Vdekja e presidentit dhe ministrit të Jashtëm/ Irani shpall 5 ditë zie, zëvendëspresidenti merr përsipër qeverisjen e vendit

Sergei Lavrov dhe Wang Yi hyjnë në një sallë gjatë një takimi në Moskë, Rusi, 22 shkurt 2023.

KAZAKISTAN- Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov zhvilloi një takim me homologun e tij kinez Wang Yi në kryeqytetin e Kazakistanit Astana, njoftoi të hënën agjencia shtetërore ruse e lajmeve TASS. Agjencia po ashtu njoftoi se ministrat po takoheshin për të diskutuar zbatimin e marrëveshjeve ruso-kineze të arritura gjatë vizitës shtetërore të Presidentit rus Vladimir Putin në Kinë javën e kaluar dhe ngjarjen në Iran, ku humbën jetën gjatë një aksidenti ajror presidenti dhe ministri i jashtëm.

Sa i përpekt Lindjes së Mesme, incidenti vjen në një kohë të ndjeshme brenda vendit për Teheranin dhe shtatë muaj pas luftës së Izraelit kundër Hamasit në Gaza që ka rritur tensionet në të gjithë Lindjen e Mesme dhe ka nxjerrë në shesh një luftë të gjatë në hije midis Izraelit dhe Iranit.

Muajin e kaluar Irani nisi një  sulm të paprecedentë me dron dhe raketë  ndaj Izraelit, sulmi i tij i parë i drejtpërdrejtë në këtë vend, në përgjigje të një sulmi të dukshëm ajror izraelit në  konsullatën e Iranit në Damask.

ebrahim raisi

IRAN- Zëvendëspresidenti i Iranit do të marrë përsipër qeverisjen e vendit në baza të përkohshme, ka konfirmuar lideri suprem Ali Khamenei. 

Mohammad Mokhber do të ketë 50 ditë për të organizuar zgjedhje të reja në koordinim me krerët e gjyqësorit dhe degëve legjislative, shtoi Khamenei. Irani do të mbajë gjithashtu pesë ditë zie kombëtare pas vdekjes së presidentit Ebrahim Raisi dhe ministrit të tij të jashtëm Hossein Amir Abdollahian.

Një deklaratë e e publikuar nga media shtetërore iraniane IRNA thotë se kabineti ka vendosur që Ali Bagheri Kani të largohet nga zëvendësi politik në ministrinë e jashtme për t'u bërë ushtrues detyre i ministrit të jashtëm.

Përplasja e helikopterit ditën e djeshme ndodhi teksa presidenti Ebrahim Raisi dhe ministri i Jashtëm, Hossein Amir-Abdollahian po ktheheshin nga një ceremoni për hapjen e një dige në kufirin e Iranit me Azerbajxhanin. Përplasja rezultoi fatale për të gjithë zyrtarët dhe ekuipazhin që ishin në bordin e helikopterit.

Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit dhe kryenegociatori bërthamor Ali Bagheri Kani flet me Zëvendës Sekretarin e Përgjithshëm të Shërbimit Evropian të Veprimit të Jashtëm (EEAS), Enrique Mora, në Teheran, Iran, 11 maj 2022.

IRANI- Ali Bagheri Kani është emëruar ushtrues detyre i ministrit të Jashtëm, njoftoi agjencia iraniane e lajmeve IRNA. Bagheri u emërua në këtë pozicion pas konfirmimit të vdekjes së ministrit të Jashtëm, Hossein Amir-Abdollahian, së bashku me presidentin iranian Ebrahim Raisi dhe të tjerët që ishin në bordin e helikopterit që u rrëzua dje.

Incidenti vjen në një kohë të ndjeshme brenda vendit për Teheranin dhe shtatë muaj pas luftës së Izraelit kundër Hamasit në Gaza që ka rritur tensionet në të gjithë Lindjen e Mesme dhe ka nxjerrë në shesh një luftë të gjatë në hije midis Izraelit dhe Iranit.

Muajin e kaluar Irani nisi një  sulm të paprecedentë me dron dhe raketë  ndaj Izraelit, sulmi i tij i parë i drejtpërdrejtë në këtë vend, në përgjigje të një sulmi të dukshëm ajror izraelit në  konsullatën e Iranit në Damask.

Zëvendëspresidenti i parë i Iranit, Mohammad Mokhber mirëpret Sulltanin e Omanit Haitham bin Tariq pas mbërritjes së tij në aeroportin Mehrabad në Teheran, Iran, 28 maj 2023.

IRANI- Tre degët e qeverisjes iraniane, ekzekutivi, legjislativi dhe gjyqësori, mbajtën një takim të jashtëzakonshëm sot, me nënpresidentin e parë Mohammad Mokhber që përfaqëson degën ekzekutive pas vdekjes së presidentit Ebrahim Raisi në një aksident me helikopter.

“Ne do të ndjekim rrugën e Presidentit Raisi në përmbushjen e detyrave të caktuara pa asnjë ndërprerje”, tha Mokhber.

Nëse një president vdes në detyrë, kushtetuta e Republikës Islamike thotë se zëvendëspresidenti i parë merr detyrën për një periudhë të përkohshme prej 50 ditësh, me miratimin e Udhëheqësit Suprem, i cili ka fjalën e fundit në të gjitha çështjet shtetërore në Iran. Zgjedhjet e reja presidenciale do të mbaheshin në fund të 50 ditëve.

Foto ilustruese

SINGAPOR- Çmimet e naftës pësuan rritje të hënën mes pasigurisë politike në vendet kryesore prodhuese pasi presidenti i Iranit ndërroi jetë në një përplasje helikopteri dhe princi i kurorës i Arabisë Saudite anuloi një udhëtim në Japoni, duke përmendur problemet me shëndetin e mbretit. Brent fitoi 41 cent, ose 0.5%, në 84.39 dollarë për fuçi deri në orën 06:32, pasi u rrit në 84.43 dollarë më parë, më i larti që nga 10 maji. Nafta e papërpunuar amerikane West Texas Intermediate (WTI) për qershorin u rrit me 23 cent në 80,29 dollarë për fuçi, pasi arriti në 80,35 dollarë më parë, më e larta që nga 1 maji. Kontrata e qershorit skadon të martën dhe kontrata më aktive e korrikut ishte 79,89 dollarë, 31 cent, ose 0.4%.

Presidenti iranian Ebrahim Raisi, humbi jetën në një përplasje helikopteri në një terren malor pranë kufirit me Azerbajxhanin, thanë zyrtarët dhe media shtetërore të hënën. Princi i Kurorës i Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, shtyu vizitën e tij në Japoni, e planifikuar të fillonte të hënën, për shkak të një problemi shëndetësor me babain e tij, mbretin Salman, tha kryesekretari i kabinetit të Japonisë, Yoshimasa Hayashi. Agjencia shtetërore e lajmeve e Arabisë Saudite të dielën raportoi se mbreti 88-vjeçar Salman do t'i nënshtrohet trajtimit për inflamacion të mushkërive.

"Nëse shëndeti i babait po përkeqësohet, kjo shton pasigurinë që tashmë po qarkullon në tregjet e energjisë këtë mëngjes pas lajmit se Presidenti iranian është zhdukur," tha analisti i IG Markets, Tony Sycamore.

Ai shtoi se çmimet e WTI mund të kthehen më tej në 83,50 dollarë pasi të rriten mbi mesataren lëvizëse 200-ditore prej 80,02 dollarë.

"Unë mendoj se ka arsye të mjaftueshme atje që kjo të ndodhë, aq më tepër kur merrni parasysh masat e pronësisë në Kinë të shpallura javën e kaluar, duke përfshirë lehtësimin e rregullave të hipotekave, uljen e depozitave dhe blerjen e shtëpive të pashitura," tha Sycamore.

Brent përfundoi javën e kaluar me rreth 1%, fitimin e tij të parë javor në tre javë, ndërsa WTI u rrit me 2% nga treguesit e përmirësuar ekonomikë nga SHBA dhe Kina, konsumatorët më të mëdhenj të naftës në botë./ Reuters

Një helikopter që mbante Presidentin e Iranit Ebrahim Raisi ngrihet, pranë kufirit Iran-Azerbajxhan, 19 maj 2024.

IRANI- Një helikopter 'Bell 212' që mbante presidentin dhe ministrin e jashtëm të Iranit u rrëzua të dielën, sipas mediave shtetërore iraniane, ndërsa fluturonte nëpër male në mjegull të dendur. Të gjithë dyshohet të jenë të vdekur, tha një zyrtar iranian të hënën ndërsa ekipet e kërkimit gjetën mbetjet. Mediat e huaja shkruajnë se versioni civil i UH-1N "Twin Huey" i përhapur i kohës së Luftës së Vietnamit, janë në përdorim të gjerë globalisht si nga qeveritë ashtu edhe nga operatorët privatë.

CILA ËSHTË ORIGJINA E HELIKOPTERIT?

Helikopteri Bell (tani Bell Textron, një divizion i Textron Inc (TXT.N), e zhvilloi avionin për ushtrinë kanadeze në fund të viteve 1960 si një përmirësim i UH-1 Iroquois origjinal. Dizajni i ri përdori dy motorë turbobosht në vend të njërit, duke i dhënë atij kapacitet mbajtës më të madh. Helikopteri u prezantua në vitin 1971 dhe u miratua shpejt nga Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja, sipas dokumenteve të trajnimit ushtarak amerikan.

CILAT ËSHTË PËRDORIMET E SAJ?

Bell 212 është menduar të jetë i adaptueshëm për të gjitha llojet e situatave, duke përfshirë transportin e njerëzve, vendosjen e pajisjeve të zjarrfikësve nga ajri, transportimin e ngarkesave dhe montimin e armëve. Modeli iranian që u rrëzua të dielën ishte konfiguruar për të transportuar pasagjerë qeveritarë. Bell Helicopter reklamoi versionin më të fundit, Subaru Bell 412, për përdorim policor, transport mjekësor, transport trupash, industri energjetike dhe zjarrfikje. Sipas dokumenteve të certifikimit të tipit me Agjencinë e Sigurisë së Aviacionit të Bashkimit Evropian, ai mund të transportojë 15 persona, përfshirë ekuipazhin.

CILAT ORGANIZATAT OPERONIN ME HELIKOPTERIN?

Organizatat joushtarake që fluturojnë Bell 212 përfshijnë Rojet Bregdetare të Japonisë; agjencitë e zbatimit të ligjit dhe departamentet e zjarrit në Shtetet e Bashkuara; Policia kombëtare e Tajlandës; dhe shumë të tjerë. Nuk është e qartë se sa operon qeveria e Iranit, por forcat ajrore dhe marina e saj kanë gjithsej 10, sipas drejtorisë së Forcave Ajrore Botërore të FlightGlobal 2024.

A KA PASUR INCIDENTE TË TJERA?

Përplasja më e fundit fatale e një Bell 212 ishte në shtator 2023, kur një avion privat u rrëzua në brigjet e Emirateve të Bashkuara Arabe, sipas Flight Safety Foundation, një organizatë jofitimprurëse që fokusohet në sigurinë e aviacionit. Përplasja më e fundit iraniane e këtij lloji ishte në vitin 2018, duke lënë të vrarë katër persona, sipas bazës së të dhënave të organizatës.

Presidenti iranian Ebrahim Raisi

IRANI- Presidenti iranian Ebrahim Raisi ndërroi jetë në një aksidetn ajror, njoftoi të hënën një zyrtar iranian dhe agjencia e lajmeve Mehr. Më poshtë është një përshkrim i shkurtër i asaj që Kushtetuta e Iranit thotë se ndodh kur një president është i paaftë ose vdes në detyrë:

* Nëse një president vdes në detyrë, neni 131 i kushtetutës së Republikës Islamike thotë se zëvendëspresidenti i parë, i cili është Mohammad Mokhber, merr detyrën, me konfirmimin e liderit suprem, i cili ka fjalën e fundit në të gjitha çështjet e shtetit në Iran. 

* Një këshill i përbërë nga nënkryetari i parë, kryetari i parlamentit dhe kreu i gjyqësorit duhet të organizojnë zgjedhjet për një president të ri brenda një periudhe maksimale prej 50 ditësh.

Raisi u zgjodh president në vitin 2021 dhe, sipas kalendarit të zakonshëm, zgjedhjet presidenciale do të mbaheshin në vitin 2025. Sipas rregullave kushtetuese, tani mund të pritet të mbahen deri në fillim të korrikut.

foto gjatë inagurimit të hapjes së digës

IRAN- Presidenti i Iranit Ebrahim Raisi humbi jetën pas rrëzimit të helikopterit ditën e djeshme. Së bashku me Raisin në bordin e helikopterit ishin edhe disa zyrtarë të lartë iranianë. 

Zyrtarët përfshijnë:

Ministri i Jashtëm Hossein Amirabdollahian

Guvernatori i Azerbajxhanit Lindor, Malek Rahmati

Përfaqësuesi i liderit suprem iranian në Azerbajxhanin Lindor, Mohammad Ali Ale-Hashem

Shefi i gardës presidenciale Mehdi Mousavi

Piloti, bashkëpiloti dhe ekuipazhi i helikopterit

Përplasja e helikopterit ditën e djeshme ndodhi teksa Raisi dhe ministri i Jashtëm, Hossein Amir-Abdollahian po ktheheshin nga një ceremoni për hapjen e një dige në kufirin e Iranit me Azerbajxhanin, njoftoi media shtetërore.

Pamjet me dron të rrënojave të helikopterit të marra nga Gjysmëhëna e Kuqe dhe të transmetuara në median shtetërore Agjencia e Lajmeve FARS treguan vendin e rrëzimit në një kodër të pjerrët, të pyllëzuar, me disa pjesë të mbetura nga helikopteri.

Pas përplasjes një operacion kërkim-shpëtimi me orë të tëra u organizua me ndihmën e Bashkimit Evropian dhe Turqisë, por ekuipazhet e emergjencës u penguan nga mjegulla dhe rënia e temperaturave.

Incidenti vjen në një kohë të ndjeshme brenda vendit për Teheranin dhe shtatë muaj pas luftës së Izraelit kundër Hamasit në Gaza që ka rritur tensionet në të gjithë Lindjen e Mesme dhe ka nxjerrë në shesh një luftë të gjatë në hije midis Izraelit dhe Iranit. Muajin e kaluar Irani nisi një  sulm të paprecedentë me dron dhe raketë  ndaj Izraelit – sulmi i tij i parë i drejtpërdrejtë në këtë vend – në përgjigje të një sulmi të dukshëm ajror izraelit në  konsullatën e Iranit në Damask .

Nënkryetari i Parë i Iranit, Mohammad Mokhber

IRANI- 68-vjeçari Mohammad Mokhber, zëvendëspresidenti i parë i Iranit, i cili, bazuar në kushtetutën e vendit, pritet të bëhet president i përkohshëm pas vdekjes së Ebrahim Raisi në një përplasje helikopteri. Si president i përkohshëm, Mokhber do të jetë pjesë e një këshilli prej tre personash, së bashku me kryetarin e parlamentit dhe kreun e gjyqësorit, të cilët do të organizojnë zgjedhjet e reja presidenciale brenda 50 ditëve nga vdekja e presidentit.

I lindur më 1 shtator 1955, Mokhber, ashtu si Raisi, shihet si i afërt me liderin suprem Ali Khamenei, i cili ka fjalën e fundit në të gjitha çështjet e shtetit. Mokhber u bë nënkryetar i parë në 2021 kur Raisi u zgjodh president. Po ashtu Mokhber ishte pjesë e një ekipi zyrtarësh iranianë që vizituan Moskën në tetor dhe ranë dakord të furnizonin raketa tokë-tokë dhe më shumë dronë për ushtrinë ruse. Ekipi përfshinte gjithashtu dy zyrtarë të lartë të Gardës Revolucionare të Iranit dhe një zyrtar nga Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare.

Mokhber ka qenë më parë kreu i Setad, një fond investimi i lidhur me liderin suprem. Në vitin 2010, Bashkimi Evropian përfshiu Mokhber në një listë të individëve dhe subjekteve që po sanksiononte për përfshirje të supozuar në "aktivitete bërthamore ose raketore balistike". Dy vjet më vonë, e hoqi atë nga lista. Në vitin 2013, Departamenti Amerikan i Thesarit shtoi Setad dhe 37 kompani që mbikëqyrte në listën e subjekteve të sanksionuara.

Setad, emri i plotë i të cilit është Setad Ejraiye Farmane Hazrate Emam, ose Shtabi për Ekzekutimin e Urdhrit të Imamit, u krijua sipas një urdhri të lëshuar nga themeluesi i Republikës Islamike, paraardhësi i Khameneit, Ayatollah Ruhollah Khomeini. Ajo urdhëroi ndihmësit të shesin dhe menaxhon pronat e supozuara të braktisura në vitet kaotike pas Revolucionit Islamik të vitit 1979 dhe të kanalizojnë pjesën më të madhe të të ardhurave për bamirësi.

Avioni i rrëzuar

IRAN- Mediat shtetërore në Iran kanë konfirmuar vdekjen e presidentit të vendit, Ebrahim Raisi dhe ministrit të Jashtëm të vendit, Hossein Amirabdollahian. Sipas raportimeve janë gjetur rrënojat e helikopterit në të cilin ndodheshin viktimat, që u rrëzua pasditen e së dielës në kushte shumë të këqija atmosferike. 

“Ajatollah ra dëshmor”, shkruan agjencia e lajmeve Tasnim në një postim.

Lajmi është transmetuar edhe nga agjencia iraniane e lajmeve Mehr, duke thënë se të gjithë ata që ishin në bordin e helikopterit “u bënë dëshmorë”. Përveç presidentit të Iranit dhe ministrit të jashtëm të vendit, në bordin e helikopterit ndodheshin edhe shtatë persona të tjerë, të cilët gjithashtu supozohen të vdekur.

Ata janë Guvernatori i Provincës së Azerbajxhanit Lindor, Malek Rahmati, Imami i Namazit të së Premtes në Tabriz, Mohammad Ali Alehashem, si dhe një pilot, bashkë-pilot, shef i ekuipazhit, shefi i sigurisë dhe një truprojë tjetër.

Presidenti i Republikës Islamike, Ibrahim Raisi u zgjodh në vitin 2021 dhe ishte 63 vjeç, dhe Ministri i Jashtëm Hossein Amirabdolahian mori detyrën gjithashtu në 2021 dhe ishte 60 vjeç.  Helikopteri Bell 212 që transportonte Raisi dhe 8 të tjerë u gjet i dëmtuar dhe i djegur.

Pamjet me dron të rrënojave u morën nga Gjysmëhëna e Kuqe dhe u transmetuan në mediat shtetërore iraniane. Agjencia e lajmeve FARS tregoi vendin e rrëzimit në një kodër të pjerrët, të pyllëzuar, ku ka mbetur nga helikopter një bishti blu-bardhë. Qeveria iraniane mbajti dje një takim urgjent nën presidentin e parë Mohammad Muhbar. Sipas protokollit aktual, Muhbar, 69 vjeç, do të marrë detyrën si president i Republikës Islamike.

ebrahim raisi

IRAN- Presidenti i Iranit, Ebrahim Raisi dhe ministri i Jashtëm, Hossein Amir-Abdollahian, së bashku me të tjerët që ishin në bordin e helikopterit që u rrëzua, kanë vdekur, kanë konfirmuar agjencitë e shumta iraniane të lajmeve. 

63-vjeçari, një figurë që përfaqëson fraksionet konservatore dhe të linjës së ashpër në politikën iraniane, ishte president për gati tre vjet dhe u shfaq në rrugën e duhur për të kandiduar për rizgjedhje vitin e ardhshëm. Një ish-kryetar i drejtësisë, Raisi u vlerësua si një pasardhës i mundshëm i Ayatollah Ali Khamenei, lideri suprem 85-vjeçar i Iranit.

Pamjet me dron të rrënojave të helikopterit të marra nga Gjysmëhëna e Kuqe dhe të transmetuara në median shtetërore Agjencia e Lajmeve FARS treguan vendin e rrëzimit në një kodër të pjerrët, të pyllëzuar, me disa pjesë të mbetura nga helikopteri.

Përplasja e helikopterit ditën e djeshme ndodhi ndërsa Raisi dhe ministri i Jashtëm, Hossein Amir-Abdollahian po ktheheshin nga një ceremoni për hapjen e një dige në kufirin e Iranit me Azerbajxhanin, njoftoi media shtetërore. Midis atyre në bord ishin tre anëtarë të ekuipazhit, guvernatori i provincës së Azerbajxhanit Lindor, një imam, shefi i sigurimit të Raisit dhe një truproje, sipas medias Sepah të drejtuar nga IRGC.

Pas përplasjes një operacion kërkim-shpëtimi me orë të tëra u organizua me ndihmën e Bashkimit Evropian dhe Turqisë, por ekuipazhet e emergjencës u penguan nga mjegulla dhe rënia e temperaturave.

Incidenti vjen në një kohë të ndjeshme brenda vendit për Teheranin dhe shtatë muaj pas luftës së Izraelit kundër Hamasit në Gaza që ka rritur tensionet në të gjithë Lindjen e Mesme dhe ka nxjerrë në shesh një luftë të gjatë në hije midis Izraelit dhe Iranit. Muajin e kaluar Irani nisi një  sulm të paprecedentë me dron dhe raketë  ndaj Izraelit – sulmi i tij i parë i drejtpërdrejtë në këtë vend – në përgjigje të një sulmi të dukshëm ajror izraelit në  konsullatën e Iranit në Damask .

Nën Raisi, udhëheqja e vijës së ashpër të Iranit është përballur me sfida të rëndësishme vitet e fundit, të tronditur nga demonstratat e udhëhequra nga të rinjtë kundër sundimit klerik dhe kushteve të zymta ekonomike. Autoritetet iraniane kanë nisur një goditje në rritje ndaj mospajtimit që kur shpërthyen protestat mbarëkombëtare për vdekjen e një gruaje të re në vitin 2022 në paraburgimin e policisë famëkeqe të moralit të vendit.

Tjetri në linjën e trashëgimisë presidenciale është Zëvendës Presidenti Mohammad Mokhber, i cili duhet të miratohet nga Khamenei, arbitri i fundit i punëve të brendshme dhe të jashtme në Republikën Islamike.

Kushtetuta iraniane mandaton gjithashtu që tre krerët e degëve të qeverisë, duke përfshirë zëvendëspresidentin, kryetarin e parlamentit dhe kreun e gjyqësorit, duhet të organizojnë zgjedhje dhe të zgjedhin një udhëheqës të ri brenda 50 ditëve nga marrja e rolit të ushtruesit të detyrë së Presidentit. Khamenei u përpoq të krijonte qetësi në një deklaratë gjatë kontrollit të shtunën, duke thënë: “Popull i Iranit, mos u shqetësoni. Nuk do të ketë përçarje në punën e vendit.”