LIVE UPDATES
Aktualitet

Shqetësim në Shqipëri mbi me tenderët sekret për COVID-19

8 Tetor 2020, 06:27 Nga DOSJA

Më shumë se një duzinë tenderësh për blerjen e pajisjeve mbrojtëse, pajisjeve mjekësore dhe pajisjeve të tjera shëndetësore në Shqipëri, me vlerë qindra mijëra euro midis marsit dhe majit të këtij viti mbeten mister, duke shkaktuar paralajmërime për keqpërdorim të mundshëm të fondeve shtetërore.

Detajet e tenderëve duhet të bëhen ende publike, pavarësisht përpjekjeve të deputetëve të opozitës, ekspertëve dhe gazetarëve që shprehen se një vendim i qeverisë për të pezulluar procedurat e rregullta të prokurimit dhe për ta mbajtur të fshehtë procesin është recetë për korrupsion.

Procedurat e prokurimit publik ishin të dobëta edhe para mbërritjes së COVID-19.

Në shkurt, qeveria e Shqipërisë pezulloi zbatimin e ligjit të prokurimit publik “në rastet kur zbatimi i tyre kërkon masa të posaçme sigurie, në përputhje me ligjet dhe rregulloret ligjore në fuqi, ose në rast se një akt i tillë diktohet nga interesat thelbësore të shtetit”.

Qeveria shkoi më tej në mars, duke deklaruar se të gjithë tenderët gjatë pandemisë do të kryheshin në përputhje me klauzolën për “interesa thelbësore të shtetit”.

Përdorimi nga qeveria i ligjit të amenduar “hap rrugën dhe mbron veprime të tilla si favorizim, korrupsion të dyshuar dhe shkelje të interesave publike”, tha Zef Preçi, kreu i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike.

Eksperti i ekonomisë Pano Soko tha për BIRN: “Duket e qartë se situata e emergjencës po përdoret si një justifikim për të mos qenë transparent me publikun, për të mbajtur gjëra të fshehta ose për të kryer procedura abuzive me paratë e taksapaguesve”.

Informacion i kufizuar

Njerëz me maska e doreza duke kaluar në tunelin e dezinfektimit të vënë në hyrje të Bashkisë së Tiranes, me qëllim ruajtjen e shëndetit të qytetarëve, në zbatim të masave të qeverisë për parandalimin e koronavirusit, COVID 19. | Foto : LSA

Pas një rishikimi të të dhënave publike, BIRN zbuloi se midis marsit dhe majit të këtij viti janë kryer të paktën 15 tenderë publik – një nga Ministria e Drejtësisë më 18 prill dhe 14 të tjerët nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale më 21 mars dhe 18 prill.

Tenderët janë mbyllur pa ndonjë njoftim paraprak publik, kështu që nuk dihet se sa kompani kanë marrë pjesë, cilat kushte apo kritere janë aplikuar gjatë dhënies së tenderit.

Informacioni i përgjithshëm në lidhje me disa prej këtyre tenderëve u shfaq në Fletoren Zyrtare, por ishte i kufizuar vetëm në emrin e kompanisë që fitoi kontratën, datën, qëllimin dhe vlerën e kontratës dhe autoritetin kontraktues. Kontratat e nënshkruara midis autoriteteve dhe kompanive nuk janë gjithashtu në dispozicion të publikut.

Ekspertët e prokurimit kanë shprehur vazhdimisht shqetësime se kontratat e lidhura gjatë kësaj periudhe shkelnin parimet më themelore të transparencës.

“Klasifikimi sekret për shkak të interesave thelbësore të shtetit të këtyre kontratave bie në kundërshtim me Aktin Normativ të Qeverisë për Shpalljen e Gjendjes së Katastrofës Natyrore, një akt në të cilin nuk ka asnjë parashikim për kufizime të së Drejtës Kushtetuese për Informim (Neni 23 i Kushtetutës)”, tha Instituti Shqiptar i Shkencës në një deklaratë më 14 prill.

Kryeministri Edi Rama i hodhi poshtë shqetësimet, duke thënë në fund të prillit: “Procedurat e tenderimit të përdorura për COVID-19 janë procedura të miratuara ligjore për lidhjen e kontratave që diktohen nga interesat thelbësore të shtetit.”

“Detyrim ligjor”

Zef Preçi, kreu i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike. Foto: BIRN/ Fjori Sinoruka.

Faqja e internetit për prokurimet publike nuk përmban asnjë informacion në lidhje me tenderët në fjalë.

Njëri, i nënshkruar me 21 mars dhe i botuar në Fletoren Zyrtare, ishte për blerjen e pajisjeve mbrojtëse personale për COVID-19 me vlerë rreth 2.8 milionë euro, i nënshkruar midis Ministrisë së Shëndetësisë dhe dy kompanive private – Farma Net Albania dhe Euromed.

Nuk dihet asgjë më shumë për tenderin, kontratën ose mënyrën e përzgjedhjes së kompanive.

Bazuar në Ligjin e Shqipërisë për të Drejtën e Informimit, në korrik BIRN dorëzoi një kërkesë në Ministrinë e Drejtësisë dhe atë të Shëndetësisë për të pasur qasje në të 15 kontratat e lidhura midis marsit dhe prillit.

Ministria e Shëndetësisë nuk është përgjigjur ende. Ministria e Drejtësisë u përgjigj më 22 korrik, duke thënë se nuk i konsideronte “të klasifikuara” kontratat, por se specifikimet teknike të kontratave të tilla nuk bëhen publike. Ajo citoi dispozitën në lidhje me kontratat “në interes thelbësor të shtetit”.

Më 24 korrik, BIRN iu drejtua Zyrës së Komisionerit për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale. Komisioneri i dha Ministrisë së Drejtësisë kohë deri më 12 gusht për t’u përgjigjur. Ministria nuk është përgjigjur ende.

Lidhur me Ministrinë e Shëndetësisë, Komisioneri i tha BIRN më 27 korrik se kontratat në fjalë po i nënshtroheshin “një procesi verifikimi” nga SPAK dhe Kontrolli i Lartë i Shtetit.

Kreu i SPAK, Arben Kraja, tha për BIRN se zyra e tij po e shqyrtonte çështjen, por nuk ka nisur ende asnjë hetim penal.

Kontrolli i Lartë i Shtetit ka shprehur tashmë shqetësim në lidhje me tenderët e kryer gjatë pandemisë, duke paralajmëruar në fund të prillit për rrezikun e “keqpërdorimit të fondeve publike”.

Ai ngarkoi një grup pune për të shqyrtuar çështjen. I pyetur për progresin në lidhje me këtë çështje, KLSH i tha BIRN më 5 gusht se nuk kishte asnjë koment për të bërë.

Elvin Luku, një pedagog në Universitetin e Tiranës dhe drejtori ekzekutiv i organizatës “Media Look”, tha:

“Mungesa e transparencës ngre dyshime të arsyeshme për abuzim me këto kontrata. Publikimi i tyre nuk është çështje e vullnetit të mirë të një qeverie, individi apo ministrie. Ky është një detyrim ligjor.”

Ky artikull u realizuar me mbështetjen financiare të Bashkimit Europian. Përmbajtja e tij është përgjegjësia e vetme e BIRN dhe jo domosdoshmërish pasqyron pikëpamjet e Bashkimit Europian.

Marrë nga Birn 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet koronavirusi ne shqiperi tenderat sekretë të covid koronavirusi ne shqiperi tenderat sekretë të covid

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë