LIVE UPDATES
Bota

Marrëveshja e Washingtonit dhe vijimi i dialogut, Kurti: Kosova po bëhet një histori suksesi, ne mund të jetojmë pa njohjen

13 Korrik 2021, 11:34 Nga DOSJA
Marrëveshja e Washingtonit dhe vijimi i dialogut, Kurti: Kosova po

KOSOVË– Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti ka folur për Marrëveshjen e Washingtonit të nënshkruar në Shtëpinë e Bardhë nën ndërmjetësimin e presidentit Donald Trump, e të nënshkruar nga ish-kryeministri, Avdhullah Hoti, e presidenti serb, Aleksandër Vuçiç.

Në një intervistë për European Western Balkans ai tha se duhet qenë të kujdesshëm me Marrëveshjen e Washingtonit, pasi disa pika në marrëveshje janë problematike, ku ka përmendur moratoriumin një vjeçar për të mos lobuar për anëtarësim në institucionet ndërkombëtare.

Intervista e plotë:

Ballkani Perëndimor Evropian: Më lejoni të filloj duke ju pyetur për atë që biseduat sot në Dialogun e Forumit të Prespës – problemi me mini-Shengen dhe domosdoshmëria e ekzistimit të formave të tjera të bashkëpunimit rajonal siç është SEFTA. Cili është sipas jush ndryshimi kryesor midis mini-Shengenit dhe SEFTA-s që ju propozoni?

Albin Kurti : Së pari, ne nuk e dimë se çfarë përfshin mini-Shengen në të vërtetë. Nuk e kuptoj pse na duhet mini-Shengen kur kemi Procesin e Berlinit, i cili tani ka përfshirë, që nga Samiti i Sofjes, Tregun e Përbashkët Rajonal. Pra, pse do të na duhej mini-Shengen nëse kemi Tregun e Përbashkët Rajonal nga Samiti i Sofjes? Nga ana tjetër, nuk mendoj se është me vend ta quajmë atë mini-Shengen. Filloi në Novi Sad dhe nuk e shoh se si mund ta bëjmë këtë iniciativë pa njohje reciproke të Kosovës dhe Serbisë. Sepse niveli në të cilin politika në zonën Shengen të vendeve të ndryshme bashkëpunojnë me njëri-tjetrin është e paimagjinueshme ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, për sa kohë që nuk kemi njohje reciproke.

EWB: Por disa mund të thonë se hyrja në mini-Shengen është një angazhim i bërë nga Kosova brenda Marrëveshjes së Uashingtonit të nënshkruar vitin e kaluar. Cili është mendimi juaj për këtë? A do të tërhiqet Kosova nga ky zotim?

AK : Vitin e kaluar, ne patëm një vendim nga gjykata Kushtetuese që tregoi se qeveria e mëparshme ishte jo vetëm e paligjshme, por edhe anti-kushtetuese. Sepse, kur u zgjodh – më 3 qershor 2020, në të vërtetë nuk kishte shumicën. Ajo nuk kishte 61 deputetë nga 120, por vetëm 60. Unë mendoj se në mesin e opinionit publik në Kosovë ka rezerva të mëdha ndaj qeverisë së mëparshme dhe gatishmërinë e institucioneve që kurrë nuk ishin për këtë iniciativë mini-Shengen. Unë mendoj se ne po veprojmë në përputhje me rrethanat, dhe ata që propozuan iniciativën mini-Shengen duhet të kenë barrën e provës për të treguar se cila është me të vërtetë përmbajtja e saj dhe pse është e nevojshme kur kemi Procesin e Berlinit.

EWB: Nga sa keni thënë, mund të interpretohet që ju e konsideroni Marrëveshjen e Uashingtonit si të paligjshme në vetvete me të gjitha klauzolat e saj. Ne kemi dëgjuar nga Qeveria e SHBA që marrëveshja është e vlefshme në sytë e tyre. A do të jetë ky një problem, sipas mendimit tuaj, në marrëdhëniet tuaja me administratën amerikane?

AK : Unë jam një nga udhëheqësit që mbështet presidentin Biden, në kontrast me presidentin Vuçiq, i cili po lobonte fort për presidentin Trump. Unë nuk thashë se ajo që është nënshkruar në Uashington që unë thjesht do ta hedh – aspak. Pika e fundit, e cila ishte njohja e Izraelit në Kosovë është zbatuar dhe kjo është pjesa më e vlefshme e marrëveshjes. Ju duhet ta dini që të dy tekstet nuk janë të njëjta. Për shembull, në tekstin e palës serbe, ishte shkruar që ambasada nga Tel Aviv do të zhvendoset në Jeruzalem, por kjo nuk ndodhi dje ashtu siç ishte dashur. Pra, dy tekste të ndryshme, dy angazhime të njëanshme.

Ne nuk duam ta mohojmë atë në parim, por në të njëjtën kohë duhet të jemi të kujdesshëm, sepse ka edhe disa pika që janë problematike për kushtetutën tonë që janë nënshkruar si një zotim nga Kryeministri i mëparshëm. Vetëm të përmendim, faktin që ne nuk do të lobojmë dhe angazhohemi për anëtarësim në organizatat ndërkombëtare. Kjo shkon në kundërshtim me Kushtetutën e Republikës së Kosovës.

EWB: Cila është përshtypja juaj, si e sheh administrata amerikane marrëveshjen e Uashingtonit dhe klauzolat e saj? A ndryshuan gjërat rrënjësisht me administratën e Biden që erdhi këtë janar?

AK : Unë kam bërë tashmë katër propozime të reja në lidhje me Serbinë. Njëra është reciprociteti i të drejtave të pakicave – në Serbi ekziston një këshill kombëtar për shqiptarët dhe boshnjakët. Besoj se mund të kemi reciprocitet të të drejtave. Pastaj propozova SEFTA (Marrëveshja e Tregtisë së Lirë të Evropës Juglindore), e ngjashme me atë që Norvegjia, Islanda dhe Zvicra kanë me BE, përkatësisht EFTA, EEA.

Tjetra, ne duhet të përqendrohemi në çështjet e personave të zhdukur. E fundit është se sapo patëm Samitin e NATO-s në Bruksel. Presidenti Biden erdhi dhe qëndroi tetë ditë, ai erdhi për Samitin e NATO-s, para së gjithash, dhe gjithashtu për samitin e G7. Unë gjithashtu propozova që Kosova dhe Serbia të bëjnë së bashku Deklaratën e Paqes se ne nuk do të sulmojmë njëri-tjetrin. Sepse, me përjashtim të Serbisë, vendet e tjera dëshirojnë të anëtarësohen në NATO ose tashmë kanë hyrë. Unë mendoj se këto propozime janë aktuale dhe ne duhet t’i angazhojmë ata.

EWB: Unë po flisja për marrëveshjen e Uashingtonit duke pasur parasysh se shumë po mendonin se kjo marrëveshje do të pushojë së qeni e rëndësishme për administratën e re nëse Joe Biden fiton zgjedhjet, dhe ai me të vërtetë fitoi. Në përgjithësi, a shihni ndonjë ndryshim të madh në qasjen e SHBA ndaj marrëdhënieve Kosovë dhe Serbi-Kosovë, që nga ndryshimi i administratës në Uashington, veçanërisht kur bëhet fjalë për marrëdhëniet midis SH.B.A. dhe administratave të BE mbi dialogun?

AK : Në një nivel, SH.B.A. mban qëndrimin e saj për Kosovën e pavarur, pavarësisht se kush fiton zgjedhjet atje. Por pastaj, përsëri, ka disa ndryshime. Presidenti Biden dëshiron të forcojë marrëdhëniet Trans-Atlantike midis SHBA dhe Evropës. Ai është një social demokrat dhe gjithashtu ka një politikë të bazuar në vlera, ku nga dialogu dëshiron të ketë një rezultat transformues, jo qasje transaksionale.

EWB: Lidhur me këtë raund të fundit të dialogut që keni pasur me presidentin Vuçiq në Bruksel, është thënë se është shumë pozitive që ky takim u zhvillua, por gjithashtu ajo që dëgjuam përmes deklaratave të ndryshme nga të dy palët është se nuk kishte shumë besim dhe se të dy palët janë shumë larg njëra-tjetrës. Cila është pozitivja që mund të merrni nga ky takim dhe ku mendoni se mund të shkojë dialogu nga këtu?

AK : Mendoj se duhet të pajtohesh me mua se është e vështirë të zhvillosh bisedime për sa kohë që nuk ka distancë nga regjimi i Millosheviçit. Veryshtë shumë e nevojshme që të kemi një distancim real, një introspeksion, një autokritikë në mënyrë që të merrni orientim të duhur në të ardhmen dhe të arrini zgjidhje me pajtimin. Unë nuk shoh një alternativë ndaj njohjes reciproke dhe nuk dua të shmang elefantin në dhomë. Disa herë ka pasur këtë përpjekje për të diskutuar në lidhje me detajet teknike të raundeve të mëparshme të bisedimeve, por ne jemi udhëheqës politikë. Detajet teknike janë për ekspertë profesionistë, zyrtarë shtetërorë të cilët janë pjesë e ekipeve tona. Por për udhëheqësit, ne nuk duhet të shmangim elefantin në dhomë, dhe unë mendoj, që është, mungesa e njohjes reciproke, domethënë – mosnjohja reciproke.

Për mua, dialogu në Bruksel, i cili mbështetet në rezolutën e Asamblesë së Përgjithshme të 8 shtatorit 2010, ka të bëjë me statusin e marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë. Ne kemi marrëdhënie anormale dhe do t’i normalizojmë ato. Për këtë qëllim, siç thotë ajo rezolutë, ekzistojnë katër qëllime që duhet të arrijmë – paqja, siguria dhe stabiliteti, bashkëpunimi, afirmimi i rrugës dhe perspektivës evropiane dhe përmirësimi i jetës së qytetarëve. Besoj se me dialog konstruktiv, mund të kemi progres. EWB: Ne e dimë që pala serbe është mjaft e fortë kundër idesë së njohjes reciproke në rrethanat aktuale dhe me kufijtë e tanishëm të Kosovës. Ku e shihni hapësirën për kompromis? Ju keni përmendur që për ju Asociacioni i Komunave me Shumicë Serbe, i cili ishte rënë dakord në marrëveshjen e Brukselit dhe gjithashtu në marrëveshjen e veçantë në vitin 2015 është diçka që do të ishte keq për Kosovën dhe që qeveria juaj nuk do ta zbatonte atë. Ku e shihni një hapësirë ​​për kompromis në mungesë të bisedimeve për ASM nga njëra anë dhe nga ndryshimi i kufirit nga ana tjetër, të cilat i keni përmendur shumë herë në të kaluarën?

AK : Kosova me qeverinë e re, tre të parët në listën tonë fituese janë udhëheqës të tre institucioneve – përkatësisht, Zonja President Osmani, kryetar i Parlamentit Konjufca, dhe unë si Kryeministër – ne kemi fituar në këtë biletë pune dhe drejtësie, dhe ne jemi qeveria më e suksesshme që kur Kosova u çlirua, e lëre më që kur Kosova shpalli pavarësinë.

Më lejoni të theksoj se eksportet në Kosovë në këto pesë muaj u rritën me 66%, qarkullimi i aktivitetit ekonomik me 15%, të ardhurat e qeverisë me 30% dhe ne kemi një perspektivë të një 7.9% të PBB-së si rritje ekonomike për këtë vit. Administrata jonë e taksave arriti të mbledhë 60 milion euro më shumë se vitin e kaluar, dhe doganat tona 108 milion euro më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar në pesë muajt e parë. Ne po e menaxhojmë pandeminë mjaft mirë. Kur morëm detyrën më 22 mars të këtij viti, kishim 781 të infektuar rishtas në ditë dhe 17 vdekje. Dhe tani, është një numër një shifror i të sapo infektuarve me vdekje zero. Ne jemi siguruar që të kishim 2 milion vaksina, me zero vaksina nga Federata Ruse dhe Kina. Ne kemi administruar 200.000 doza dhe 400.000 vaksina tashmë të mbërritura. Shtrimi në spital u ul me 86%, i infektuar rishtas me 99%. Ne kemi pasur 221 operacione policore, kemi shkatërruar 7 banda kriminale, kemi konfiskuar 400 kilogramë kokainë dhe 7 milion euro. Ne kemi arrestuar 933 persona në 101 bastisje dhe 221 operacione policore. Ne po forcojmë shtetin e Kosovës. Kosova po bëhet një histori suksesi. Dhe taktika e vjetër e sallamit – çfarë më jepni për njohje e cila nuk do të ndodhë kurrë nuk do të funksionojë. Presidenti i Serbisë tha se ai kurrë nuk do ta njohë Kosovën. Me këtë qasje, ai e ka vënë veten si një pengesë të marrëveshjes, sepse të gjitha koncesionet e mëparshme nga paraardhësit e mi i janë dhënë Serbisë në dritën e njohjes në të ardhmen, për të cilën ai tha se nuk do të ndodhë kurrë.

EWB: Ju jeni përqendruar tashmë në fillimin e mandatit tuaj në çështje të brendshme të tilla si lufta kundër korrupsionit, etj, dhe keni thënë që dialogu nuk është midis përparësive tuaja. Duke pasur parasysh ato që keni thënë, a besoni se për Kosovën është e vlefshme që dialogu të ndalohet plotësisht, dhe se ju thjesht mund të përqendroheni në zhvillimin tuaj?

AK : Sigurisht, unë do të preferoja që Serbia ta njohë Kosovën, por nëse Serbia nuk e dëshiron atë, ne duhet të vazhdojmë të jetojmë pa atë njohje. Unë nuk jam duke planifikuar të zëvendësoj varësinë e kaluar të Kosovës nga Serbia me varësinë e re të Kosovës nga njohja e Serbisë në vendin tonë të pavarur. Pra, për 13 vjet tani, ne kemi jetuar pa njohjen e Serbisë. Do të ishte mirë nëse Serbia na njeh, por unë nuk do të paguaj për atë, as me territorin e Kosovës, as me funksionalitetin e shtetit tonë. Kosova është e pavarur. 26 nga 30 vendet e NATO-s e njohën atë, 22 nga 27 vendet anëtare të BE-së njohën Kosovën. Rusia dhe Kina nuk na njohin, por SH.B.A., Franca dhe MB në Këshillin e Sigurimit na njohin. Ne do të duhet të vazhdojmë tutje.

EWB: Unë do ta kuptoja këtë përgjigje si një po nga ju. A jeni i shqetësuar se mungesa e dialogut mund të ketë pasoja të sigurisë në të gjithë rajonin? Publiku në Serbi tani është mjaft i brengosur për disa incidente që kanë ndodhur në Kosovë gjatë ditëve të fundit. A ka frikë se mund të ketë përshkallëzim të dhunës në një rast që dialogu thjesht ndalet dhe se gjërat kthehen në kohën para dialogut?

AK : Ne jemi një qeveri paqësore dhe do të kujdesemi për të gjithë qytetarët e Kosovës. Në Kosovë nuk ka probleme ndër-etnike. Në të vërtetë, ju keni serbë në Kosovë që ankohen për presionin nga Serbia. Kur isha Kryeministër për herë të parë, unë caktova Aleksandër Stankoviç nga Ranilug si këshilltarin tim, por pas dy orësh, ai dha dorëheqjen për shkak të presionit nga strukturat nga Beogradi. Në thelb, serbët e Kosovës janë nën presion nga Beogradi. Ne duam t’i ndihmojmë gjithashtu. Sepse, siç e dini, pothuajse 100% janë të detyruar të votojnë vetëm për një parti, e cila është nën kontroll dhe financohet nga Beogradi, dhe kjo është me të vërtetë trishtuese. Unë mendoj se duhet të ketë pluralizëm demokratik dhe jo homogjenizim nacionalist.

EWB: Shumë do të pajtoheshin që shumë serbë ndihen nën presion nga Serbia, por gjithashtu ka shqetësime të ndryshme në lidhje me kërcënimet nga shqiptarët etnikë. Në vitin e fundit kemi parë disa incidente – në Beograd, kjo është një nga temat më të nxehta në ditët e fundit. A besoni se ky paraqet një problem në Kosovë?

AK: Ne i trajtojmë të gjitha incidentet, por gjithashtu nuk është mirë që në një kishë e cila nuk është përfunduar sepse ata nuk e kanë arritur ta bëjnë atë, pasi ishte gjatë periudhës së Millosheviçit në kampusin universitar, një kishë gjysmë e përfunduar, për të ardhur dhe për të bërë liturgji politike. Nuk është mirë. Pa kërkuar leje. Sepse, edhe sipas marrëveshjes së Brukselit sa herë që vini, duhet të kërkoni leje. Pa kërkuar leje për të ardhur dhe për të kryer një liturgji politike në një kishë të Millosheviçit e cila u ndërtua në ’97 në kampusin universitar. Sepse, Millosheviqi shpronësonte territorin e kampusit universitar, dhe gjithashtu ndërmarrje dhe prona në pronësi publike për të ndërtuar kishën. Instrumentalizimi i kishës nga Milošević është diçka që ne duhet ta dënojmë dhe jo ta kthejmë atë në liturgji politike.

Është përshtypja ime që tani, me qeverinë e re, ka njëfarë interesi të Beogradit për të shkaktuar incidente dhe për ta kthyer këtë çështje në një çështje sigurie. Më besoni, shqiptarët dhe serbët në Kosovë, kudo që janë në një treg ose në një ndërmarrje, ose që punojnë për organizata ndërkombëtare, ata nuk kanë asnjë problem. Incidente zero sot, zero incidente dje, zero incidente pardje. Unë thjesht kam frikë se ka rrënjë politike në incidente, të cilat nuk po ndodhin për shkak të dallimeve tona etnike, por për shkak të interesit politik të dikujt. Padyshim jo e imja.

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

diaspora diaspora albin kurti dialogu kosove-serbi albin kurti dialogu kosove-serbi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje