LIVE UPDATES
Art&Argëtim

“Një panoramë komplekse!”/ Grekët, izraelitët dhe shqiptarët në mes…studimi i të riut për racizmin dhe minorit

23 Gusht 2020, 11:48 Nga DOSJA
“Një panoramë komplekse!”/ Grekët, izraelitët

“Nuk është bardhezi! Është një panoramë komplekse”. Këto janë fjalët që izraeliti Yair Gorni përsërit më shpesh gjatë intervistës me gazetën “Si”, kur pyetet se cilat janë gjetjet e deritanishme nga studimi për temën e diplomës Master.

I diplomuar në Bachelor për Shkenca Politike, Gorni e pranon se fillimisht kishte pak njohuri për shqiptarët dhe aq më pak për situatën e tyre në Greqi. Ai thotë se shqiptarët përfunduan rastësisht si pjesë e studimit të tij.

“Diplomën e parë e punova me një tezë për ligjin e shtetit të Izraelit, i miratuar 2-3 vite më parë, që e përcaktoi Izraelin si shtet të hebrenjëve. Ligji vendosi disa parashikime problematike, si përcaktimi se vetëvendosja politike u takon vetëm hebrenjëve. Ky përcaktim ka pak rëndësi në jetën e përditshme, në çështjet praktike, por në thelb do të thotë se vetëm hebrenjtë i takojnë shtetit. Në mendimin tim kjo bie ndesh me deklaratën tonë të Pavarësisë, që thotë se Izraeli është shteti i hebrenjve, por thotë gjithashtu që ne mirëpresim arabët dhe i ftojmë ata në ndërtimin e shtetit tonë duke gëzuar të drejta të barabarta. Ligji i ri thjesht nuk e përmendte këtë”, tregon Yair.

Por, si përfundoi tek shqiptarët në Greqi?

“Unë doja një krahasim mes Izraelit dhe një vendi që ka rrethana të ngjashme. Me rrethana të ngjashme nënkuptoj një shtet të ndërtuar mbi bazën e një komuniteti etnik, një shtet që ka një diasporë të fortë, një shteti që ka lidhje të forta me fenë dhe që është sistem demokratik. Kjo më solli te Greqia. Kur po analizoja Greqinë u përpoqa të kuptoj cilat minoritet jetojnë atje dhe mësova se 5 për qind e popullsisë në Greqinë moderne janë me origjinë shqiptare”, sqaron ai.

Rrëfen më tej se ky ishte momenti kur nisi punën për zbulimin sesi trajtoheshin shqiptarët atje dhe si e përcaktojnë vetë shtetasit grekë më origjinë shqiptare Greqinë. Deri më tani thotë se ka gjetur një “absurd” të madh.

“Duket sikur Greqia dhe Izraeli janë krejtësisht të kundërta dhe secila ka një problem në njërën dorë dhe zgjidhjen në dorën tjetër, sepse Izraeli njeh minoritet, por nuk i njeh si pjesë e kombit izraelit sipas ligjit të ri. Greqia nga ana tjetër, nuk njeh minoritet, jo vetëm shqiptarët, por edhe grupet e tjera, por kur ata bëhen qytetarë grekë, i njohin si pjesë e kombit grek”, shpjegon Gorni.

Nuk ka shumë kohë që merret me këtë temë, por koha ka qenë e mjaftueshme sa për të kuptuar që nuk bëhet fjalë për një panoramë bardhezi.

“Është një panoramë shumë kompekse. Shqiptarët janë të integruar, por sërish përballen me racizmin në disa nivele. Situata nuk është bardhezi. Ka gjëra të lumtura dhe ka gjëra të trishtuara në të njëjtën kohë. Mendoj se në një panoramë të përgjithshme, ka shqiptarë të integruar në Greqi. Kam intervistuar kryesisht të rinj, sepse ata flasin anglisht, sepse fatkeqësisht unë nuk flas gjuhë tjetër përveç anglishtes. Shumë prej tyre ndjehen me identitet të dyfishtë. Ndjehen grekë dhe shqiptarë në të njëjtën kohë dhe shumë prej tyre festojnë festat ortodokse greke së bashku me miqtë e tyre grekë. Shumë prej tyre janë pagëzuar, por disa që nuk janë paagëzuar gjithashtu festonin festat fetare ortodokse greke me fqinjët e tyre”, tregon ai.

Deri më tani shpjegon se ka kuptuar që burimi kryesor i racizmit mbetet brezi i vjetër, përfshirë këtu edhe mësues në sistemin arsimor grek. Përshtypja e parë që ka krijuar për shqiptarët është toleranca, sidomos ajo që ka të bëjë me besimin fetar.

“Kam përshtypjen që shqiptarët janë shumë tolerantë ndaj feve të tjera. Shqiptarët kanë traditat, kodet e tyre, që qëndrojnë mbi fenë. Duke qenë se për shqiptarët feja nuk ka aq rëndësi, mendova se shqiptarët me grekët mund të shkojnë mirë, sepse grekët janë shumë fetarë dhe m’u krijua përshtypja se shqiptarët nuk e kanë problem që të festojnë festat e tyre”, shton ai.

Izraeliti thotë se ka gjetur doza racizmi ndaj shqiptarëve në nivele të caktuara të shoqërisë greke, megjithëse vetë grekët kanë prodhuar ndër vite emigrantë. Por, vëren gjithashtu edhe një integrim të shqiptarëve, integrim që nuk mund të mbërrijë vetëm me vullnetin e njërës palë. Për këtë arsye, beson se Izraeli ka se çfarë të mësojë nga ky rast.

“Megjithëse Greqia vetë ka një diasporë etnike, sërish ka pak racizëm, por ka edhe integrim dhe mendoj se këtu Izraeli duhet të mësojë si nga grekët, ashtu edhe nga shqiptarët. Mendoj se ka ende njerëz reaksionarë në Greqi. Siç thashë, është një panoramë komplekse”, thotë më tej.

Marrë nga Gazeta “Si”

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

kulture kulture yair gorni yair gorni


Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje