LIVE UPDATES
Politike

RAPORTI- Paratë ruse 'rrjedhin' në mënyrë të paligjshme nëpër Ballkanin Perëndimor, në Shqipëri mund t'i ndihmojë “amnistia fiskale”

Raporti i ri nga Iniciativa Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional thotë se Ballkani Perëndimor është bërë një portë kyçe për paratë ruse për të rrjedhur në mënyrë të paligjshme përtej kufijve falë sundimit të dobët të ligjit dhe pranisë së lartë të krimit të organizuar atje.

24 Korrik 2023, 20:10 Nga k.m.
RAPORTI- Paratë ruse 'rrjedhin' në mënyrë të
Foto ilustruese

Një raport i ri i Iniciativës Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional, GI-TOC, i botuar të hënën, paralajmëron se sundimi i dobët i ligjit, krimi i organizuar dhe një ekonomi e madhe “gri” në vendet e Ballkanit Perëndimor (duke shtuar edhe këtu faktorin e luftës në Ukrainë) kanë sjellë flukse të paligjshme të paeave nga Rusia.

“Pozita gjeografike strategjike e Ballkanit, duke vepruar si një portë midis Azisë dhe Evropës Perëndimore, së bashku me një ekosistem ku bie në sy kapja e shtetit, dobësitë institucionale, krimi i organizuar dhe një ekonomi të shfrenuar në hije, e bëjnë rajonin veçanërisht të ndjeshëm ndaj IFF-ve. Ky fakt është shfrytëzuar në mënyrë aktive nga lojtarët kryesorë si Rusia, Kina dhe Emiratet e Bashkuara Arabe për të ndikuar në vendimmarrje në tregjet dhe institucionet kryesore,”-tha për BIRN Vanya Petrova, autore e raportit.

Kremlini ka përfituar vazhdimisht nga integrimi i tij në sistemin financiar perëndimor për të shfrytëzuar boshllëqet e qeverisjes përmes efektit gërryes të financave të paligjshme. Ky rrezik ka marrë dimensione të reja dhe potencialisht më të mëdha me fillimin e luftës së Rusisë në Ukrainë.

IFF-të globale vlerësohen të jenë me vlerë rreth 1-1.6 trilion dollarë amerikanë në vit, që përbëjnë 3-5 për qind të prodhimit të brendshëm bruto botëror. Megjithatë, sipas Petrovës, në Ballkanin Perëndimor kjo shifër është rreth 6 për qind e PBB-së së rajonit.

Pasi Rusia pushtoi Ukrainën në shkurt të vitit të kaluar, u vendosën shumë sanksione, duke përfshirë një ngrirje asestesh nga vendet e G7, përfshirë edhe rezervat ruse me vlerë rreth 315 miliardë dollarë të mbajtura në Bankën Qendrore të Rusisë.

Mënyrat e përdorura nga elitat ruse për t'ju shmangur sanksionet përfshijnë “pastrimin e parave përmes blerjes së pasurive të paluajtshme dhe aseteve të biznesit; shfrytëzimin e profesionistëve për hapjen e llogarive bankare, inicimin e transaksioneve bankare, transferimin e fondeve dhe krijimin e strukturave korporative që i mbështesin drejtpërdrejt ose indirekt; përdorimin e strukturave komplekse të pronësisë për të shmangur identifikimin; etj.

Rusët shmangin sanksionet përmes Ballkanit Perëndimor me kombinimin e tyre të kapjes së shtetit dhe medias, ndarjeve etnike që ziejnë, ritmin e ngadaltë të pranimit në BE. Sipas raportit, që nga viti 2014, Bosnja, Bullgaria dhe Serbia nuk kanë ndjekur sanksionet e BE-së kundër Rusisë, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi kanë dhënë të ashtuquajturën "shtetësi për investime" edhe për qytetarët rusë, pavarësisht kritikave nga BE.

Shqipëria nuk e ka nisur ende një program të ashtuquajtur “amnistia fiskale” që do të lejonte çdo shtetas shqiptar apo të huaj të depozitonte deri në 2 milionë euro para të padeklaruara në sistemin bankar, por ende nuk i ka thënë "jo" përfundimisht.

Kontrabanda e njerëzve, armëve dhe parave të gatshme kanë lehtësuar veprimtarinë e paligjshme që nga fillimi i luftës në Ukrainë. Paratë e kontrabanduara fshihen kryesisht në makina ose midis produkteve të ligjshme në kamionë transporti.

Menjëherë pas fillimit të luftës në vitin 2022, refugjatët ukrainas morën me vete para të padeklaruara duke i çuar në Evropë; psh. gruaja e një ish-deputeti ukrainas u kap në një pikë kufitare për refugjatët me 28 milionë dollarë dhe 1.3 milionë euro teksa tentoi të hynte në Hungari. Në një rast tjetër, një ish-gjeneral i shërbimit të sigurimit të Ukrainës, që dyshohet se ishte bashkëpunëtor rus, u ndalua në kufirin mes Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut me 600 000 euro cash, por edhe një shumë të madhe në dollarë amerikanë; përveç tyre kishte dhe diamante dhe smeraldë me vlerë të panjohur.

Ekziston edhe përdorimi i intensifikuar i kanaleve të fshehta për transferime të paligjshme parash në Shqipëri.

Rrjedhat shpesh bëhen të padallueshme duke u përzier me fitimet në "bizneset me intensitet parash, si restorantet, baret, sallonet e bukurisë, pikat e karburantit, parkingjet private dhe kompanitë e taksive", ku pastrohen këto para të paligjshme.

Raporti shpjegon gjithashtu se një formë tjetër e IFF-së është mashtrimi me karburantin. Kjo shpesh përfshin shmangien e tarifave doganore duke deklaruar më pak sasi të një produkti nafte. Një trend më i fundit, thotë raporti, është blerja e karburanteve me çmime më të ulëta nga Hungaria dhe rishitja në Serbi.

Tregu i vetëm i BE-së ka një politikë zero të TVSH-së për faturat ndërmjet ndërmjetësve, gjë që ka lejuar që mashtrimi me TVSH-në të lulëzojë.

Petrova thotë se: Në dhjetor 2022, Zyra e Prokurorit Publik Evropian (EPPO) zbuloi atë që besohet të jetë mashtrimi më i madh i TVSH-së i hetuar ndonjëherë në BE, përgjegjës për një humbje të vlerësuar për taksapaguesit e BE-së prej 2.2 miliardë euro, përfshirë Bullgarinë dhe Kroacinë, si dhe vende të treta si Shqipëria dhe Serbia. Në përgjithësi, ky dhe keqfaturimi tregtar mbetet kanali më i spikatur përmes të cilit IFF-të rrjedhin brenda dhe jashtë Ballkanit Perëndimor.

Faturimi i gabuar përfshin transaksione ligjore të rreme kur nuk ndodh asnjë biznes i vërtetë.

Raporti i kërkon Evropës të shkëpusë më tej ekonominë e saj nga Rusia, e po ashtu të ushtrojë kontroll ndaj investimeve strategjike ruse në Ballkan.

Marrë dhe përkthyer nga Balkan Insight

gi-toc raporti i gi-toc

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje