All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Insights

Ndikimi i rivalitetit SHBA-Kinë në rajonin e Euroazisë

24 Mars 2021, 07:24 Nga DOSJA
Ndikimi i rivalitetit SHBA-Kinë në rajonin e Euroazisë
All - Paragraf - 1

Kina dhe Shtetet e Bashkuara janë përfshirë në një rivalitet gjithnjë e më të ashpër dhe konkurrenca e tyre në rritje pritet të reflektojë ndryshe-ndryshe në vendet e Euroazisë. Këto dy fuqi botërore kanë një qasje të veçantë strategjike në këtë rajon, krahasuar me pjesët e tjera të botës.

Tensionet midis Pekinit dhe Uashingtonit kanë dalë dukshëm në pah në Alaskë, më 18 dhe 19 mars, gjatë një takimi të zyrtarëve të lartë kinezë dhe amerikanë.

Bisedimet e nivelit të lartë midis dy ekonomive më të mëdha në botë – të parat qëkur presidenti amerikan, Joe Biden, ka marrë detyrën në janar – janë shoqëruar me kritika të mprehta nga secila palë.

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, i shoqëruar nga këshilltari për siguri kombëtare, Jake Sullivan, ka kritikuar ashpër qëndrimin gjithnjë e më luftarak të Kinës ndaj Tajvanit, internimin e pakicave myslimane në provincën e saj perëndimore Ksinjiang, kufizimin e demokracisë në Hong Kong dhe veprime të tjera.

Grindje publike midis SHBA-së dhe Kinës

Yang Jiechi, i dërguari më i lartë i udhëheqësit kinez, Xi Jinping, i cili ka përfaqësuar Pekinin në Alaskë së bashku me ministrin e Jashtëm, Wang Yi, ka thënë se Shtetet e Bashkuara kanë një “mentalitet të Luftës së Ftohtë” dhe se përpiqen “t’i nxisin” vendet e tjera për të sulmuar Kinën. Ai ka kritikuar ashpër zyrtarët amerikanë për, siç ka thënë, problemet racore.

Episodi i zjarrtë diplomatik u ka dërguar mesazh vendeve të tjera, që tashmë lundrojnë në tensionet e fuqive botërore, se ato duhet të përgatiten për një mjedis edhe më sfidues në vitet e ardhshme.

Për vendet e ndryshme të Euroazisë – që shtrihen nga Evropa Lindore në Azinë Qendrore dhe Jugore – llogaria mund të dalë ndryshe. Kina ka rritur ndikimin ekonomik në rajon dhe shumë analistë besojnë se ajo do të tërheqë më shumë vëmendje.

“Euroazia nuk është në qendër të konkurrencës SHBA-Kinë”, thotë për Radion Evropa e Lirë Daniel Markey, profesor në Universitetin Johns Hopkins dhe ish-zyrtar i Departamentit amerikan të Shtetit, i përqendruar në Azinë Jugore.

“Kjo nuk do të thotë se nuk do të jetë një rajon i rëndësishëm për t’u parë, por konkurrenca më e mprehtë po zhvillohet më afër brigjeve lindore të Kinës, jo oborrit të tij perëndimor”, thotë ai.

Brigjet lindore vs. “oborri perëndimor”

Zyrtarët amerikanë janë takuar me aleatët në Japoni dhe Korenë e Jugut, në prag të takimit në Alaskë, për t’i riafirmuar lidhjet e tyre dhe për t’u koordinuar më mirë për çështjen e Kinës.

Ekonomia e Kinës i ka rezistuar një lufte tregtare me administratën e ish-presidentit amerikan, Donlad Trump, dhe është rikthyer fuqishëm nga goditjet që ka sjellë pandemia e koronavirusit.

Kjo ka ndodhur pjesërisht për shkak të pranisë së zgjeruar të Kinës në të gjithë Euroazinë, që është mundësuar përmes Nismës së Brezave dhe Rrugëve.

Kjo nismë financon projekte infrastrukturore në të gjithë rajonin dhe, në të njëjtën kohë, rrit ndikimin politik dhe ekonomik të Kinës.

Presidenti i Kinës, Xi Jinping duke pranuar urdhrin më të lartë që ndaj Kirgizia nga presidenti i këtij vendi, Sooronbai Jeenbekov. Bishkek, qershor, 2019.

“Ajo që po bën Pekini në të gjithë Euroazinë, është domethënëse dhe do të ketë rezultate, nëse mund t’i përmbushë qëllimet e saj, por kjo nuk është një arritje e lehtë”, thotë Markey.

Derisa Azia Lindore është ende një rajon që e karakterizon prania ushtarake amerikane, Euroazia është një rajon i komplikuar i vendeve, që paraqesin një mjedis politik shumë më pak armiqësor për Pekinin.

Kjo është pjesërisht ajo që e ka motivuar zgjerimin e Kinës në perëndim, përmes Nismës së Brezave dhe Rrugëve. Atje, Kina ka hasur në qeveri të etura për kapitalin kinez dhe në një zonë ku Shtetet e Bashkuara kanë mbyllur bazat ushtarake.

“Kina ka pasur dëshirë që t’i shmangë konfrontimet e hapura me Perëndimin, andaj strategjitë kineze kanë ndjekur mundësitë në të gjithë Euroazinë”, thotë për Radion Evropa e Lirë Edward Lemon, ekspert i Azisë Qendrore në Universitetin A&M të Teksasit.

“Kina do të vazhdojë të rrisë rolin e saj në rajon, veçanërisht kur [Shtetet e Bashkuara] po vazhdojnë tërheqjen nga Afganistani”, shton ai.

Interesat euroaziatike

Përfshirja amerikane, në anën tjetër, është shumë më ndryshe. Irani është një çështje kryesore për administratën e Bidenit, por rajonet e tilla si Azia Qendrore nuk janë përparësi politike për Uashingtonin.

Përfshirja dhe interesat amerikane në Azinë Qendrore janë rritur dhe zbehur që nga rënia e Bashkimit Sovjetik. Rajoni, edhe një herë, është duke marrë më shumë vëmendje, pasi Uashingtoni i sheh Kinën dhe Rusinë si dy rivalët kryesorë në skenën globale, por ai nuk duket i gatshëm të konkurrojë me xhepat e thellë të Kinës.

Një çështje që mund të marrë më shumë vëmendje është rajoni Ksinjiang, ku Qeveria kineze thuhet se ka burgosur mbi një milion ujgurë dhe pakica të tjera myslimane në kampe internimi.

Kina: Pretendimet për gjenocid ndaj ujgurëve janë absurde

Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera perëndimore janë bërë gjithnjë e më të zëshme sa u përket këtyre kampeve. Më 22 mars, Bashkimi Evropian ka sanksionuar disa zyrtarë kinezë, për shkak të veprimeve të Pekinit në Ksinjiang.

Në vitet e fundit, Pekini ka rritur mbikëqyrjen në rajonin e tij perëndimor, i cili ndan kufi me Kazakistanin, Kirgizinë dhe Taxhikistanin, si dhe ka rritur goditjen brutale ndaj pakicave myslimane.

Pesha e këtyre përpjekjeve është përqendruar në popullsinë ujgure të Kinës, por kazakë dhe kirgizë kanë përfunduar gjithashtu në kampe – gjë që ka dëmtuar imazhin e Kinës në rajonin e gjerë.

“Azia Qendrore nuk është një fushëbetejë për rivalitetin SHBA-Kinë, por nuk do të jetë e lehtë [për të mos u përfshirë], duke marrë parasysh se marrëdhëniet janë aq të dobëta dhe konkurrenca [midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës] po rritet”, thotë Nargis Kassenova, eksperte në Harvard, e cila përqendrohet në rolin e Kinës në rajon.

Por, përkundër rivalitetit të thelluar midis Pekinit dhe Uashingtonit dhe një klime më të vështirë politike, asnjëra palë nuk ka shumë interes për të ndryshuar qasjen tradicionale në Azinë Qendrore dhe më gjerë.

Sipas Kassenovas, trajtimi i presioneve në rritje do të jetë gjithnjë e më i vështirë për vendet e vogla, pasi ato duhet të merren edhe me Rusinë, e cila po afrohet gjithnjë e më shumë me Kinën, pasi lidhjet e saj me Uashingtonin janë në nivelin më të ulët të parë ndonjëherë.

Marrë nga REL

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

opinione opinione tensionet kine-shba tensionet kine-shba

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll
Insights 16 Mars 2021, 12:49

Gjuha e dhunës elektorale ka nisur!

Gjuha e dhunës elektorale ka nisur. Ajo shprehet:1. Fyerje personale të ndërsjellta mes politikanësh2. Kriminalizimi i gjuhës, duke dalë jashtë politikës, por l...

Insights 13 Mars 2021, 20:26

TIRANË– Mosmbajtja e një maske i kushtoi sot një keqtrajtim dhe një fyerje publike gazetares Edona Haklaj, e cila u shty nga kryeministri Edi Rama. Me mikr...

Insights 13 Mars 2021, 10:23

Papa Bergoglio si “shenjë kundërshtie”

Megjithëse na mungon distanca historike e duhur për ta studiuar pontifikatin e Papa Francesco-s, nëse do ta përmblidhja në pak fjalë, do të përdorja togfjalëshi...

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj