LIVE UPDATES
Politike

Ende pa filluar fushata, ka shqetësime për shkelje dhe ndërhyrje në procesin zgjedhor në Kosovë

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës thotë se gati asnjë parti nuk bën përjashtim nga shkeljet e tilla të dyshuara, e njësoj as vetë Qeveria.

23 Nëntor 2024, 22:11 Nga I.A

Ende pa filluar fushata, ka shqetësime për shkelje dhe ndërhyrje

KOSOVË- Partitë politike në Kosovë po përgatiten për zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit, por para-fushata e tyre ka shkaktuar shqetësime për ndërhyrjen e mundshme në procesin zgjedhor dhe për keqpërdorimin e burimeve publike.

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës thotë se gati asnjë parti nuk bën përjashtim nga shkeljet e tilla të dyshuara, e njësoj as vetë Qeveria. Instituti i tij është pjesë e rrjetit të organizatave Demokracia në Veprim, që bën vëzhgimin e proceseve zgjedhore.

Cakolli, si ndërhyrje të Qeverisë në procesin zgjedhor, merr shembull përpjekjen e Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës (MPJD) për miratimin e një memorandumi bashkëpunimi me Komisionin Qendror të Zgjedhjeve, përmes të cilit synonte të siguronte “bashkëpunim mes palëve në organizimin dhe administrimin e të gjitha formave të votimit” për shtetasit e Kosovës që jetojnë jashtë vendit.

Ndërsa, keqpërdorimi i burimeve publike për qëllime të fushatës zgjedhore thotë se është i pranishëm te të gjitha partitë, ndonëse më i theksuar sërish te pushteti, apo Lëvizja Vetëvendosje.

Përfaqësuesit e partive që iu përgjigjën kërkesave të Radios Evropa e Lirë për komente, i mohojnë këto pretendime.

Në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve konfirmojnë se kanë pranuar memorandumin e MPJD-së për organizimin dhe administrimin e zgjedhjeve në diasporë, por thonë se nuk e kanë marrë fare në shqyrtim.

“Memorandumi ka pasur elemente, për të cilat kemi konsideruar se në disa pika e cenonin sovranitetin e KQZ-së”, thotë për Radion Evropa e Lirë Ilir Gashi, anëtar i kryesisë së KQZ-së, por nuk specifikon më shumë.

Disa media në Prishtinë raportuan se MPJD-ja, në atë memorandum, i ka caktuar vetes kompetenca që me Ligjin për zgjedhjet e përgjithshme nuk i takojnë.

Mes tjerash, mediat përmendën sigurimin e “hapësirës së përshtatshme për zhvillimin e procesit zgjedhor, në përputhje me të drejtën e aplikueshme ndërkombëtare dhe legjislacionin vendor”.

MPJD-ja nuk iu përgjigj kërkesës së Radios Evropa e Lirë për të komentuar. Për Cakollin, kërkesa për memorandum të tillë është e paprecedente. Të tillë e cilëson edhe ish-kryetarja e KQZ-së, Valdete Daka. Ajo thotë se në të kaluarën, kur janë organizuar zgjedhje parlamentare, nuk ka pasur përpjekje të ngjashme nga ndonjë dikaster qeveritar.

“Fakti që ka tendencë nga pushteti për t’i futur duart në zgjedhje, e dëmton procesin zgjedhor”, sipas Dakës.

Cakolli thotë, po ashtu, se Qeveria e Kosovës ka keqpërdorur burimet publike për të marrë vendime që kanë ndikim elektoral.

Në këtë aspekt, ai përmend vendimin për rritjen e pagës minimale në 350 euro, pastaj për rritjen e pensioneve për 20 për qind dhe për rritjen e pagave në sektorin publik për 55 euro nga janari i vitit të ardhshëm dhe për 55 të tjera nga korriku.

Të gjitha këto vendime janë marrë në muajt e fundit dhe, sipas Cakollit, kjo tregon për “tendenca të qarta” të Qeverisë për t’i ndikuar votuesit.

“Po të ishin paraparë më herët, mbase nuk do të kishte problem”, thotë ai.

Qeveria e Kosovës nuk iu përgjigj pyetjes së Radios Evropa e Lirë se si i komenton këto pretendime të sektorit civil.

Cakolli thotë se ka pasur, gjithashtu, një rritje të sponsorizimeve të postimeve në platformat digjitale nga Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, me ç’rast kanë shpenzuar mijëra euro deri më tani.

Për më tepër, sipas tij, LDK-ja dhe AAK-ja kanë deklaruar se në listat e tyre zgjedhore për zgjedhjet e 9 shkurtit, do t’i përfshijnë si kandidatë për deputetë edhe disa kryetarë komunash.

“Kjo si formë, në radhë të parë, paraqet keqpërdorim të besimit publik”, thotë ai dhe shton se angazhimi në fushatë, këtyre kandidatëve u krijon mundësi për përdorimin e burimeve publike.

Nga Lidhja Demokratike e Kosovës konfirmojnë se së paku katër kryetarë aktualë të komunave do të jenë në listën e saj zgjedhore për zgjedhjet e 9 shkurtit.

Nënkryetari i kësaj partie, Lutfi Haziri, thotë se kandidimi i tyre për deputetë të Kuvendit, nuk përbën ndonjë shkelje ligjore.

“Në momentin që zgjidhen, mbetet në vullnetin e tyre të vendosin se a duan ta mbajnë mandatin e kryetarit apo ta marrin mandatin e deputetit”, thotë Haziri.

Ai shton se ligjërisht, por edhe sipas parimeve të partisë që përfaqëson, përdorimi i burimeve publike nga kandidatët për deputetë është krejtësisht i ndaluar.

Ngjashëm shprehen edhe në PDK dhe AAK sa i përket përdorimit të burimeve publike, ndërsa nga partia në pushtet, Lëvizja Vetëvendosje, nuk u përgjigjën.

Aktivitetet e partive politike para se të nisë zyrtarisht fushata zgjedhore, nuk janë të rregulluara me ligj.

Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP), i cili është organ i përhershëm, i pavarur dhe kompetent për të vendosur lidhur me ankesat dhe apelet që kanë të bëjnë me procesin zgjedhor, mund të shqiptojë gjoba vetëm ndaj partive të certifikuara dhe që shkeljet i kryejnë gjatë fushatës zgjedhore zyrtare.

Afati për aplikim të subjekteve politike për certifikim dhe dorëzim të listave të kandidatëve për deputetë në KQZ, për zgjedhjet e 9 shkurtit, është deri më 24 dhjetor.

Cakolli thotë se, për aq kohë sa subjektet politike nuk janë të certifikuara për të marrë pjesë në zgjedhje dhe shkeljet eventuale nuk i bëjnë gjatë fushatës zgjedhore zyrtare, ato “amnistohen”.

Ai thekson se tendencat e shprehura deri më tash për ndërhyrje në procesin zgjedhor, e dëmtojnë integritetin e tij, por “nuk janë të atij niveli për të qenë 100 për qind përcaktuese të rezultatit zgjedhor”.

Megjithatë, thotë se aktorët politikë do të duhej të ndërmerrnin hapa për ndërprerjen e tyre, “duke u thirrur në vlerat e mira të transparencës dhe integritetit zgjedhor”.

“Ne patëm menduar edhe idenë që partitë politike të nënshkruanin një lloj deklarate, përmes së cilës do të zotoheshin... por që e njëjta nuk do të kishte karakter obligativ”, thotë Cakolli.

Por, sipas tij, mënyra e vetme për t’i ndaluar veprimet që dëmtojnë integritetin zgjedhor, mbeten ndryshimet ligjore.

Ato, thotë ai, do të duhej të përcaktonin se kufizimet për shfrytëzimin e resurseve publike, obligimet për raportimin financiar dhe të gjitha dispozitat tjera rregulluese, vlejnë që nga dita e shpalljes së zgjedhjeve nga ana e presidentit të vendit, e jo vetëm që nga fillimi i fushatës zgjedhore zyrtare, e cila zgjat vetëm 30 ditë para ditës së zgjedhjeve.

Cakolli thotë se për ndryshime të tilla tani nuk ka kohë, por se ato do të mund të bëheshin për zgjedhjet e tjera në të ardhmen. Periudha e fushatës zgjedhore për partitë politike dhe kandidatët e certifikuar për pjesëmarrje në zgjedhjet e 9 shkurtit, do të fillojë zyrtarisht më 11 janar, 2025. Nga ato zgjedhje do të dalë përbërja e re e Kuvendit të Kosovës, që ka 120 deputetë./REL

eugen cakolli instituti demokratik i kosovës

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje