6 interperlanca në Kuvend/ Seanca plenare nis me një minutë heshtje për vrasjen e efektivit në Korçë
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi të kërkim, plagoset dhe nj&eu...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
Henry Fountain, një gazetar i ‘New York Times’ dhe Ben C. Solomon, një gazetar i ‘Times’, udhëtuan drejt Kazakistanit për të parë efektet e ndryshimeve klimatike mbi akullnajat malore.
Në Malet Almaty, qyteti më i madh i Kazakistanit, akullnaja ‘Tuyuksu’ po shkrihet dhe po zvogëlohet në përmasa me ritme të shpejta dhe rrëketë e ujit rrjedhin poshtë skajit të hollë të akullnajës. Si një nga akullnajat më të rëndësishme në botë, kjo për shkak të matjeve që kryhen, pasi Tuyuksu ndihmon në matjen e ndikimit të ndryshimeve klimatike në sipërfaqet e akullit në botë.
Ndryshimet e pësuara në dy dekadat e fundit, Maria Shahgedanova, një glaciologe në Universitetin e Reading në Angli, vizitoi qytetin për të kontrolluar mbi Tuyuksu. Me profesorët nga Instituti i Gjeografisë në Kazakistan, Dr. Shahgedanova ka bërë një udhëtim drejt Almatia-s, 15 milje në veri, duke u ndihmuar edhe nga forcat ushtarake të Rusisë.
Vitin e kaluar, në fund të sezonit të verës, ekipi tërhoqi linja që shënonin lartësinë e akullit, siç kanë bërë hulumtuesit këtu për dekada të tëra. Tani, duke kontrolluar të dhënat gati një vit më vonë, Nikolai Kasatkin, një nga studiuesit e institutit dhe Dr. Shahgedanova panë se më shumë prej sinjalizuesve ishte e dukshme.
Akullnajat përfaqësojnë dëborën e shekujve, të ngjeshur me kalimin e kohës në lumenj akullorë, deri në rreth një mijë metër në vargun e Tien Shan dhe madje edhe më të trashë në pjesë të tjera të botës. Akujt kurrë nuk janë statik, akumulojnë borë në dimër dhe humbasin përmasa në verë. Tuyuksu është rreth një milje e gjysmë i gjatë, po bëhet më i shkurtër dhe më i hollë. Kur qendra e kërkimeve u ndërtua në vitin 1957, ajo ishte disa qindra metra. Ajo që po ndodh në malet e Kazakistanit juglindor, po ndodh në të gjithë globin.
Rreth 150,000 akullnajat e botës, pa përfshirë Grelandën dhe Antarktidën, mbulojnë rreth 200,000 kilometra katrorë të sipërfaqes së tokës. Gjatë katër dekadave të fundit ata kanë humbur ekuivalentin e një shtrese akulli me trashësi 70 metra.Shumica e tyre po bëhen edhe më të shkurtra. Disa janë zvogëluar shumë.
Kjo shkrirje e madhe globale kontribuon në rritjen e nivelit të detit. Ndikon në prodhimin e energjisë. Shkrirja e saj do të çonte në katastrofa si vërshime të shpejta, katastrofike dhe rrjedhje të mbeturinave. Ai ndryshon lumenj dhe ekosisteme, duke ndikuar në organizmat që banojnë në ato. Tien Shan, ndikimi më i madh mund të jetë furnizimi me ujë për njerëzit dhe bujqësinë.
Almatia e Vogël dhe disa lumenj të tjerë që rrjedhin nga akullnajat rrjedhin nëpër qytetet, e furnizojnë me ujë të pijshëm për dy milion njerëz të rajonit dhe ujë për ujitje për fushat e misrit dhe kulturave të tjera jashtë qytetit.Dr. Shahgedanova tha se: “Ne nuk po shohim probleme ende, por disa nga modelet sugjerojnë se gjendja do të ndryshojë. Po flasim për 20 vitet e ardhshme apo më shumë.”
eç matjes së humbjes së akullit në Tuyuksu, Dr. Shahgedanova dhe kolegët e saj studiojnë ujin në Almatin e Vogël dhe lumenj të tjerë. Nuk vijnë të gjitha nga shkrirja e akullnajave; disa vijnë nga përmbytjet e shiut dhe bora e shkrirë, të cilat disa modele klimatike parashikojnë të rriten në rajon.
“Në një moment ata nuk mund të prodhojnë ujin që po japin tani,” -tha Matthias Huss, një studiues në Institutin Federal të Teknologjisë Zvicerane në Zyrih.
Burimi: The New York Times
L.K/Dosja.al
Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:
Ditën e sotme kryeministri Edi Rama ka qenë i pranishëm në festën e 11-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës ku u organizuan një sërë aktivitetesh. Mirëpo para Tea...
Ministri i Mbrojtjes së Britanisë së Madhe, Gavin Williamson, gjatë konferencës së sigurisë, e cila po mbahet në Mynih të Gjermanisë, ka deklaruar se vendet e B...
Aleksandar Vuçiç, Presidenti i Serbisë ka folur në lidhje me projektin Shqipëria e madhe” që sipas tij po merr një mbështetje dhe po rritet në mën...
Ankara– Janë zbuluar së fundmi letrat e dashurisë të dërguara nga Sulltanesha Hyrrem për Sulltanin Sulejmanin e Madhërishëm gjatë periudhës osmane, duke hedhu...
Shamima Begum, adoleshentja që u largua nga Britania për t’u bashkuar me grupin islamik ISIS është bërë nënë e një fëmije mjaft të shëndetshëm. “The indipendent...
Gjatë seancës solemne për 11-vjetorin e pavarësisë, kreu i Kuvendit të Kosovës, Kadri Vesli, ka folur rreth taksës ndaj produkteve serbe dhe boshnjake.Duke përm...
SERBI- Kryetari i Partisë Kombëtare Serbe njëherësh ministër në Qeverinë e Serbisë, Nenad Popoviç ka thënë se edhe pas këtyre 11 viteve të pavarësisë “Ko...
KOSOVË- Sekretari Amerikan i Shtetit, Mike Pompeo, me anë të një letre i ka uruar Kosovës dhe qytetarëve të saj 11–vjetorin e Pavarësisë.Në letrën e publik...
KOSOVA– Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ka uruar qytetarët e Kosovës për 11 vjetorin e pavarësisë. Në një postim në Facebook, Thaçi shku...
Kosova 11 vjet e pavarur, Haradinaj: Të pagjeturit, zëri i munguar i kësaj diteKryeministri i vendit, Ramush Haradinaj, në Ditën e Pavarësisë ka kujtuar të gjit...
