LIVE UPDATES
Aktualitet

Mediat ndërkombëtare: Erozioni po gllabëron bunkierët e ndërtuar nga Enver Hoxha

5 Dhjetor 2021, 13:11 Nga DOSJA
Mediat ndërkombëtare: Erozioni po gllabëron bunkierët e

TIRANË- Mediat ndërkombëtare kanë shkruar një artikull në lidhje me bunkierizimin e vendin tonë në kohën e regjimit komunist. Një artikull i botuar fillimisht nga agjensia franceze AFP dhe më pas i ripublikuar nga mediat e tjera, shkruhet se bunkierët e ndërtuar për t’i bërë ballë sulmit bërthamor po gllabërohen nga deti për shkak të erozionit. Në lidhje me këtë gjë ekspertët e klimës që punojnë për një program zhvillimi të Komeve të Bashkuara tregojnë se në një vijë bregdetare prej 427 kilometra dëmet e erozionit janë të mëdha dhe sa vjen e shtohen.

Artikulli i Plotë:

Bunkerët e epokës komuniste të Shqipërisë ishin të destinuara për t’i bërë ballë një sulmi bërthamor, por dekada më vonë fortifikimet po gllabërohen nga deti ndërsa vija bregdetare e vendit është goditur nga erozioni. Brigjet e vendit ballkanik janë ndër më të prekurat në Evropë nga erozioni, sipas ekspertëve, të cilët fajësojnë ndryshimet klimatike dhe urbanizimin e pakontrolluar për fatkeqësinë.

Përgjatë brigjeve të Semanit në Shqipërinë qendrore, shumë nga bunkerët e ndërtuar nën drejtimin e ish-diktatorit Enver Hoxha – i cili i druhej pushtimit të afërt nga Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Sovjetik dhe Kina ndër të tjera – janë tani nën ujë. E njëjta gjë vlen edhe për komisariatin, një fushë sporti dhe një pus nafte. Në plazhe trungjet e pemëve janë shqyer, ndërsa çatitë e shembura dëshmojnë për pafuqinë e popullsisë përballë detit që përparon gjithnjë.

“Bunkerët duhej t’i rezistonin çdo gjëje, por ata dështuan në betejën e tyre të vetme,” thotë Ilir Zani, 80 vjeç

Sipas vendasve, Adriatik ka përparuar me 800 metra (gjysmë milje) në këtë zonë vetëm në tre dekadat e fundit. Banori i Semanit, Izmir Mernica, 47 vjeç, ka frikë se kafeneja e tij mund të jetë e radhës.

“Ne jemi të shqetësuar, deti po gëlltit gjithçka,” thotë ai, duke treguar me gisht një kullë uji tashmë të skalitur në mes të Adriatikut.

‘Valët do të na gëlltisin’

Në vitin 2009, autoritetet u mbështetën në tanke ushtarake për të tërhequr shtatë bunkerë të zhytur nga deti pas një vargu vdekjesh nga mbytja e shkaktuar nga vorbullat e krijuara nga rrymat përreth strukturave. Më shumë se një dekadë më vonë, bunkerët janë kthyer nën ujë.

Deti i “marrë sërish”, thotë Mernica.

Sipas ekspertëve të ndryshimeve klimatike që punojnë për Programin e Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP), më shumë se një e treta e vijës bregdetare të Shqipërisë prej 427 kilometrash (265 milje) ndikohet nga erozioni, me një shkallë prej afërsisht një deri në dy metra (tre deri në shtatë këmbë). ) në vit.

Abdulla Diku, një specialist mjedisor, tha se për çdo hektar tokë rreth 27 ton tokë humbasin çdo vit nga baticat prekëse, që është afërsisht 11 herë mesatarja për vendet e tjera evropiane. Në Qerret të Shqipërisë qendrore, Vlash Moci ruan ende bunkerin e tij, i cili dikur strehonte armë kundërajrore dhe tani është një lokal që tërheq turistë të huaj. Moci, 64 vjeç, është i shqetësuar se baticat në rritje mund të kërkojnë biznesin e tij së shpejti, me bunkerin fqinj — një strukturë jeshile e zbehtë që duket si një disk fluturues — tashmë afër konsumimit.

“Kemi frikë se një ditë do të na përpijnë dallgët e mëdha. Është e tmerrshme,” i tha ai AFP.

Për të luftuar, pronarët e vilave dhe hoteleve aty pranë në Qerret kanë nisur të ndërtojnë bankina të paligjshme pingul me detin. Por ekspertët argumentojnë se masat vetëm sa e përkeqësojnë situatën.

‘Pika e nxehtë e erozionit’

“Këto janë zgjidhje individuale që përkeqësojnë problemin dhe dëmtojnë biodiversitetin dhe ekosistemet detare”, paralajmëron Mirela Kamberi, eksperte e UNDP-së.

Më pak që është bërë për të ndalur baticat në rritje, deti duket të jetë i papërmbajtshëm për të ardhmen e parashikueshme. Për shkak të ndryshimeve klimatike, ekspertët parashikojnë se niveli i detit në Shqipëri do të rritet me 40 deri në 105 centimetra (16 deri në 41 inç) deri në vitin 2100, krahasuar me ndryshimet e regjistruara midis viteve 1986 dhe 2005.

Për t’i shtuar fatkeqësive të vendit, shpyllëzimi ka marrë gjithashtu një dëm, ndërsa pastrimi i parregulluar i rërës nga lumenjtë ka përshpejtuar rrjedhën e tyre dhe zhvillimi i pakontrolluar urban përgjatë bregdetit ka dëmtuar mbrojtjen natyrore të zonës.

“Problemi është se njerëzit kanë prerë pothuajse të gjithë bredhin për të ndërtuar ndërtesa, duke dëmtuar sistemet e natyrës,” thotë Besnik Zara, 66 vjeç, ndërsa hedh një kallam peshkimi në det.

Dhe në malet e Shupalit pranë Tiranës, është e lehtë të shihet se erozioni i dëmtimit ka shkaktuar më tej në brendësi — shumica e të cilave është shkaktuar nga shpyllëzimi dhe lumenjtë që ushqejnë një rezervuar aty pranë.

Ky liqen, i cili furnizon kryeqytetin me ujë të pijshëm, “konsiderohet tashmë një vatër erozioni”, thotë Diku. Për të përballuar, autoritetet ndaluan prerjen e më shumë pemëve nga pyjet e zonës në vitin 2016. Ata janë zotuar gjithashtu të zbatojnë premtimet e bëra në konferencat e OKB-së për klimën në Paris dhe Glasgow dhe kanë filluar miratimin e legjislacionit të ri.

“Krimi mjedisor do të trajtohet nga kodi penal si krim kundër jetës, pronës ose në të njëjtin nivel me krimet e organizuara,” paralajmëroi i Ministri i Brendshëm Blendi Çuçi.  

(I.A/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

aktualitet aktualitet abdulla diku besnik zara blendi çuçi izmir mernica mirela kamberi abdulla diku besnik zara blendi çuçi izmir mernica mirela kamberi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje