LIVE UPDATES
Art&Argëtim

“Përdhunimet kanë dëmtuar autoritetin e PPSH-së dhe popullit shqiptar”, zbulohen dokumente nga dosja sekrete e Enver Hox

28 Shtator 2019, 17:28 Nga DOSJA
“Përdhunimet kanë dëmtuar autoritetin e PPSH-së dhe

TIRANË- Memorie.al publikon për herë të parë dokumentat e bujshme arkivore me “dosjen e zezë” të marrdhënieve shqiptaro-kineze të fillimit të viteve ’60-të, ku ambasadori shqiptar Reiz Malile ka informuar rregullisht Komitetin Qendror të PPSH-së dhe personalisht Enver Hoxhën, Hysni Kapon, etj, lidhur me sjelljet imorale e shtazarake të dhjetra ushtarakëve, kursanëtëve dhe specialistëve shqiptarë që ishin në qytete dhe provinca të ndryshme të Kinës, të cilët kryenin akte rrugaçërie duke kapur me forcë e duke përdhunuar vajza kineze, kudo që ato ndodheshin, në ara, fabrika, kanitere ndërtimi, autobuza, mbrëmje vallëzimi etj., etj. Dhe kur pala shqiptare donte që t’i proçedonte ata për gjyq, pala kineze nuk ishte dakort dhe kërkonte që ata “të bënin autokritikë të thellë dhe të edukoheshin nëpërmjet punës….”?!

Pas prishjes së marrdhënieve zyrtare të Tiranës me Kremlinin në fundin e vitit 1961 dhe fillimin e ’62-it, kur Moska dhe Hrushovi tërhoqi edhe gjithë personelin e ambasadës së saj nga kryeqyteti shqiptar, Enver Hoxha dhe regjimi komunist i Tiranës u lëshuan “në prehrin” e Mao Ce Dunit, duke lidhur një aleancë të fortë me vëndin e madh komunist aziatik me të cilin kishin filluar “flirtet” që nga fillimi i viteve ’50-të kur kryetari Mao konsolidoi pushtetin e tij. Kështu që nga fillimi i viteve ’60-të dhe deri në mesin e viteve ’70-të kur Enver Hoxha do të fillonte ftohjen me “vëllezërit kinezë” pas vizitës së Riçard Nikson-it në Kinë, për më shumë se dy dekada me rradhë, Pekini zyrtar do të ishte një nga mbështetësit kryesorë të Shqipërisë komuniste, jo vëtem në aspektin politik, por dhe në atë ekonomik e ushtarak, duke i akorduar vëndit të vogël e të varfër ballkanik, disa dhjetra milion dollarë ndihma dhe kredi, ku shumica e tyre ishin falas apo me afat të gjatë shlyerje….!

Kështu në ato dy dekada, qeveria shqiptare i mbështeste të gjitha planet e saj pesvjeçare vetëm në saj të ndihmave dhe kredive që jepte qeveria kineze (ku ato ushtarake ishin të gjitha falas) dhe në këtë kuadër, përveç industrisë ushtarake si: Uzina e Artilerisë në Tiranë, Kombinati i Armatimeve në Poliçan të Skrapartit, aeroportet ushtarake të Gjadrit e Kuçovës, bazave ushtarake detare të Porto-Palermos, Shëngjinit etj., etj., në ato vite u ndërtuan dhe u vunë në shfrytëzim pothuaj të gjitha veprat industriale në Shqipëri, si: Uzina e Naftës dhe e Gazit në Ballsh, Hidrocentralet e Vaut të Dejës, Fierzës dhe Komanit, Kombinati Kimiko Metalurgjik i Laçit, Radio-Televizioni Shqiptar, fabrika e Letrës në Lezhë, Uzina e Telit në Shkodër, etj etj uzina e fabrika të vogla në të gjithë Shqipërinë, në të cilat punuan specialistët dhe inxhinierët kinezë me përkushtim dhe korrektesën më të madhe. Po kështu, për vënien në funksionim të këtyre veprave të mëdha industrial ku ishte mbështetur e gjitha ecuria e ekonomisë shqiptare, Republika Popullore e Kinës morri përsipër edhe shkollimin e specializimin e qindra e qindrave kuadrove shqiptarë, civile dhe ushtarak, në Republikën Popullor te Kinës. Të gjitha këto tashmë janë të njohura nga brezi që e ka jetuar në atë kohë dhe ato janë të pasqyruara edhe në mjetet e informimit publik dhe propagandës, si, gazeta, revista, albume, Radio-Televizioni Shqiptar, Kinostudio “Shqipëria e Re”, etj., etj. Të cilat kulmojnë me vizitat e kryeministri kinez Çu En Lai në Shqipëri (ku gjithë populli është i derdhur në rrugë me parrulla dhe lule në duar), si dhe me një sërë vizitash e takimesh të krerëve më të lartë të udhëheqjes komuniste shqiptare në Kinë, duke filluar nga Enver Hoxha, Mehmet Shehu, Beqir Balluku, Avdyl Këllezi, Ramiz Alia, Haxhi Lleshi, etj.etj., e me rradhë deri tek rangjet më të ulta të administratës zyrtare. Por e gjitha ajo “miqësi e pathyeshme” dhe e ngushtë midis dy “partive motra”, që e pati epilogun në korrikun e vitit 1978, ka pasur edhe anën më të errët të saj, e cila jo vetëm që është mbajtur e fshehtë dhe nuk është bërë kurrë publike në ato vite, por edhe sot e kësaj dite kur kanë kaluar gati 30 vjet nga rënia e regjimit komunist, ajo gjë ende vazhdon të mbetet e fshehtë?! Bëhet fjalë për sjelljen imorale dhe qëndrimin e ushtarakëve, kursantëve e specialistëve shqiptarë, kuadro inxhiniero-teknik që asokohe (për dy dekada me rradhë), ishin në Republikën Popullore të Kinës, ku me dhjetra prej tyre, janë sjellë në mënyrën më të shëmtuar, duke bërë përdhunime të vajzave dhe grave kineze, kudo ku ato ndodheshin “ndër ara, fabrika kantiere, ku vlonte ‘puna’ kudo”, apo qendra pune e prodhimi, autobus, stalla lopësh, mbrëmje vallëzimi, eskurisone etj etj, aq sa një pjesë e tyre, sipas raporteve të “shokëve kinezë” ishin bërë “tmerri i rajoneve…”?!. Të gjitha këto janë të pasqyruara me detaje në dhjetra raporte e informacione që ambasada shqiptare në Pekin ia ka dërguar Komitetit Qëndror të PPSH-së, me anë të ambasadorit Reiz Malile dhe ato janë parë e firmosur me shënimet përkatëse nga vetë Enver Hoxha, Hysni Kapo etj nga udhëheqja e lartë e PPSH-së. Në këtë “dosje të zezë” të marrëdhënive shqiptaro kineze, e cila ka siglën “Tepër sekret” dhe përmban një korrespodencë të gjatë me raport-informacione të firmosura nga ambasadori shqiptar në Pekin, Reiz Malile, atasheu ushtarak Elami Hado, drejtori i Drejtorisë së Marrdhëniemeve me Jashtë në Komitetin Qëndror të PPSH-së, Pirro Bita, etj etj, ka të pasqyruara me detaje dhe hollësira shumë e shumë ngjarje ku ushtarakët, kursantët e specializantët shqiptarë janë “lëshuar si ujku në vathë” mbi vajzat dhe gratë kineze, duke shfryrë epshet e tyre shtazore me akte të shëmtuara përdhunimesh….?! Ku sipas raporteve në fjalë, “vajzat kineze kur përdhunoheshin, nuk bërtisnin, pasi nuk donin që të prishej miqësia shqiptaro-kineze” dhe kur pala shqiptare insistonte që ata që kishin kryer këto akte të shëmtuara të procedoheshin penalisht e t’i jepeshin gjyqit, “shokët kinezë” nuk ishin dakort me këtë masë të rëndë, por insitonin që ata “të bënin një autokritikë të thellë dhe të edukoheshin nëpërmjet punës”…?! Lidhur me këtë dhe të tjera nga kjo “dosje e zezë”, na njohin dokumentat arkivore sekretet që po publikojmë duke filluar nga ky shkrim, gjë e cila nuk ka për qëllim aspak pët të treguar apo denigruar “derrat e pyllit shqiptar”, por si një dëshmi e historisë së marrdhënieve shqiptaro-kineze, ku këto ngjarje kanë qenë dhe do mbeten si një njollë e zezë në aspektin historik të tyre…

 Vijon nga pjesa III

PJESE NGA PROCES-VERBALI I MBAJTUR NE KINE NGA AMBASADA SHQIPTARE DHE AUTORITETET KINEZE LIDHUR ME PERDHUNIMET…

Këto u shkaktuan këtu në Cun-Cin dhe për këtë neve nënpunësat e Degës së Jashtëme dhe drejtoria e uzinavet mbajmë përgjegjësi të plotë.

Neve i kemi theksuar këto raste në mbledhjet javore të cilët i kemi bërë të rregullta si në uzinën Nr. 2 ku shokët e drejtorisë bashkëpunojnë edhe me shokuan Dautaj për çdo çështje.

Për çështjet e veçanta është biseduar edhe me përgjegjësat, si me Thomajn dhe shokun Sherko gjithashtu dhe për të tjerët. Dautaj i ka kritikuar por edhe shoku Sherko ka bërë një farë pune në këtë drejtim.

Kur erdhi shoku Hado në Cun Cin nuk ishin keqësuar kaq shumë marrdhëniet me gratë dhe për këto nuk u tha. Kur erdhi shoku Puli ne menduam se përgjegjësat e grupeve e dinin dhe do t’i kenë raportuar atij. P.sh. shoku Sherko i di të gjitha këto raste dhe njëherë kërkoj amqinën për të ndjekur disa praktikantë dhe t’i kapte në qytet.

Kur ngjau çështja e B….shoku Dautaj dhe shoku Sherko u shprehën në drekën e shtruar se ky veprim është në dëm të popullit kinez dhe popullit shqiptar. Ne sipas mësimeve të shokut Mao Ce Dun i ndamë mirë çështjet njëra nga tjetra. Ne u shprehëm sipas fjalëve të shokut Mao Ce Dun se nga e keqja del e mira, kështu vepruam por nuk patëm rezultate më mbrapa. Në drekën e shtruar përgjegjësat e grupeve u shprehën se do t’i evdientonin këto raste dhe premtuan se nuk do të ndodhnin më të tilla, të cilat prishin miqësinë tonë.

Për fat të keq edhe më mbrapa u përsëritën këto gabime. Unë mendoj se shoku ambasador dhe shoku Atashe dhe përgjegjësat e grupeve do të na kuptojnë neve drejt. Ne kemi një ide të përbashkët. Ne na prek thellë çdo gabim i shokëve shqiptarë. Veprimet e mësipërme nuk janë të denja, bile disa janë edhe për t’ja paraqitur gjyqit. Kështu miqësia jonë do të forcohet më shumë.

Jam i bindur se shokët shqiptarë që merren direkt me përgatitjen e praktikantëve do të venë akoma më shumë forcat për të kryer akoma me nder. Drejtoria e uzinavet dhe personeli inxhinjero-teknik do të vënë të gjitha forcat për përgatitje sa më të mirë të praktikantëve.

U lutem shok në qoftë se do të keni pikpamje të tjera në lidhje me disa nga këto çështje, mund të na i thoni.

Shoku Nela: Shpreh falenderimet më të thella për punën e bërë nga ana e shokëve kinezë me kursantët tanë, si dhe keqardhejen e thellë për shqetësimet e sjella. Ai tha se aktet e disa kursantëve nuk pajtohen me karakterin e popullit tonë, dhe as me edukatën e Partisë sonë. Ka gabime sërish si ato të vagabondazhit, shkelje të disiplinës dhe të rregullave të fabrikës dhe ndonjë shprehje politike të gabuar, të papajtuar me edukatën që na jep Partija jonë.

Ka edhe gjëra të vogla, sidoqoftë shoku Lin nuk bëri keq që i tha. Do të kishte qenë më mirë për gabimet e bëra të ishte sinjalizuar me kohë. Me qëllim që të shikohej gjëndja në vënd këtu ka ardhur atasheu ushtarak dhe sekretari i parë i ambasadës. Atë ditë ishin me shokët kinez dhe natyrisht ishin të gatshëm që të dëgjonin vërejtjet e tyre si vëllezër të vërtetë. Përgjegjësat e grupeve, në rast se i kanë ditur të gjitha këto kanë bërë gabim që nuk na i kanë thënë. Shoku Reiz theksoj se atë e çudit fakti se gjëra të tila serioze nuk kanë dalë në qëndrat e tjera ku ne kemi studentë dhe kursantë ushtarak.

Lidhur me miqësinë ai tha se miqësija jonë është kalitur kundra armikut të përbashkët, në luftë kundra imperializmit dhe revizionizmit dhe jo një mizë, por asgjë nuk do ta cënojë sadopak atë. Mund të ketë gabime, mungesa, mbeturina mikroborgjeze në individë, por asgjë nuk e prek miqësinë tonë të sinqertë. Partia e Punës së Shqipërisë dhe populli ynë miqësinë me popullin kinez me në krye shokun Mao Ce Dun e ruan si gjënë më të shtrenjtë dhe do ta forcojë atë kurdoherë.

Ne kështu i edukojmë njërzit tanë dhe kështo do t’i edukojmë gjithmonë. Neve do t’i studjojmë materialet e paraqitura nga shoku lin dhe në mbledhjen e ardhëshmne do të japim mendimin tonë.

Nën Ministri i Jashtëm, Gen Piao:

Unë kam lexuar materialet e të dy drejtorive dhe të Degës së Jashtëme, unë mendoj se ky material nuk është studiuar mirë. Ka materiale të papërshtatëshme. Por gjithë materiali është mbledhur nga burime të mirëinformuara. Neve do të mbledhim materiale të tjera. Hiqmet L. futi mizën në gjellë dhe ju tha guzhunierëve se ju nuk punoni pastër, disa e panë dhe ky është gjest i keq. Shoku Lin dhe se veprimet kanë dëmtuar autoritetin e PPSH-së dhe popullit shqiptar, unë them se përt këtë duhet të mendohemi pak, unë mendoj se disa që i kanë parë gjërat mund të mendojnë kështu, por jo të gjithë punëtorët. Edhe unë ju siguroj se këto nuk mund të influencojnë në miqësinë. Miqësia jonë është luftarake dhe do të jetë në shekuj.

Nën / kol. Avdulla Dautaj

Në emër të praktikantëve të dy kolektivave që specializohen këtu në uzinat tuaja, e ndjej për detyrë që të falenderoj përzëmërsisht të gjithë personelin inxhiniero-teknik të uzinës dhe punëtorët, komitetin e partisë së uzinës dhe drejtoritë e tyre. Njëkohësisht falenderoj komitetin e partisë të qytetit Cun-Cin dhe degën e punëve të Jashtëme për punën e gjithanëshme dhe të pakursyer që kanë dhënë për të specializuar brenda afatit dhe më mirë specialistët e ardhshëm të industrisë së mbrojtjes në vëndin tonë.

Vlen të theksohet ndihma e paçmuar e shokëve kinezë të cilët nukj kanë kursyer asgjë për të përgatitur shokët tanë në një nivel më të lartë.

Ne kërkojmë falje për disa raste pakënaqësish që janë shpehur nga ana e praktikantëve dhe që nuk kanë pasur bazë.

Këto raste ne i kemi goditur dhe u kemi dhënë sqarime.

Kjo është pikpamja jonë përsa i përket punës dhe jetesës.

Në fjalën e shokut Li me të drejtë u ngritën disa çështje që kanë të bëjnë me sjelljet e praktikantëve në marrëdhëniet me popullin dhe sidomos me gratë.

Ne jemi dakort që disa praktikantë në këtë drejtim kanë treguar një sjellje të dobët, por mendojmë se këta janë vetëm një pakicë. Ashtu siç u përmënd më lart burimi i këtyre është puna e dobët edukative, e cila nuk ka qenë e mjaftueshme nga ana jonë dhe mungesa e një bashkëpunimi të ngushtë për këtë çështje nga shokët kinezë.

Nga sa tha mbrëmë shoku Lin në lidhje më këto çështje, rezulton se një pjesë e tyre që kanë ndodhur, neve nuk i dimë dhe vetëm mbrëmë i dëgjuam për herë të parë, sado që këto kanë ndodhur para një kohe pak a shumë të gjatë. Nuk ka dyshim se nga praktikanët tanë janë kryer faje të rënda si p.sh. veprimet e kryera nga Pandeli M., Abedin. M., Kozma Sh. etj., etj. Janë pikërisht ashtu siç u thanë në raportin e shokut Li. Veprimet e tyre ne i kemi goditur, duke marrë masa partije dhe duke i kritikuar rëndë para kolektivit dhe dënime të tjera administrative sipas kompetencave tona. Por edhe ne kemi qenë të një mendimi se shokët kinezë për të edukuar njerzit….

(Marrë nga Memorie.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur dokumente sekrete enver hoxha marredheniet shqiptaro kineze dokumente sekrete enver hoxha marredheniet shqiptaro kineze

Sondazh

Poll

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!