LIVE UPDATES
Bota

Turqia papritur një ishull stabiliteti? DW: Me ulje të mëdha taksash dhe stimuj ekonomikë, Ankaraja synon të tërheqë investitorë të huaj

Si pasojë e luftës në Iran, në mbarë botën mbizotëron pasiguri në planifikim.

14 Maj 2026, 14:55 Nga D.S
Turqia papritur një ishull stabiliteti? DW: Me ulje të mëdha
Turqi

TURQI-  Lufta në Iran po shkakton pasiguri në tregje. Megjithatë, Turqia po e shfrytëzon këtë moment dhe, me lehtësime të mëdha tatimore, po synon investitorët dhe kapitalin e huaj. Si pasojë e luftës në Iran, në mbarë botën mbizotëron pasiguri në planifikim.

Shumë shtete druhen nga një inflacion i zgjatur dhe mungesa e burimeve. Ndërkohë që vendet e Gjirit përpiqen të ruajnë imazhin e tyre si "strehë të sigurta”, Turqia kalon në ofensivë: Me ulje të mëdha taksash dhe stimuj ekonomikë, Ankaraja synon të tërheqë veçanërisht investitorë dhe pasuri nga jashtë.

Paketa përkatëse ligjore u shpall nga presidenti Recep Tayyip Erdoğan që në fund të prillit. Në fillim të majit ajo u paraqit në parlament dhe u miratua nga komisioni përkatës. Qëllimi është ta bëjë Turqinë më konkurruese ndërkombëtarisht dhe ta pozicionojë si një vend tërheqës për kapitalin e huaj dhe fuqinë punëtore të kualifikuar.

Ligji u drejtohet personave dhe kompanive që gjatë tre viteve të fundit nuk kanë qenë të regjistruar si tatimpagues në Turqi, duke u premtuar atyre përfitime të konsiderueshme. Ata që regjistrojnë pasuritë e tyre jashtë vendit valuta, ar apo letra me vlerë në Turqi deri më 31 korrik 2027, do të përfitojnë një përjashtim 20-vjeçar nga tatimi mbi të ardhurat për fitimet e realizuara jashtë.

Përveç kësaj, për këtë grup norma e tatimit për trashëgimi dhe dhurata ulet në vetëm një për qind. Aktualisht këto norma janë në varësi të shumës midis një dhe dhjetë për qind për trashëgimi dhe midis dhjetë dhe 30 për qind për dhurata. Edhe pasuritë e brendshme që nuk janë deklaruar pranë autoriteteve tatimore deri më tani mund të deklarohen pa pasoja penale në kushte të caktuara, për shembull nëse investohen për një periudhë të caktuar në obligacione shtetërore vendase ose në instrumente të ngjashme.

Ulje drastike e tatimit mbi fitimin për eksportuesit

Edhe tregtia e jashtme synohet të gjallërohet. Në mars u shënua një rënie prej 6,4 për qind. Për këtë arsye qeveria synon të ulë tatimin mbi fitimin për kompanitë vendase. Për eksportuesit prodhues norma ulet nga 25 në nëntë për qind, ndërsa për eksportuesit e tjerë në 14 për qind.

Përveç kësaj, qeveria synon ta zhvillojë Qendrën Financiare të Stambollit në një qendër konkurruese ndërkombëtare sipas modelit të Singaporit apo Hong Kongut. Kompanitë me seli në metropolin turk do të përfitojnë përjashtim të plotë nga taksat për fitimet nga tregtia ndërkombëtare tranzite. Edhe korporatat globale që zhvendosin selitë e tyre rajonale atje do të mbeten pa taksa për 20 vjet.

Reduktim masiv i burokracisë për investitorët

Për ta bërë investimin më tërheqës, qeveria synon të ulë ndjeshëm burokracinë. Koordinimin e merr drejtpërdrejt presidenca. Parashikohet krijimi i një platforme qendrore digjitale që trajton në mënyrë të përmbledhur dhe të përshpejtuar të gjitha proceset – nga themelimi i kompanive, te lejet e punës dhe të qëndrimit e deri te vlerësimet mjedisore.

Gjatë shpalljes së paketës ligjore, Erdoğan deklaroi se Turqia nuk është më vetëm një urë lidhëse midis Lindjes dhe Perëndimit apo Veriut dhe Jugut. Ajo është një nyje e pazëvendësueshme për korridoret energjetike dhe tregtare në rajon. Krizat e viteve të fundit, sipas tij, janë menaxhuar me sukses nga Ankaraja, prandaj Turqia sot është "një ishull stabiliteti”. "Turqia është një kandidate premtuese për t'u bërë një nga qendrat e reja të fuqisë në një botë shumëpolare në ndryshim”, shtoi Erdoğan.

Megjithatë, pavarësisht planeve ambicioze, ekspertë të taksave si Emre Şirin shprehin dyshime. “Është thjesht një përpjekje për të tërhequr para të freskëta. Nuk ka më para dhe burime që mund të shfrytëzohen”, thotë ekonomisti dhe vlerësuesi i pasurive të paluajtshme nga Stambolli. Sipas tij, qeveria po përdor çdo mjet të mundshëm për të tërhequr kapital.

Përjashtimet nga taksat për kompanitë e huaja dhe periudhat e gjata pa taksa për pasuritë e importuara janë masat e fundit në kushte dëshpëruese. "Që anija të mos përplaset në breg”, shton Şirin. Sipas tij, investimet e huaja direkte pothuajse nuk po hyjnë më në vend, ndërsa kompanitë vendase ose falimentojnë ose largohen.

Një tjetër kritikë nga vëzhguesit është se në këto masa origjina e pasurive, si vendase ashtu edhe të huaja, verifikohet vetëm pjesërisht. Kjo, sipas tyre, hap mundësi për rrjedha financiare kriminale. Ministri i Financave Mehmet Şimşek e kundërshton këtë dhe u referohet sukseseve të mëparshme të programeve të ngjashme.

Qeveria e AKP-së i ka zbatuar këto rregullime tashmë shtatë herë. Në vitin 2008 u realizua për herë të parë një program i tillë; sipas qeverisë, atëherë u deklaruan pasuri me vlerë 31 miliardë dollarë amerikanë. Kjo solli kthimin e kapitalit të qytetarëve turq nga jashtë dhe forcimin e tregut, sipas ministrit të Financave Şimşek.

A do të bëhet Stambolli një alternativë ndaj Gjirit?

Pasiguria në rajonin e Gjirit Persik e shkaktuar nga lufta në Iran ka ngritur shpresa në Turqi për investime shtesë – veçanërisht si një alternativë ndaj vendeve të Gjirit. Megjithatë, ekonomisti Sinan Alçın, themelues i 4ware Research dhe kryetar i platformës Ekonomi Istanbul, e konsideron këtë pak të mundshme. Për të tërhequr investime të huaja direkte në shkallë të gjerë, Turqia duhet të forcojë besimin në shtetin ligjor dhe të bëjë përparim në çështje si liria e shtypit, tha ai në prill në një intervistë për DW. Shumë vëzhgues ndajnë këtë mendim dhe nuk i shohin masat e planifikuara si zgjidhje të qëndrueshme, por kërkojnë reforma të thella strukturore.

Turqia ndodhet tashmë prej gjashtë vitesh në një krizë ekonomike. Me politikën e interesave të ulëta të Erdoğanit, vendi ra në krizë në vitin 2019 dhe që atëherë ka përjetuar vazhdimisht norma inflacioni dyshifrore. Muajin e kaluar inflacioni arriti në 32,4 për qind – ndërsa në maj 2024 përkohësisht madje mbi 75 për qind. Ekonomistët e pavarur gjithashtu dyshojnë në të dhënat zyrtare të institutit turk të statistikave. Grupi kërkimor ENAG vlerëson se inflacioni së fundmi ka qenë mbi 55 për qind. Gjatë fundjavës së kaluar, presidenti turk zëvendësoi me dekret kreun e institutit kombëtar të statistikave. Edhe pavarësia e bankës qendrore turke ka qenë objekt debatit ndërkombëtar prej vitesh./DW

 

turqia ankaraja

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje