LIVE UPDATES
Politike

Nga e shkuara e deri tek arrestimi, REL: Ilir Meta, nga titan politik në burg për korrupsion

Kallëzimin, atëkohë, e mori në dorë Prokuroria e Krimeve të Rënda, e cila më vonë, për shkak të reformës në drejtësi, u shkri.

26 Tetor 2024, 14:08 Nga M.B
Nga e shkuara e deri tek arrestimi, REL: Ilir Meta, nga titan politik në
Ilir Meta

TIRANA- Hetimi ndaj ish-presidentit të Shqipërisë, Ilir Meta, i cili u arrestua më 21 tetor nën akuzat për korrupsion, nisi pas një kallëzimi të ngritur në vitin 2018 nga Romeo Kara, jurist pranë institucionit Operatori i Shpërndarjes së Energjisë. Kallëzimin, atëkohë, e mori në dorë Prokuroria e Krimeve të Rënda, e cila më vonë, për shkak të reformës në drejtësi, u shkri.

Me krijimin e Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) në vitin 2019, dosja i kaloi asaj. Në atë kallëzim pretendohej për akte korruptive nga ana e Metës, derisa mbante postin e ministrit të Jashtëm, e më pas të Ekonomisë, mes viteve 2009-2013. Si president shteti, Meta shërbeu nga korriku i vitit 2017 deri në korrik të vitit 2022. Kara bëri kallëzim jo vetëm ndaj Metës, por edhe Sali Berishës si kryeministër i asaj kohe.

Ndaj Metës, ndërkohë, u ngritën edhe dy kallëzime të tjera. Më 10 qershor të vitit 2022, ishte ish-deputeti Halit Valteri që ngriti kallëzim kundër tij në SPAK me pretendimin se në kohën që drejtonte partinë Lëvizja Socialiste për Integrim, kishte firmosur kontrata lobimi me kompani në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, duke shpenzuar shuma të konsiderueshme parash, disa prej të cilave nuk janë deklaruar.

Po në qershor të vitit 2022, SPAK-u i regjistroi të dyja kallëzimet në një të vetëm. Në shtator të po atij viti, në dyert e SPAK-ut mbërriti edhe një tjetër kallëzim ndaj Metës dhe bashkëshortes së tij, Monika Kryemadhi. Avokati Idajet Beqiri pretendonte se çifti Meta kishte shpenzuar shuma të mëdha parash për shërbime mjekësore dhe të kirurgjisë estetike, që nuk justifikoheshin me të ardhurat e tyre, duke ngritur kështu dyshime për mosdeklarim të të ardhurave dhe për burime financimi me origjinë korruptive.

Në mars të vitit 2009, Shqipëria lidhi kontratë me Qeverinë e atëhershme çeke, që 76% e aksioneve të Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë t’i kalonin kompanisë çeke, CEZ. Opozita e asaj kohe, me në krye Partinë Socialiste, e kundërshtoi, duke akuzuar Qeverinë se veproi në mënyrë klienteliste. CEZ-i hasi në vështirësi për mbledhjen e detyrimeve si nga abonentët familjarë, ashtu edhe nga institucionet shtetërore. Për këtë arsye u kërkua lidhja e një kontrate me një kompani që do ta ndihmonte CEZ-in t’i mblidhte borxhet.

Kontrata u lidh në shtator të vitit 2010 me kompaninë DIA. Kjo kompani rezultoi të ishte regjistruar në korrik të vitit 2010 në Ishujt Virxhinia, me një kapital prej 50 mijë dollarësh. Drejtues të saj ishin dy shtetas shqiptarë, njëri prej të cilëve Kastriot Ismailaj. Rreth një muaj më vonë, kompania hapi degën e saj në Shqipëri për “investime financiare, mbledhje detyrimesh, konsulta në fushën e energjetikës” etj. Më 1 shtator, pastaj, u firmos marrëveshja me CEZ-in për mbledhjen e detyrimeve të papaguara, edhe pse, sipas SPAK-ut, “nuk kishte asnjë përvojë në këtë fushë”.

Marrëveshja u kundërshtua nga Bordi Mbikëqyrës i CEZ-it dhe nuk u miratua prej tij. Megjithatë, pak ditë më vonë, DIA përfitoi dy pagesa në vlerën e një milion eurove. Në muajin shkurt të një viti më vonë u firmos e njëjta marrëveshje e refuzuar më herët dhe në tetor të vitit 2011 marrëveshja u zgjidh. Gjatë kësaj kohe rezulton se janë kryer dhjetëra transaksione bankare dhe kompania DIA ka përfituar rreth 649 miliardë lekë - apo rreth 6.4 milionë euro - me ndihmën e dy shtetasve çekë, që ishin pjesë e bordit mbikëqyrës të CEZ-it, duke i shkaktuar dëm shtetit, që zotëronte 24% të aksioneve.

Për aferën e njohur si CEZ-DIA ka pasur një kallëzim në vitin 2014, ndaj Kastriot Ismailajt, që u arrestua një vit më pas dhe në vitin 2018 u dënua me 11 vjet burg. Pasi kreu dënimin vitin e kaluar, ai u lirua. SPAK-u, gjatë hetimeve, zbuloi se Meta ka pasur njohje të hershme me Ismailajn dhe se ka qenë ndikimi i tij si ministër i Jashtëm e më pas si ministër i Ekonomisë që ka çuar në nënshkrimin e marrëveshjes. SPAK-u thotë se këtë e ka konfirmuar edhe shtetasi çek, Jozef Hejsek, ish-shef ekzekutiv i CEZ-it, në Gjykatën e Arbitrazhit në Vjenë.

Sipas SPAK-ut, Meta ka marrë përfitime në shuma të konsiderueshme nga Ismailaj, përmes kësaj afere. CEZ-it, pas tre vjetësh qëndrimi në Shqipëri, iu hoq licenca dhe kompania çeke e çoi çështjen në Arbitrazh, ku kërkoi 200 mijë euro dëmshpërblim. Pas ardhjes në pushtet të socialistëve në Shqipëri, çështja u zgjodh me negociata. CEZ u tërhoq dhe u ra dakord që shteti shqiptar t’i paguante palës çeke një vlerë prej 87.1 milionë eurosh. Më 10 qershor të vitit 2022, SPAK-u regjistroi një tjetër procedim penal ndaj Metës, pas kallëzimit të bërë nga ish-deputeti Halit Valteri.

Sipas tij, Lëvizja Socialiste për Integrim, siç quhej atëkohë Partia e Lirisë e drejtuar nga Meta, kishte firmosur kontrata lobimi në shkurt të vitit 2016 me kompani në SHBA, duke shpenzuar shuma të konsiderueshme parash, por duke mos i deklaruar ato. Në kallëzim ngrihen dyshime për “korrupsion dhe pastrim parash” nga Meta dhe bashkëshortja e tij, Monika Kryemadhi. SPAK-u thekson se bëhet fjalë për një faturë prej 690 mijë dollarësh, të padeklaruar as në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve dhe as pranë Inspektoratit të Deklarimit të Pasurive.

Në shtator të vitit 2022 ishte avokati Idajet Beqiri, i cili ngriti kallëzim penal në SPAK kundër çiftit Meta-Kryemadhi për “korrupsion, pastrim parash, mosdeklarim dhe fshehje të të ardhurave”, bazuar në të dhënat që ka siguruar, se gjatë viteve 2014-2022, ata kanë shpenzuar shuma të mëdha parash për shërbime mjekësore dhe të kirurgjisë estetike, me qëllim humbjen në peshë dhe ndryshimin e pamjes së jashtme.

Për këto kallëzime, SPAK-u ka hetuar edhe lidhjet korruptive të çiftit Meta me një biznesmen shqiptaro-amerikan, Adrian Shatku. Falë ndikimit dhe ndërhyrjes së çiftit Meta, ai ka përfituar lejen për shtrimin e fibrave optike të internetit dhe ka dhënë me qira këtë shërbim. Më pas, ai ka përfituar edhe një marrëveshje interkonjeksioni të transferimit të thirrjeve telefonike ndërkombëtare. Hetimet e SPAK-ut kanë zbuluar se Meta dhe Kryemadhi kanë marrë pjesën e tyre të fitimit nga këto dy kontrata. Sipas SPAK-ut, përitimet lidhen me karta krediti të dhuruara, pagesa për shkollim të fëmijëve etj.

Në qershor të këtij viti, Meta u thirr në Prokurorinë e Posaçme dhe kur doli, deklaroi se “u thirr për gjëra të kota, u pyet për pasurinë, me të cilën në mirëbesim është marrë Monika”. Në mars të këtij viti, ai dorëzoi në gjykatë kërkesë për divorc nga Kryemadhi. Që prej fillimit të këtij viti, Meta nuk i ka ndalur sulmet verbale ndaj kreut të SPAK-ut, Altin Dumani, dhe prokurorëve të tjerë. Kjo ka sjellë edhe reagimin e ndërkombëtarëve. Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara i kanë cilësuar si “të papranueshme” deklaratat e tij.

Ilir Meta u bë zëvendëskryeministër i Shqipërisë në vitin 1998. Një vit më vonë mori postin e kryeministrit dhe më 2002 u bë ministër i Jashtëm, si përfaqësues i Partisë Socialiste. Pas shkëputjes nga kjo parti, Meta krijoi një parti të re, të quajtur Lëvizja Socialiste për Integrim në vitin 2004. Pavarësisht këtij fakti, ai bashkëpunoi me socialistët në zgjedhjet për pushtetin vendor në vitin 2007, kur dolën me kandidatë të përbashkët. Një vit më vonë, ai e kundërshtoi reformën elektorale, që ishte hartuar në bashkëpunim mes Sali Berishës dhe Edi Ramës, kryeministrit aktual të Shqipërisë.

Meta hyri në grevë urie, në përpjekje për ta bllokuar miratimin e kësaj reforme. Në zgjedhjet e vitit 2009, Meta kaloi në krahun e djathtë, duke bërë aleancë me Berishën. Më 2010, ish-bashkëpunëtori i tij, Dritan Prifti, publikoi një video të Metës, duke folur për shifra të mëdha parash, korrupsion dhe ushtrim të ndikimit në sistemin e drejtësisë. Më 21 janar të vitit 2011, Partia Socialiste, bazuar në këtë video dhe zemërimin që kishte shkaktuar ajo te qytetarët, doli në protestë. Në atë ngjarje që u bë e dhunshme, u vranë katër qytetarë. Pavarësisht akuzave të ashpra në drejtim të njëri-tjetrit, Meta bëri aleancë më Ramën para zgjedhjeve parlamentare të vitit 2013.

Nga këto zgjedhje, partia e Metës doli me 16 deputetë. Partia Socialiste dhe Lëvizja Socialiste për Integrim garuan së bashku në zgjedhjet për pushtetin vendor të vitit 2015. Meta dhe Rama u ndanë në vitin 2017, kur Partia Socialiste e Ramës kërkoi që ta kishte e vetme "timonin e qeverisjes". Megjithatë, pas zgjedhjeve, Partia Socialiste i ofroi Metës mandatin e presidentit të Republikës së Shqipërisë. Pasi mbaroi mandatin si president më 2022, ai mori drejtimin e Lëvizjes Socialiste për Integrim, që deri atëherë mbahej nga bashkëshortja e tij, Monika Kryemadhi.Ai akuzoi disa prej bashkëpunëtorëve të tij se kishin punuar kundër kësaj partie, së cilës ia ndryshoi emrin në Partia e Lirisë.

Gjatë karrierës së tij politike, Meta shërbeu edhe si kryetar Kuvendi. Meta u arrestua më 21 tetor. Ai u nxor me forcë nga automjeti i tij ndërsa udhëtonte drejt selisë së partisë së tij në Tiranë, ku kishte njoftuar se do të mbante një konferencë për mediat. Partia e Lirisë dhe Monika Kryemadhi thanë se arrestimi i ngjante një “arrestimi banditesk”, ndërsa ministri i Brendshëm, Ervin Hoxha, deklaroi se përdorimi i forcës ishte i pashmangshëm, pasi Meta refuzoi t'i bindej policisë dhe lëshoi fjalë fyese ndaj punonjësve të policisë. Prokuroria e Posaçme e akuzon ish-presidentin e Shqipërisë për “korrupsion, pastrim parash dhe fshehje të pasurisë”. Më 23 tetor, Meta doli para gjykatës, e cila la në fuqi masën e arrestit “burg pa afat” deri në fund të hetimeve që vijojnë ndaj tij. Meta i konsideroi akuzat si politike dhe të urdhëruara nga kryeministri Edi Rama. Të njëjtën gjë deklaroi edhe bashkëshortja e tij, Monika Kryemadhi./ REL

ilir meta

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje