LIVE UPDATES
Politike

“Partitë shqiptare, me struktura të vjetëruara dhe fiktive”, VOA: Nevojitet ligj i ri për më shumë transparencë dhe demokraci

Studiuesit vërejnë se është e pamundur të ketë një aktor të tretë impnues përballë dy partive kryesore. Partitë e mëdha, sipas tyre, janë të interesuara që të mos votojnë qytetarët e pavendosur, që votat të mos shkojnë në forca të treta.

9 Shkurt 2023, 23:40 Nga DOSJA
“Partitë shqiptare, me struktura të vjetëruara dhe
Kuvendi

TIRANË- Në Shqipëri, tensionet e reja politike, të rishfaqura periodikisht midis partive, vlerësohen nga analistët se janë rezultat i mosreformimit të partive politike dhe pushtetit të madh, që ato kanë në jetën e vendit. Studiuesit theksojnë se partitë shqiptare janë jotransparente, me struktura fiktive dhe të vjetëruara. Partitë kanë rënë dakord që të hartojnë një ligj të ri, por ato nuk kanë bërë asnjë hap në këtë drejtim prej disa vjetësh. 

Vëzhgues të jetës politike në Shqipëri bien dakord se ligji për partitë politike është i vjetër dhe jofunksional, madje bie në kundërshtim me ligje të tjera. Për këtë ranë dakord edhe partitë mes tyre që të bëjnë një ligj të ri, por ato ende nuk kanë bërë asgjë prej 2 vjet e gjysmë. Studiuesi Afrim Krasniqi thotë se partitë në Shqipëri janë të mbipushtetshme dhe të paprekshme. Shqipëria, sipas tij, ka një fiktivitet tepër të lartë në partitë politike, në funksionim dhe në konkurrim. Zoti Krasniqi i bëri këto komente pas publikimit në gjuhën shqipe të librit “Partitë politike formësojnë demokracinë” prej autorit Wilhelm Hofmeister, ku shpjegohen në detaje roli, funksionimi dhe organizimi i partive nga një perspektivë globale.

“Partitë politike janë institucionet më pak transparente në Shqipëri në aspektin financiar dhe në pikëpamje organizative. Fitimet e partive politike gjatë fushatave zgjedhore janë me miliona. Ato janë subjektet më fitimprurës dhe politika biznesi më fitimprurës. Ne bëmë reformën në drejtësi, sepse nuk i besonim drejtësisë, e ky ishte zhvillim pozitiv. Por nëse nuk bëjmë reformë të njëjtë; vetting dhe reformë tek partitë politike, që janë institucionet me më shumë pushtet dhe me më pak besim në Shqipëri, ne nuk kemi zgjidhur asgjë”, thotë zoti Krasniqi.

Partitë në Shqipëri identifikohen me emrin e kryetarit dhe kanë humbur emrat e tyre si përkatësi politike, pohojnë studiuesit.

Zgjedhjet për kryetarë janë formale dhe pa konkurrencë, thonë ata, ndërsa votuesit nuk kanë alternativa dhe nuk gjejnë zgjidhje për problemet e tyre, por zgjedhin të keqen më të vogël në zgjedhje.

Drejtuesi i Qendrës Studimore për Qeverisje të Mirë, Arben Çejku, thotë që ndërsa qytetarët shpresojnë që politika të përmirësohet dhe politikanët të maturohen, në Kuvend ndodhin përplasje, bllokime mikrofonash dhe përjashtime.

“Nuk mund të zgjidhen problemet me forma regresive, me përjashtime apo me ndëshkime, sepse në historinë e pluralizmit disa dekada këtu kemi parë që modele të tilla me ndëshkime e përjashtime nuk e kanë forcuar parlamentin, përkundrazi e kanë dobësuar, nuk e kanë përmirësuar demoracinë shqiptare, përkundrazi, kanë krijuar më shumë ankth dhe pasiguri”, thotë zoti Çejku.

Shqipëria ka 132 parti politike në regjistrin e gjykatës, por të zgjedhura drejtpërdrejt nga qytetarët janë vetëm 4 prej tyre.

Zoti Krasniqi thekson se për të krijuar një parti të re ligji kërkon 3 mijë firma, por në zgjedhje vetëm 15 parti, nga 132 parti arrijnë të marrin mbi 3 mijë vota. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka pranuar se mbi 70 parti nuk kanë as adresë vendndodhje.

Parti me faqe internet janë vetëm 4, ndonëse gjithë politika dhe vendimet e saj lexohen përditë në internet, pohojnë studiuesit. Parti me grupe parlamentare janë vetëm dy, Parti me program politik janë vetëm 5, ndërsa 21 parti marrin seli shtetërore falas, theksojnë ata.

Janë ndërruar 4 sisteme elektorale, thotë zoti Krasniqi, dhe në fund ka dalë i njëjti produkt; dy partitë e mëdha kontrollojnë jetën në Shqipëri.

“Nëse ne duam të bëjmë një reformë të thellë mbi partitë dhe financimin e tyre, dhe marrim parimin gjerman Një votë, një euro. Partia që merr një votë paguhet vetëm një euro dhe të mos lejohen marrje mandatesh përmes koalicioneve dhe formash indirekte siç bëjnë partitë politike këtu prej vitesh. Partitë duhet të marrin një buxhet të caktuar shtetëror në raport me numrin e votave që marrin në zgjedhje, dhe jo nga vendet që sigurojnë për shkak të sistemit zgjedhor. Këto të ardhura duhet t’i përdorin për selitë dhe çdo veprimtari të tyre. Kurse ne kemi krijuar një burokraci të partive politike, ku shteti detyrohet t’u japë partive objekte dhe fonde të pamerituara në raport me rezultatet e tyre në zgjedhje”, thotë zoti Krasniqi.

Studiuesit vërejnë se është e pamundur të ketë një aktor të tretë impnues përballë dy partive kryesore. Partitë e mëdha, sipas tyre, janë të interesuara që të mos votojnë qytetarët e pavendosur, që votat të mos shkojnë në forca të treta.

Partia që fiton zgjedhjet, e merr pushtetin me 19-21 për qind të numrit të përgjithshëm të votuesve. Në shumicën e rasteve partitë e reja janë krijuar nga mosmarrëveshjet brenda një partie më të madhe, pohuan ata. Zoti Çejku thotë se partive më të mëdha u intereson ky tensionim i herë pas hershëm i klimës politike.

“Faktorë të caktuar politikë, drejtues të caktuar politikë mund të kenë interesa që Shqipëria të ketë tensione më të larta politike dhe një vëmendje të zhvendosur e të përqëndruar tek këto zhvillime e jo tek ngjarje të tjera. Këto tensione janë sipërfaqësore dhe të padobishme. Thelbi i asaj për të cilin qytetarët janë vërtet të shqetësuar është funksionimi i institucioneve të drejtësisë dhe institucioneve të tjera demokratike, llogaridhënia dhe përmbushja e detyrimeve ligjore nga gjithsecili, zbatimin e ligjee nga çdo zyrtar administrate”, thotë zoti Çejku

Analistët vlerësojnë se mungesa e pjekurisë demokratike të institucioneve në Shqipëri buron prej mungesës së demokracisë së brendshme në partitë politike.

Ata marrin si shembull faktin se parti që kanë ndryshuar kryetarin janë vetëm 2, ndërsa po mungojnë zgjedhjet dhe mbledhjet periodike në forumet e tyre.

Marrë nga VOA

kuvendi i shqiperise partite ne shqiperi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje