All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Art&Argëtim

Simpatizanti i Milosheviçit s’pendohet, Handke: S’kam bërë krim që shkova në varrimin e tij

16 Tetor 2019, 14:49 Nga DOSJA
Simpatizanti i Milosheviçit s’pendohet, Handke: S’kam
All - Paragraf - 1

AUSTRI– Ende pa u mësuar mirë me idenë se ka fituar Nobelin në Letërsi për 2019-ën, gazetarët trokasin në derën e Peter Handke për të biseduar me shkrimtarin kontrovers. Austriaku 76-vjeçar, më herët një ndër kritikët më të mëdhenj të këtij çmimi, duket se i gëzohet kësaj “fitoreje”.

Pas paralajmërimit që u bën gazetarëve, duke u shprehur se “di edhe të gënjejë”, kujtesën për mbrojtjen që i ka bërë Serbisë e Millosheviçit është ai vetë që e ngacmon i pari. “Panorama” sjell në shqip këtë intervistë të botuar nga “La Repubblica”, ku shkrimtari shfaqet i papenduar për qëndrimin e mbajtur. Për 2006-ën, kur ai në funeralin e Millosheviçit përlotet e mban një fjalim prekës, Handke thotë: “Është ky një krim? Nuk e besoj”. Megjithatë, ai “sfidon” Akademinë Suedeze duke pohuar se për ishJugosllavinë e liderin famëkeq të saj ka folur si shkrimtar. “Është e neveritshme kur dikush tenton të çrrënjosë dikë”, pohon ndër të tjera Handke për gazetarët, duke mbetur kontradiktor në mbrojtjen e bërë ndaj udhëheqësit, i cili shkaktoi një nga luftërat më të egra të Ballkanit.

Në fund të një rruge të ngushtë, të errët, të veshur me pemë, përmes të cilave filtrohen rrezet e diellit, Peter Handke shfaqet më në fund në mesditë. Sapo është kthyer nga një shëtitje në pyllin e Meudon pranë shtëpisë së tij, në periferinë veriperëndimore të Parisit. “Është sezoni i kërpudhave”, u thotë me ironi gazetarëve që e presin. Prej 30 vitesh, shkrimtari austriak është strehuar në këtë shtëpi modeste ku jeton me bashkëshorten. Një fqinj japonez afrohet për t’i ofruar një shishe “sakè” nobelistit të ri për letërsinë. Ndërkohë, celulari i Handke-s nuk pushon së rëni. “Hyni, afrohemi në kopsht për të folur më qetësisht”, na fton shkrimtari 76-vjeçar, reputacioni i të cilit nuk rrëfen një marrëdhënie të mirë me gazetarët. “Di edhe të gënjej”, thotë ndërsa ende ka një hije prej të hutuari. Përqark ka disa karrige e një tavolinë, në të cilën janë vendosur disa mollë të sapombledhura.

Si e mësuat lajmin se jeni ju fituesi i Nobelit për Letërsinë këtë vit? 

Mendoj se në një formë tanimë të zakonshme. Mora një telefonatë në mesditë. Në fillim nuk e kuptova mirë se kush ishte, zëri më dukej si i një prej avokatëve të Hagës, me të cilin do më duhej të organizoja një vizitë të një të burgosuri. Pastaj kuptova se në fakt isha duke folur me sekretarin e Akademisë Suedeze.

Cili qe reagimi juaj i parë? 

Isha pak mosbesues. Pas gjithë polemikave rreth emrit tim 20 vite më parë, nuk do ta kisha besuar kurrë se do të më zgjidhnin. Ka qenë një vendim i guximshëm.

Polemikat për të cilat flisni kanë qenë për shkak të pozicionit që ju keni mbajtur në mbrojtje të Serbisë përgjatë luftërave në Ballkan në vitet ’90…

Pozicioni që unë mbaja nuk ishte politik, jam shkrimtar, jo gazetar. Fakti që unë kam shkruar ndryshe për luftën civile në Jugosllavi, krijoi shumë zhurmë dhe këtë mund ta kuptoj.

Ju u sulmuat edhe për faktin se morët pjesë në funeralin e liderit nacionalist serb, Slobodan Millosheviç, kur u nda nga jeta në 2006-ën… 

Është ky një krim? Nuk e besoj. E përsëris: unë flas si shkrimtar, është kjo natyra ime. Mund të tentoj ta ndryshoj natyrën time, e provoj këtë çdo ditë, por nuk është e lehtë t’ia dalësh mbanë. Megjithatë, preferoj të mos flas më rreth kësaj çështjeje.

Po tani, si ndiheni? 

Si shkrimtar kam lindur fajtor. Sot, në këtë moment, nuk ndihem më në faj. Ndihem i lirë. Ndoshta pas disa orësh do rikthehem në botën time epike, atë të Faulkner që më ka dhënë krahë në moshën 16-vjeçare, në botën e Homerit, të Servantes, te tregimet mbi të gjitha, ose te shkrimtarët austriakë si Adalbert Stifter, Heimito von Doderer dhe Ivo Andric.

Kohë më parë keni kërkuar shfuqizimin e Nobelit për Letërsinë, duke e përshkruar si një “kurorëzim të rremë”. Keni ndryshuar mendim? 

Akademikët janë vetëkorrigjuar, apo jo? Ndoshta tani do të vijojnë në rrugën e duhur. Kur kritikova Çmimin Nobel, nuk flisja si autor, por si lexues. Ekzistenca ime është e kyçur në letërsi. Ndihem në vendin e duhur kur filloj të lexoj, të deshifroj, të gjej fjalët. Çdo mëngjes kaloj orë të tëra duke lexuar vargje të Pindarit e të autorëve të tjerë antikë grekë. Më bën mirë për kokën dhe zemrën.

Si do të festoni?

Ende nuk e di. Do të doja të pija një verë të mirë, ndoshta një ‘chardonnay’, por deri më tani nuk kam ngrënë asgjë. Nuk kam uri.

Do të shkoni në Stokholm? 

Në moshën time, udhëtimet janë gjithmonë të lodhshme, por në këtë rast më duket e detyrueshme të shkoj. Në botën e sotme, letërsia po humbet kuptimin e saj, por jo për fajin tim. Jam i bindur se në fund letërsia fiton gjithmonë.

Përse keni vendosur të qëndroni në Francë? 

Ka qenë rastësore. E kam gjetur këtë shtëpi 30 vite më parë, kur mendoja të transferohesha në Spanjë. Në fund, qëndrova këtu. Kur kam qenë i ri kisha një qasje të fortë me vendet, tashmë ndiej se nuk i përkas asnjë vendi. Siç thoshte Simone Weil, është e neveritshme kur dikush tenton të çrrënjosë dikë, por të vetëçrrënjosesh është një domosdoshmëri.

Çfarë do të bëni me paratë që Akademia e Nobelit do të derdhë në llogarinë tuaj?

Ah, çfarë pyetjeje! Kur isha i ri pëlqeja një këngë të Ray Davies të Kinks, që përmbante një frazë të tillë: ‘Ka shumë konfuzion në kokën time, mos më pyesni për paratë tani’.

Si do të jetoni pas Nobelit? 

Do bëj sikur s’ka ndodhur asgjë. Është një nga rregullat më të zakonshme të jetës: Të bësh sikur s’ka ndodhur asgjë. Dua të vazhdoj të shkruaj. Mund të parafrazoj Ibsenin, kur thotë se “ka akoma shumë shigjeta në harkun tim”. Por nuk dua ta them, sepse Ibsen u nda nga jeta pasi e tha. Kam ende shumë për të thënë, për të ritmuar, për të imagjinuar…

Pas disa muajsh do të dalë romani juaj i ri… 

Nuk di të them nëse librat e mi janë romane, më saktë mund të them tregime. Jeta është një bashkësi fragmentesh e përmes të shkruarit kërkoj t’u jap këtyre fragmenteve një formë gjithëpërfshirëse.

Mandej është edhe teatri, që ka një rëndësi të madhe në veprën tuaj… 

Teatri më ka shpëtuar, është një mënyrë për të nxjerrë jashtë jetën përmes një procesi abstragimi. Do të vazhdoj edhe me teatrin, inshallah. Por tani më lini të jetoj këtë moment gëzimi, nuk ndodh shpesh në moshën time. Faleminderit që erdhët deri këtu.

Marrë nga Panorama 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kulture kulture peter handke peter handke

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje