LIVE UPDATES
Bota

Profil i ‘The Economist’/ Kush është Milo Gjukanoviç, lideri më jetëgjatë i Evropës që nuk ngopet me pushtet

26 Gusht 2020, 18:16 Nga DOSJA
Profil i ‘The Economist’/ Kush është Milo

MAL I ZI– Milo Gjukanovic do të jetë një nga kandidatët për kryeministër në Malin e Zi në zgjedhjet parlamentare që do të zhvillohen me 30 gusht. Milo Gjukanovic, është njeriu që drejton shtetin e vogël në kufi me Shqipërinë prej më shumëse dy dekadash. Po ashtu ditën e sotme në mbështetje të tij ka dalë dhe kryeministri i vendit tonë, Edi Rama. Kryeministri  regjistroi një video në zyrën e tij, teksa pas tij shihet portreti i Ismail Qemalit. Ajo që ka bërë përshtypje nga kjo video është fakti që Rama ka folur edhe në gjuhën serbe. Më pas mediat serbe kanë deklaruar se fjalët që ka folur Rama janë motoja me të cilën Gjukanoviç garon në zgjedhje. Por kush është njeriu që drejton me dorë të hekurt Malin e Zi, shtetin me rreth 600 mijë banorë që fitoi pavarësinë nga Serbia disa vite më parë?

Një vit më parë prestgjozja ‘The Economist‘ i ka kushtuar një shkrim, ku flet për suksesin e tij dhe sekretet e mistershme që e kanë mbajtur në pushtet.

Pse Milo Gjukanoviç është lideri më jetëgjatë i Evropës. Rreth 71% e malazezëve e duan liderin e tyre “të fortë dhe të vendosur”

Në vitin 1989, ai ishte një nga udhëheqësit më të rinj të Evropës. Tridhjetë vjet më vonë Milo Gjukanoviç, presidenti i Malit të Zi 57 vjeç, ka qenë në pushtet, si president, kryeministër ose si kryetar i partisë në pushtet, për më gjatë se kushdo tjetër në Evropë. Malazezët duhet të jenë në të 40-at e tyre për të kujtuar politikën para tij. Drejtuesit e tjerë evropianë duan të dinë sekretin e suksesit të tij. Fatkeqësisht, – thotë ai, nuk ka asnjë shpjegim të thjeshtë. Në murin e tij varet një portret i Mbretit Nikolla, i cili u rrëzua pas 58 vitesh në pushtet, në vitin 1918.

Vitin e kaluar, për nëntë javë rjesht mijëra njerëz dolën në rrugët e Podgoricës, kryeqytetit të Malit të Zi, për të kërkuar dorëheqjen e Djukanovicit. Megjithatë ai duket i pangopur. Në vitin 2016 një komplot i financuar nga Rusia synoi ta vrasë atë dhe tani rusët po shkaktojnë përsëri telashe, edhe nëse shumë nga demonstruesit nuk e kuptojnë se kush po nxit tensionin politik. S’ka sens, – thot Dejan Mijovic, një politikan i opozitës. “Demokracia në Mal të Zi është një turp, Z. Djukanoviç mban të gjitha levat e pushtetit, dhe tani ai duhet të largohet“, shton më tej ai.

Opozita e copëtuar e Malit të Zi i ka marrë kredon e duhur politike falë akuzave të bëra ndaj Djukanovic, nga një ish-manjat që tani jeton në Londër. Që nga janari Dusko Knezevic, i cili dikur ishte afër Z. Djukanoviç, ka publikuar informacione që ai shpreson se do ta rrëzojë presidentin. Ai përshkruan një model korrupsioni përreth shtetit, madje ka lëshuar një video të vetes duke i dhënë një zyrtari të partisë së Z. Djukanoviç kontribut të paligjshëm të fushatës. Ajo shkelje është dënuar, thotë presidenti; por gjithçka tjetër që thotë Z. Knezevic është një gënjeshtër që vjen nga një i arratisur nga drejtësia (ai akuzohet për pastrim parash). Z. Knezevic pranon se ai shkeli ligjin për kontributet në fushatë, por thotë se kjo ishte mënyra e vetme për të bërë biznes në një vend ku gjithçka kontrollohet nga një grup i drejtuar nga Z. Djukanovic.

Sido qe të shkojë çështja Knezevic dhe demonstratat e opozitës, mbijetesa politike e Z. Djukanoviç është e jashtëzakonshme. Në vitin 1989 ai ishte i besuari dhe i mbrojturi i Slobodan Milosevic, udhëheqësi i atëhershëm serb. Por ndërsa z. Millosheviç u përball me humbje në luftën kundër Kosovës, Z. Djukanoviç ishte përqendruar drejt promovimit të pavarësisë së Malit të Zi, e humbur në 1918 kur u krijua Jugosllavia. Ai e arriti këtë në vitin 2006 dhe megjithatë arriti ta ruajë Malin e Zi (një gjë e rrallë në Ballkan) – si një shtet multietnik. Ai thotë se vazhdon të përpiqet që të heqë dorë nga pushteti, porse gjithmonë ka një synim tjetër për të realizuar. Në 2017 Mali i Zi u anëtarësua në NATO.

Asnjë qeveri nuk ia ka kaluar pushtetin vullnetarisht një force tjetër politike. Nga frika e ndërhyrjes ruse, liderët perëndimorë nuk i është dashur të bindin Djukanovicin ta lëshojë pushtetin. Midis 1696 dhe 1918 Mali i Zi kishte shtatë liderë që sunduan për një mesatare prej 32 vjetësh. Një sekret i suksesit të tyre ishte balancimi i interesave të klaneve konkurruese. I pyetur nëse udheheqja e Malit të Zi sot është dicka e ngjashme, Z. Djukanoviç thotë se po, duke shtuar shpejt se, ndryshe nga sundimtarët para-modernë, ai u zgjodh me votë. Një sondazh i fundit zbuloi se 71% e malazezëve e duan udhëheqësin e tyre “të fortë dhe të vendosur”.

Një sekret i suksesit të tij është klientelizmi. Një zyrtar pretendoi përsëri në 2012 në një që u publikua në media se çdo punë e sektorit publik siguron katër vota për partinë në pushtet. Megjithatë, demonstratat e fundit tregojnë se shumë njerëz nuk e durojnë më Z. Djukanovic. Vitet e fundit, thotë Daliborka Uljarevic, analist, ka pasur një ndryshim të atmosferës. Kushdo që guxon të kritikojë qeverinë rrezikon të etiketohet “armik i shtetit” nga media pro-qeveritare, siç ka qenë dhe rasti i saj.

Atmosfera politike është e rëndë dhe partia në pushtet dhe aleatët e saj kontrollojnë vetëm 42 nga 81 vendet e parlamentit. Manjatë nga Azerbajxhani, Rusia, Malajzia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë blerë prona dhe kanë krijuar resorte luksoze bregdetare; por shumë njerëz mendojnë se, ndërsa luftojnë për pagat e ulëta dhe shërbimet e dobëta publike, një grup i vogël rreth Z. Djukanovic është pasuruar. Somerset Maugham dikur e quajti Rivierën Franceze “një vend me diell për njerëzit e dyshimtë”. Dikush mund të thotë shumë të njëjtën gjë për Malin e Zi.

(A.K.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota mali i zi milo gjukanovi mali i zi milo gjukanovi

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet