten e parë femër. Këto tema, ashtu si edhe shqetësimet rreth retorikës seksiste nga kampi i zotit Trump, ishin të rëndësishme për shumë gra. Por shqetësimet në lidhje me imigracionin dhe inflacionin rezultuan më të rëndësishme për shumë votues, pavarësisht nga gjinia e tyre.

Kelly Dittmar, drejtore e kërkimeve në Qendrën për Gratë Amerikane dhe Politikat në Universitetin Rutgers, tha se rezultatet treguan se "shumica e votuesve ishin të gatshëm të shpërfillnin seksizmin dhe racizmin".

Vetëm rreth 1 ndër 10 gra thanë se zgjedhja e një gruaje presidente ishte faktori kryesor në votat e tyre dhe 4 ndër 10 gra thanë se kjo nuk ishte aspak një arsye motivuese. Gratë afrikano-amerikane ishin më të nxiturat nga perspektiva e presidentes së parë grua. Rreth një e treta prej tyre thanë se ky ishte faktori kryesor në zgjedhjen e tyre. Rreth 9 ndër 10 gra afrikano-amerikane dhe 6 ndër 10 gra hispanike mbështetën zonjën Harris. Pak më pak se gjysma e grave të bardha mbështetën nënpresidenten./VOA