LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Neuroshkencëtarët arrijnë të deshifrojnë sinjalet e trurit në tekst të shkruar

31 Korrik 2019, 08:19 Nga DOSJA
Neuroshkencëtarët arrijnë të deshifrojnë sinjalet e

Në një studim të fundit mjekët i kanë shndërruar sinjalet e trurit për të folur në fjali të shkruara në një projekt hulumtues që synon të transformojë mënyrën se si pacientët me aftësi të kufizuara  të arrijnë të komunikojnë në të ardhmen.

Veprimi i parë që demonstron zbulimin e madh, është shqiptimi i fjalëve specifike që dalin nga truri për t’u shëndërruar në një tekst mjaft të shpejt i cili ka ritmin e një bisede normale.

Në formën e tij të tanishme, softueri për leximin e trurit funksionon vetëm për fjali të caktuara për të cilat është trajnuar, por shkencëtarët besojnë se është një kleçkë pas një sistemit të fuqishëm që mund të deshifrojë në kohë reale fjalët që një person synon të thotë.

Mjekët në Universitetin e Kalifornisë në San Francisko morën përsipër sfidën me shpresën e krijimit të një produkti që lejon njerëzit e paralizuar të komunikojnë më rrjedhshëm sesa të përdorin pajisje ekzistuese që marrin lëvizjet e syve dhe kërcitjet e muskujve.

“Deri më tani nuk ka asnjë sistem protetik për të folur i cili lejon përdoruesit të kenë ndërveprime në kohëzgjatjen e shpejtë të një bisede njerëzore,” tha Edward Chang, një neurokirurg dhe studiues kryesor në studimin e botuar në revistën e njohur “Nature”.

Puna, e financuar nga Facebook, ishte e mundur falë tre pacientëve me epilepsi, të cilët ishin gati të bënin kirurgji neurologjike për gjendjen e tyre. Para se operacionet e tyre të shkonin përpara, të tre kishin një copë të vogël elektrodash të vogla të vendosura direkt në tru për të paktën një javë në mënyrë që të hartohej origjina e konfiskimeve të tyre.

Gjatë qëndrimit në spital, pacientët, të gjithë mund të flisnin normalisht, ranë dakord me vullnet të plotë që do të merrnin pjesë në studimin e Chang. Ai përdori elektrodat për të regjistruar aktivitetin e trurit, ndërsa secili pacient ju drejtuan nëntë pyetje të vendosura dhe u kërkuan të lexonin një listë me 24 përgjigje të mundshme.

Nga regjistrimet e sakta që bënë , Chang dhe ekipi i tij ndërtuan modele kompjuterike që mësuan të përputheshin me modele të veçanta të aktivitetit të trurit me pyetjet që pacientët dëgjuan dhe përgjigjet që ata jepnin. Pasi u trajnua, softueri mund të identifikonte pothuajse menjëherë, dhe vetëm nga sinjalet e trurit, çfarë pyetje dëgjoi një pacient dhe çfarë përgjigje ktheu ai, me një saktësi prej 76% dhe 61%.

Një qëllim tjetër ishte që të lexonin ” një fjalim të imagjinuar”, ose fjali të krijuara driekt në mendje. Për momentin, sistemi zbulon sinjalet e trurit që janë dërguar për të lëvizur buzët, gjuhën, nofullën dhe laringun. Por për disa pacientë me lëndime ose sëmundje neurodegjeneruese, këto sinjale mund të mos mjaftojnë dhe do të nevojiten mënyra më të sofistikuara për të lexuar fjali.

Ndërsa puna është ende në fillimet e saj, Winston Chiong, një neuroetikolog në UCSF i cili nuk ishte i përfshirë në studimin e fundit, tha se ishte e rëndësishme të debatosh për çështjet etike që sisteme të tilla mund të ngrinin në të ardhmen.

“Por nëse dikush dëshiron të komunikojë dhe nuk mundet, unë mendoj se ne kemi një përgjegjësi si shkencëtarë dhe klinikë për të rivendosur atë aftësi më themelore njerëzore.“- tha një nga anëtarët që po realizojnë këtë studim.

Marrë dhe përshtatur nga Theguardian

A.C/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

psikologji psikologji neuroshkencëtarët sinjalet e trurit perkthehen ne tekst te shkruar neuroshkencëtarët sinjalet e trurit perkthehen ne tekst te shkruar

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet