LIVE UPDATES
Bota

Rrugëtimi i vështirë për drejtësi për mizoritë në qytetin ukrainas Bucha

4 Prill 2022, 21:04 Nga DOSJA
Rrugëtimi i vështirë për drejtësi për

UKRAINË- Imazhet dhe historitë e tmerrshme që po vërshojnë pas tërheqjes së forcave ruse nga qytetet e Ukrainës, si qyteti Bucha, dëshmojnë për një degradim që të sjell në kujtesë barbaritë në Kamboxhia, në Ballkan, apo gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Shtrohet pyetja – çfarë duhet bërë pas këtyre vuajtjeve?

Pasi zyrtarët ukrainas bënë të ditur se deri më tani janë zbuluar mbi 400 kufoma civilësh, në nivelet më të larta të pushtetit politik perëndimor janë shtuar zërat që bëjnë thirrje për llogaridhënie, ngritje akuzash dhe ndëshkim. Të hënën, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy i denoncoi vrasjet si “gjenocid” dhe “krime lufte”, dhe Presidenti i Shteteve të Bashkuara Joe Biden tha se Presidenti rus Vladimir Putin është “një kriminel lufte” që duhet të gjykohet.

Por, rruga për të mbajtur përgjegjës penalisht presidentin rus dhe drejtues të tjerë të lartë është e gjatë dhe komplekse, paralajmërojnë juristët e ligjit ndërkombëtar.

“Sigurisht që zbulimi i trupave që mbartin shenja ekzekutimi, siç janë plagë plumbi në kokë, përfaqësojnë evidencë të fortë për krime lufte”, tha Clint Williamson, i cili shërbeu si ambasador i Shteteve të Bashkuara për çështjet e krimeve të luftës gjatë periudhës 2006 – 2009.

“Kur viktimat gjenden me duart e lidhura, me sytë e lidhur dhe me shenja të qarta torture apo sulmi seksual, rasti bëhet edhe më bindës. Nuk ekzistojnë rrethana në të cilat mund të lejohen këto veprime, qoftë nëse viktimat janë civilë, apo nëse janë personel ushtarak i kabur rob”, shtoi ai.

Nuk ka arsye për të besuar se rusët do t’i dalin për zot krimeve të luftës. Ministria ruse e Mbrojtjes tha të dielën se “asnjë civil i vetëm nuk është përballur me akte dhune nga ushtria ruse”, dhe Ministri i Jashtëm rus Sergey Lavrov i ka përshkruar skenat përreth Kievit si “një provokim i inskenuar anti-rus”.

Gjykata Ndërkombëtare Penale, e cila zakonisht ngre akuza ndaj vetëm një numri të kufizuar personash të nivelit të lartë, ka çelur tashmë një hetim për mizoritë në Ukrainë. Prokurorët ukrainas kanë filluar mijëra hetime penale, ndërsa prokurorët në Poloni, Gjermani, Lituani, Letoni, Estoni, Francë, Sllovaki, Suedi, Norvegji dhe Zvicër kanë hapur hetime të tyret. Janë shtuar gjithashtu thirrjet për të krijuar një gjykatë speciale për të hetuar Rusinë për krimin e agresionit në Ukrainë.

Për të ngritur një çështje penale për krime lufte, prokurorët duhet të mbledhin evidencë mjeko-ligjore dhe balistike, ashtu siç do të veprohej në çdo rast vrasjeje, për të përcaktuar shkakun dhe rrethanat e vdekjeve të viktimave. Ata gjithashtu duhet të provojnë se krimi ndodhi në kontekstin e një konflikti të armatosur në vazhdim, që është qartësisht rasti i Ukrainës.

Për të ngritur një çështje për krime ndaj njerëzimit, prokurorët gjithashtu duhet të përcaktojnë se krimet ishin pjesë e sulmeve të gjera dhe sistematike ndaj civilëve, duke demonstruar ngjashmëritë në mënyrat se si u vranë njerëzit në Butcha, Motyzhyn, Irpin dhe qytete të tjera.

Në vazhdim vjen detyra më e vështirë e përcaktimit se kush është përgjegjës, duke krijuar një zinxhir evidence që lidh skenat e krimit me udhëheqësit më të lartë civilë apo ushtarakë. Hallka e parë në këtë proces është shpesh të kuptohet se cilat forca ishin të pranishme kur ndodhnin mizoritë dhe kush i komandonte ato.

“Nëse doni të shqyrtoni zinxhirin e komandimit dhe autorët, është e rëndësishme të analizoni dhe të mblidhni informacion se cilat njësi gjendeshin aty”, thotë Andreas Schuller, drejtues i programit për Krimet Ndërkombëtare dhe Llogaridhënien në Qendrën Evropiane për të Drejtat Kushtetuese dhe të Njeriut në Berlin. “Ju nevojitet evidencë që ndërlidh të gjithë aparatin ushtarak. Mund të dalin dokumente sekrete, ose mund të flasin dëshmitarë që të zbulojnë planifikimin e brendshëm operacional”.

Ngritja e kësaj çështjeje deri në krye — për të mbajtur Putinin dhe udhëheqësit e tjerë individualisht përgjegjës për krimet e luftës ose krimet kundër njerëzimit — do të jetë e vështirë, thonë ekspertët ligjorë.

“Duhet të vërtetosh se ata e dinin, ose mund, apo duhej ta dinin,” thotë Philippe Sands, një avokat dhe profesor i njohur britanik në Universitetin London College. “Ka një rrezik real që të gjykohen vetëm njerëz të nivelit të mesëm në tre vjet dhe përgjegjësit kryesorë për këtë tmerr — Putini, Lavrovi, Ministri i Mbrojtjes, njerëzit e shërbimeve të zbulimit, ushtarakët dhe financuesit që po i mbështesin – do të shpëtojnë nga gjykimi”.

Do të ishte më e lehtë që Presidenti Putin të gjykohej për krimin e agresionit, domethënë aktin e zhvillimit të një lufte të pamëshirshme dhe të paprovokuar kundër një vendi tjetër. Por Gjykata Ndërkombëtare Penale nuk ka juridiksion mbi Rusinë për krimin e agresionit, sepse Rusia, ashtu si Shtetet e Bashkuara, nuk është palë nënshkruese.

Në mars, dhjetëra avokatë dhe politikanë të shquar, përfshirë ministrin e Jashtëm ukrainas Dmytro Kuleba dhe ish-kryeministrin britanik Gordon Brown, nisën një fushatë për të krijuar një gjykatë speciale për të mbyllur këtë hendek ligjor dhe për të gjykuar Rusinë për krimin e agresionit në Ukrainë.

Janë duke vazhduar negociatat si të krijohet një gjykatë e tillë në mënyrë që të ketë legjitimitet të gjerë, qoftë nëpërmjet një organizmi ndërkombëtar si Kombet e Bashkuara ose nën kujdesin e një grupi shtetesh individuale. Gjykata e Nurembergut u krijua nga Bashkimi Sovjetik, Shtetet e Bashkuara, Mbretëria e Bashkuar dhe Franca për t’i mbajtur nazistët përgjegjës pas Luftës së Dytë Botërore.

Zoti Sands, i cili gjithashtu mbështet nismën, tha se cilado qoftë pesha e tyre ligjore, imazhet që dalin nga Ukraina forcojnë vullnetin politik të nevojshëm për të mbajtur Rusinë përgjegjëse.

“E ndjen se diçka po ndodh. Dhe mendoj se kjo është mënyra se si funksionon ligji. Ligji nuk drejton. Ligji ndjek realitetet, imazhet dhe historitë, dhe kjo është ajo që i bën gjërat të ndodhin,” tha ai.

“Sa më të këqija të jenë tmerret në terren, aq më shumë telefonata marr për krijimin e një gjykate të krimit të agresionit,” shtoi ai. “Qeveritë ndjejnë presion të madh për të bërë diçka”.

Por mund të duhet një ndryshim edhe më i madh politik për të dënuar Presidentin Putin në një mënyrë kuptimplotë. Gjykimet në mungesë nuk lejohen në Gjykatën Penale Ndërkombëtare (ICC) dhe edhe nëse do të krijohej një gjykatë e posaçme që mund të gjykonte zotin Putin në mungesë, një gjyq pa një autor të pranishëm mund të tingëllojë i zbrazët.

“Po mundohem vërtet të shoh se si mund të ketë ndonjë mbrojtje të besueshme për provat që po dëshmojmë”, tha Alex Batesmith, i cili ka shërbyer si prokuror i Kombeve të Bashkuara në Kosovë dhe Kamboxhia dhe tani është profesor në shkollën juridike të Universitetit Leeds. “Por nuk ka asnjë shans që Putini të dorëzohet në ICC ose të arrestohet dhe të sillet në ICC pa konflikte të mëdha ndërkontinentale apo ndryshime të brendshme politike në Rusi që nuk duken të besueshme.”

Marrë nga VOA

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci