LIVE UPDATES
Bota

Profil i ‘The Economist’/ Kush është Milo Gjukanoviç, lideri më jetëgjatë i Evropës që nuk ngopet me pushtet

26 Gusht 2020, 18:16 Nga DOSJA
Profil i ‘The Economist’/ Kush është Milo

MAL I ZI– Milo Gjukanovic do të jetë një nga kandidatët për kryeministër në Malin e Zi në zgjedhjet parlamentare që do të zhvillohen me 30 gusht. Milo Gjukanovic, është njeriu që drejton shtetin e vogël në kufi me Shqipërinë prej më shumëse dy dekadash. Po ashtu ditën e sotme në mbështetje të tij ka dalë dhe kryeministri i vendit tonë, Edi Rama. Kryeministri  regjistroi një video në zyrën e tij, teksa pas tij shihet portreti i Ismail Qemalit. Ajo që ka bërë përshtypje nga kjo video është fakti që Rama ka folur edhe në gjuhën serbe. Më pas mediat serbe kanë deklaruar se fjalët që ka folur Rama janë motoja me të cilën Gjukanoviç garon në zgjedhje. Por kush është njeriu që drejton me dorë të hekurt Malin e Zi, shtetin me rreth 600 mijë banorë që fitoi pavarësinë nga Serbia disa vite më parë?

Një vit më parë prestgjozja ‘The Economist‘ i ka kushtuar një shkrim, ku flet për suksesin e tij dhe sekretet e mistershme që e kanë mbajtur në pushtet.

Pse Milo Gjukanoviç është lideri më jetëgjatë i Evropës. Rreth 71% e malazezëve e duan liderin e tyre “të fortë dhe të vendosur”

Në vitin 1989, ai ishte një nga udhëheqësit më të rinj të Evropës. Tridhjetë vjet më vonë Milo Gjukanoviç, presidenti i Malit të Zi 57 vjeç, ka qenë në pushtet, si president, kryeministër ose si kryetar i partisë në pushtet, për më gjatë se kushdo tjetër në Evropë. Malazezët duhet të jenë në të 40-at e tyre për të kujtuar politikën para tij. Drejtuesit e tjerë evropianë duan të dinë sekretin e suksesit të tij. Fatkeqësisht, – thotë ai, nuk ka asnjë shpjegim të thjeshtë. Në murin e tij varet një portret i Mbretit Nikolla, i cili u rrëzua pas 58 vitesh në pushtet, në vitin 1918.

Vitin e kaluar, për nëntë javë rjesht mijëra njerëz dolën në rrugët e Podgoricës, kryeqytetit të Malit të Zi, për të kërkuar dorëheqjen e Djukanovicit. Megjithatë ai duket i pangopur. Në vitin 2016 një komplot i financuar nga Rusia synoi ta vrasë atë dhe tani rusët po shkaktojnë përsëri telashe, edhe nëse shumë nga demonstruesit nuk e kuptojnë se kush po nxit tensionin politik. S’ka sens, – thot Dejan Mijovic, një politikan i opozitës. “Demokracia në Mal të Zi është një turp, Z. Djukanoviç mban të gjitha levat e pushtetit, dhe tani ai duhet të largohet“, shton më tej ai.

Opozita e copëtuar e Malit të Zi i ka marrë kredon e duhur politike falë akuzave të bëra ndaj Djukanovic, nga një ish-manjat që tani jeton në Londër. Që nga janari Dusko Knezevic, i cili dikur ishte afër Z. Djukanoviç, ka publikuar informacione që ai shpreson se do ta rrëzojë presidentin. Ai përshkruan një model korrupsioni përreth shtetit, madje ka lëshuar një video të vetes duke i dhënë një zyrtari të partisë së Z. Djukanoviç kontribut të paligjshëm të fushatës. Ajo shkelje është dënuar, thotë presidenti; por gjithçka tjetër që thotë Z. Knezevic është një gënjeshtër që vjen nga një i arratisur nga drejtësia (ai akuzohet për pastrim parash). Z. Knezevic pranon se ai shkeli ligjin për kontributet në fushatë, por thotë se kjo ishte mënyra e vetme për të bërë biznes në një vend ku gjithçka kontrollohet nga një grup i drejtuar nga Z. Djukanovic.

Sido qe të shkojë çështja Knezevic dhe demonstratat e opozitës, mbijetesa politike e Z. Djukanoviç është e jashtëzakonshme. Në vitin 1989 ai ishte i besuari dhe i mbrojturi i Slobodan Milosevic, udhëheqësi i atëhershëm serb. Por ndërsa z. Millosheviç u përball me humbje në luftën kundër Kosovës, Z. Djukanoviç ishte përqendruar drejt promovimit të pavarësisë së Malit të Zi, e humbur në 1918 kur u krijua Jugosllavia. Ai e arriti këtë në vitin 2006 dhe megjithatë arriti ta ruajë Malin e Zi (një gjë e rrallë në Ballkan) – si një shtet multietnik. Ai thotë se vazhdon të përpiqet që të heqë dorë nga pushteti, porse gjithmonë ka një synim tjetër për të realizuar. Në 2017 Mali i Zi u anëtarësua në NATO.

Asnjë qeveri nuk ia ka kaluar pushtetin vullnetarisht një force tjetër politike. Nga frika e ndërhyrjes ruse, liderët perëndimorë nuk i është dashur të bindin Djukanovicin ta lëshojë pushtetin. Midis 1696 dhe 1918 Mali i Zi kishte shtatë liderë që sunduan për një mesatare prej 32 vjetësh. Një sekret i suksesit të tyre ishte balancimi i interesave të klaneve konkurruese. I pyetur nëse udheheqja e Malit të Zi sot është dicka e ngjashme, Z. Djukanoviç thotë se po, duke shtuar shpejt se, ndryshe nga sundimtarët para-modernë, ai u zgjodh me votë. Një sondazh i fundit zbuloi se 71% e malazezëve e duan udhëheqësin e tyre “të fortë dhe të vendosur”.

Një sekret i suksesit të tij është klientelizmi. Një zyrtar pretendoi përsëri në 2012 në një që u publikua në media se çdo punë e sektorit publik siguron katër vota për partinë në pushtet. Megjithatë, demonstratat e fundit tregojnë se shumë njerëz nuk e durojnë më Z. Djukanovic. Vitet e fundit, thotë Daliborka Uljarevic, analist, ka pasur një ndryshim të atmosferës. Kushdo që guxon të kritikojë qeverinë rrezikon të etiketohet “armik i shtetit” nga media pro-qeveritare, siç ka qenë dhe rasti i saj.

Atmosfera politike është e rëndë dhe partia në pushtet dhe aleatët e saj kontrollojnë vetëm 42 nga 81 vendet e parlamentit. Manjatë nga Azerbajxhani, Rusia, Malajzia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë blerë prona dhe kanë krijuar resorte luksoze bregdetare; por shumë njerëz mendojnë se, ndërsa luftojnë për pagat e ulëta dhe shërbimet e dobëta publike, një grup i vogël rreth Z. Djukanovic është pasuruar. Somerset Maugham dikur e quajti Rivierën Franceze “një vend me diell për njerëzit e dyshimtë”. Dikush mund të thotë shumë të njëjtën gjë për Malin e Zi.

(A.K.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota mali i zi milo gjukanovi mali i zi milo gjukanovi

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit