All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Art&Argëtim

“Shqisa e gjashtë”, çelësi i mirëqenies tonë, VETËM nëse dimë ta dëgjojmë

1 Shkurt 2022, 10:51 Nga DOSJA
“Shqisa e gjashtë”, çelësi i mirëqenies
All - Paragraf - 1

Nga Jennifer Murphy & Freya Prentice

Shumica e njerëzve njohin ekzistencën e 5 shqisave (prekjes, shikimit, dëgjimit, nuhatjes dhe shijes). Por jo të gjithë e dinë se ne njerëzit kemi një shqisë shtesë të quajtur interceptim. Kjo është ndjenja e gjendjes së brendshme të trupit tonë.

Ajo na ndihmon të ndjejmë dhe interpretojmë sinjalet e brendshme që rregullojnë funksionet jetësore në trupin tonë, si uria, etja, temperatura e trupit dhe rrahjet e zemrës. Edhe pse nuk e marrim shumë parasysh në përditshmërinë tonë, ajo është një shqisë jashtëzakonisht e rëndësishme, pasi siguron funksionimin optimal të çdo sistemi në trupin tonë.

Ajo e bën këtë duke na paralajmëruar kur trupi ynë mund të jetë jashtë ekuilibrit të tij. Si për shembull, duke na nxitur të pimë diçka kur ndihemi të etur apo të heqim xhupin kur kemi vapë. Por interceptimi është shumë i rëndësishem edhe për shëndetin tonë mendor.

Dhe kjo sepse ajo kontribuon në shumë procese psikologjike, duke përfshirë vendimmarrjen, aftësinë sociale dhe mirëqenien tonë emocionale. Problemet me këtë shqisë raportohen në shumë gjendje të shëndetit mendor, duke përfshirë depresionin, ankthin dhe çrregullimet e të ngrënit.

Pavarësisht se sa i rëndësishëm është interceptimi për të gjitha aspektet e shëndetit tonë, dihet pak nëse burrat dhe gratë ndryshojnë në mënyrën se si i kuptojnë saktë sinjalet e brendshme të trupit të tyre. Deri më tani, studimet mbi këtë çështje, kanë gjetur rezultate të përziera. Për të pasur një panoramë më të qartë, ne kombinuam të dhënat nga 93 studime, që kanë analizuar interceptimin tek burrat dhe gratë. Ne u fokusuam më shumë tek studimet që vëzhgonin sesi njerëzit i perceptojnë sinjalet e zemrës, mushkërive dhe stomakut në një sërë detyrash të ndryshme.

Për shembull, disa studime u kishin kërkuar pjesëmarrësve të numëronin rrahjet e zemrës së tyre, ndërsa në raste të tjera pjesëmarrësve në studim iu kërkua të përcaktonin nëse shihnin një dritë vezulluese kur tkurrej stomaku i tyre, apo nëse mund të dallonin një ndryshim në frymëmarrjen e tyre gjatë frymëmarrjes në një pajisje që e bën më të vështirë këtë funksion.

Analiza jonë zbuloi se kjo shqisë ndryshon midis burrave dhe grave. Gratë ishin dukshëm më pak të sakta në detyrat e përqendruara tek zemra krahasuar me burrat.

Ndonëse ne zbuluam dallime të rëndësishme midis detyrës së matjeve të rrahjeve të zemrës, rezultatet për detyrat e tjera ishin më pak të qarta. Kjo mund të jetë për shkak se vetëm një pjesë e vogël e studimeve, kanë shqyrtuar këtë shqisë në raport me funksionimin e mushkërive dhe stomakut.

Mund të jetë shumë herët për të thënë me siguri nëse burrat dhe gratë ndryshojnë në perceptimin e tyre ndaj këtyre sinjaleve. Gjithsesi, gjetjet tona mund të jenë të rëndësishme për të na ndihmuar të kuptojmë pse shumë gjendje të zakonshme të shëndetit mendor (si ankthi dhe depresioni) janë më të përhapura tek gratë sesa tek burrat që nga mosha e pubertetit dhe në vazhdim.

Për ta shpjeguar këtë janë propozuar disa teori si gjenetika, hormonet, personaliteti dhe ekspozimi ndaj stresit apo ngjarjeve të rënda në fëmijëri. Por për shkak se ne e dimë se interceptimi është i rëndësishëm për mirëqenien, ka të ngjarë që ndryshimet në interceptim mund të shpjegojnë pjesërisht arsyen pse më shumë gra vuajnë nga ankthi dhe depresioni sesa burrat.

Kjo sepse vështirësitë me interceptimin mund të ndikojnë në shumë fusha, përfshirë funksionin emocional, social dhe atë njohës, të cilët janë që të gjithë faktorë të njohur rreziku për shumë gjendje të shëndetit mendor.

Njohja e dallimeve në mënyrën se si burrat dhe gratë i kuptojnë sinjalet interceptive mund të jetë gjithashtu e rëndësishme për trajtimin e sëmundjeve mendore. Ndërsa studimet e reja sugjerojnë se përmirësimi i funksionit të shqisës së interceptimit e përmirëson shëndetin mendor, studimet të tjera sugjerojnë gjithashtu se burrat mund të përdorin sinjale interceptive – për shembull nga zemra e tyre – më shumë sesa gratë kur përpunojnë emocionet e tyre.

Janë raportuar edhe dallime të tjera.

Dhe studiuesit kanë disa teori për këto, duke përfshirë ndryshimet e dallueshme fiziologjike dhe hormonale, që përjetojnë shumica e burrave dhe grave. Një kuptimi më i mirë i të gjithë faktorëve që ndikojnë në aftësinë interceptive, mund të jetë i rëndësishëm për zhvillimin e trajtimeve më të mira për shumë gjendje të shëndetit mendor. / “Science Alert” – Bota.al

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

psikologji psikologji shqisa e gjashte trupi i njeriut truri shqisa e gjashte trupi i njeriut truri

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll
Art&Argëtim 31 Janar 2022, 18:43

E trishtë! Fjoralba Ponari humb nënën

TIRANË– Moderatorja e emisionit “Portokalli”, Fjoralba Ponari ka humbur një nga personat më të rëndësishëm në jetën e saj, nënën.Lajmi ës...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë