LIVE UPDATES
Politike

Sulmi iranian ndaj Shqipërisë, më shkatërruesi në Evropë, Rama për NYT: Ja pse nuk e kërkuam nenin 5 të NATO-s

Sulmi e ka përfshirë Shqipërinë, një komb ballkanik me më pak se tre milionë banorë, në një vorbull pasigurie dhe e ka zhytur atë në beteja të mëdha gjeopolitike që përfshijnë Iranin, Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara. Arsyeja e sulmeve, të cilat filluan me një depërtim të fshehtë në serverat e qeverisë në vitin 2021, por që filluan të shkaktojnë përçarje të dukshme vetëm vitin e kaluar, që duket të ketë shkak nga strehimi i Muxhahedinëve, të njohur si M.E.K., një grup i fshehtë disident iranian.

26 Shkurt 2023, 17:22 Nga k.m.
Sulmi iranian ndaj Shqipërisë, më shkatërruesi në
Edi Rama

TIRANË- Klientët në një nga bankat më të mëdha të Shqipërisë u tronditën pak para Krishtlindjeve kur në celularët e tyre u shfaq një tekst i prerë: Llogaria juaj është bllokuar. Gjendja e llogarisë tuaj është zero. Faleminderit. Mesazhet, të cilat rezultuan të rreme, sinjalizuan hapjen e një fronti të ri përçarës në atë që autoritetet shqiptare, Shtetet e Bashkuara dhe NATO e kanë identifikuar si një sulm të madh kibernetik të orkestruar nga Irani ndaj një prej anëtarëve më të dobët të aleancës ushtarake.

“Është një sulm – një agresion kundër sovranitetit të një vendi nga një shtet tjetër,”- tha kryeministri Edi Rama në një intervistë në Tiranë, kryeqyteti shqiptar, duke i quajtur sulmet “absolutisht të njëjta me një agresion ushtarak konvencional vetëm me mjete të tjera.”

Sulmi e ka përfshirë Shqipërinë, një komb ballkanik me më pak se tre milionë banorë, në një vorbull pasigurie dhe e ka zhytur atë në beteja të mëdha gjeopolitike që përfshijnë Iranin, Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara. Arsyeja e sulmeve, të cilat filluan me një depërtim të fshehtë në serverat e qeverisë në vitin 2021, por që filluan të shkaktojnë përçarje të dukshme vetëm vitin e kaluar, që duket të ketë shkak nga strehimi i Muxhahedinëve, të njohur si M.E.K., një grup i fshehtë disident iranian.

Gjithashtu, një rol luan politika e polarizuar e Uashingtonit. I punësuar nga qeveria shqiptare për të hetuar, Microsoft, në një raport mbi sulmin, ia atribuoi atë me "besim të lartë" aktorëve të sponsorizuar nga qeveria iraniane, duke identifikuar M.E.K. si "objektivin kryesor". Fushata kundër Shqipërisë, shtoi raporti, ishte ndoshta hakmarrje për sulmet kibernetike që Irani percepton se ishin kryer nga Izraeli dhe Mujahedden Khalq.

Një logo e stampuar në dokumentet konfidenciale shqiptare të zbuluara nga sulmuesit paraqet një shqiponjë që pre në simbolin e një grupi hakerash të njohur si 'Predatory Sparrow' – të cilin Irani e fajëson për sulmet në rrjetet e veta kompjuterike – brenda një Ylli të Davidit.

'Predatory Sparrow' ka marrë përgjegjësinë për një numër sulmesh të sofistikuara kundër objektivave iraniane, përfshirë kompaninë shtetërore të transmetimit. Shqipëria, e cila ka një popullsi të madhe, kryesisht laike myslimane, ndërpreu marrëdhëniet me Republikën Islamike të Iranit në shtator, duke dëbuar diplomatët e saj në përgjigje të asaj që ekspertët thonë se është sulmi kibernetik më shkatërrues në Evropë ndaj një anëtari të NATO-s që nga viti 2007, kur Rusia sulmoi kompjuterin. rrjetet në Estoni.

Sulmi ndaj Shqipërisë jo vetëm që ka ndërprerë punën e qeverisë dhe tentoi të minonte besimin tek institucionet financiare – duke paralajmëruar një kërcënim i madh për vendin që u fut në luftë civile në 1997 pas kolapsit të skemave piramidale– por gjithashtu ka përfshirë rrjedhjen e një sasie të madhe të informacionit konfidencial.

Të dhënat e rrjedhura përfshijnë emrat dhe adresat e më shumë se një mijë informatorëve të fshehtë të policisë; trafiku i postës elektronike të kreut të shërbimit inteligjent, SHISH, të një ish-presidenti (Ilir Meta) dhe të ish-shefit të Policisë (Gledis Nano); dolën gjithashtu edhe informacionet bankare të më shumë se 30,000 personave. 

Graviteti i sulmit të gjerë ka paraqitur një provë të ndërlikuar për NATO-n, anëtare e së cilës Shqipëria është dhe gëzon mbrojtje nën angazhimin e aleancës për mbrojtjen kolektive. Neni 5, gurthemeli i aleancës, thotë se "një sulm i armatosur" kundër cilitdo prej aleatëve në Evropë ose Amerikën e Veriut "do të konsiderohet si një sulm kundër të gjithëve".

Por sulmet kibernetike, tha Rama, janë një formë tjetër agresioni dhe shpjegoi pse Shqipëria nuk kishte thirrur në nenin 5.

“Si të përgjigjet aleanca? Duke sulmuar vendin e përcaktuar përmes kibernetike, duke përdorur mjete ushtarake apo me çfarë?,”- tha ai.

Sulmi ndaj Shqipërisë filloi në vitin 2021 kur hakerët depërtuan në një kompjuter të pambrojtur të amnistratës dhe më pas u zgjeruan. Ata arritën të shkarkonin sasi të mëdha të dhënash dhe më pas mbuluan verën e kaluar duke nxjerrë informacione të përzgjedhura, shumica e tyre sekrete, në një kanal të shërbimit të mesazheve Telegram të quajtur 'Drejtësia e Atdheut'.

Pasi kuptuan se vrimat në mbrojtjen e Shqipërisë ishin mbyllur, hakerët iu kthyen sektorit privat, duke goditur të paktën një bankë të madhe, me mesazhe të rreme të llogarive të zbrazura dhe duke lëshuar informacione konfidenciale personale bankare.

“Vazhdon e vazhdon. Ky është një sulm terrorist i krijuar për të krijuar panik, për të krijuar frikë, për të nxitur pasigurinë dhe për t'i bërë njerëzit të besojnë se asgjë nuk është nën kontroll. Ata kanë vendosur bomba kudo, pa asnjë model të qartë se kur dhe ku do të shpërthejnë këto bomba më pas,”- u ankua Rama. 

Por objektivi përfundimtar i sulmit duket mjaft i qartë. Kanali Homeland Justice ka shfaqur postime të rregullta duke denoncuar M.E.K., grupin opozitar iranian, si terroristë dhe duke kërkuar që Shqipëria të mbyllë kampin ose të përballet me kaos të mëtejshëm.

"Është një sulm - një agresion kundër sovranitetit të një vendi nga një shtet tjetër,"-shtoi Rama. 

Për të reduktuar rrezikun e panikut, qeveria shqiptare ndaloi mediat të publikojnë informacionin e rrjedhur në kanalin “Drejtësia e Atdheut”. Shtetet e Bashkuara kanë dërguar ekspertë nga F.B.I. dhe agjenci të tjera, pasi Rama tha: Sigurisht që do të donim të shihnim qeverinë e SHBA-së të bëjë më shumë, të ndihmojë më shumë dhe të jetë më e pranishme për të na ndihmuar për të ndërtuar mbrojtjen më të mirë të mundshme kibernetike”.

Izraeli, i cili ka përvojë të gjerë në trajtimin e kërcënimeve iraniane, po ndihmon gjithashtu.

Por këto përpjekje, sipas Gentian Progni, një ekspert i sigurisë kibernetike në Tiranë, lanë hakerë të dyshuar iranianë të fshiheshin në rrjetet e Shqipërisë të paktën deri në fund të janarit. Ai vuri në dukje se ata postuan në internet një dokument identifikimi qeveritar të krijuar më 29 janar.

“Na u tha se hakerat nuk ishin më brenda sistemit, por ne mund të shohim se ata janë ende atje”, tha Progni në një intervistë muajin e kaluar.

“Kjo është një rrëmujë e madhe dhe më serioze nga sa mendon dikush.”

Ka disa shenja që tregojnë se aktorë të tjerë përveç shtetit iranian kanë qenë të përfshirë. Kanali i mirëfilltë Drejtësia e Atdheut ka theksuar vazhdimisht se objektivi i tij nuk janë shqiptarët e zakonshëm, por M.E.K. dhe qeveria shqiptare për refuzimin e dëbimit të grupit.

Qeveria shqiptare ka rezistuar dhe ka refuzuar të dëbojë M.E.K.

"Të bësh këtë do të ishte "turpi më i madh" për një vend me një histori të gjatë të strehimit të refugjatëve që askush tjetër nuk i dëshiron, duke përfshirë mijëra afganë në 2021,"-shtoi Rama. 

Por ai u ankua se M.E.K. nuk ishin "njerëz të lehtë, sinqerisht" dhe se grupi kishte shkelur një marrëveshje që do të përmbahej nga përdorimi i Shqipërisë si "një strehë e sigurt për të kryer aktivitet politik kundër regjimit iranian".

Në vend të kësaj, grupi ka organizuar ngjarje të profilit të lartë në Shqipëri që synojnë të grumbullojnë opozitën ndaj Teheranit, duke përfshirë një mbledhje vjetore të quajtur Samiti Botëror i Iranit të Lirë, folësit e të cilit me pagesë kanë përfshirë mbështetës të shquar amerikanë si Rudolph W. Giuliani, një ish-kryetar bashkie dhe dikur avokat personal i ish-presidentit Donald J. Trump.

"Disidentët iranianë, kanë "miq në Capitol Hill që lobojnë për ta,"-shtoi Rama, por tani janë urdhëruar të ndalojnë aktivitetet publike kundër Iranit. Aq sa M.E.K. anuloi edhe ngjarjen e Iranit të Lirë vitin e kaluar.

"Nuk ka më nga këto takime. Shpresojmë që ata të mos provojnë më sepse nuk është e dobishme për këtë vend dhe ata duhet ta pranojnë këtë gjë,"-e mbylli Rama. 

Marrë dhe përkthyer nga NYP

edi rama irani sulmon shqiperine

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet