LIVE UPDATES
Aktualitet

Skandali i Rrugës së Arbrit, tuneli i shembur po ndërtohej pa projekt teknik të miratuar

10 Qershor 2019, 17:41 Nga DOSJA
Skandali i Rrugës së Arbrit, tuneli i shembur po ndërtohej pa

Tuneli i shembur i Murrizës në Rrugën e Arbrit nuk mund të riparohet dhe do të braktiset. Këtë e pohoi për Exit.al një nga ekpertët që punon në ndërtimin e rrugës.

Si rezultat, jo vetëm kostoja e gjithë punimeve të kryera për hapjen e tubit kryesor të tunelit, është humbje për kompanisë ndërtuese Gjoka Konstruksion sha, por tani duhet të përshtatet projekti inxhinierik, pasi tuneli nuk mund të hapet më në të njejtin vend.

Për të kuruar dëmin në imazhin publik, pas lajmit të shembjes së tunelit, dje, Edi Rama bëri dje një vizitë në kantierin ndërtimor të rrugës, ku është shfaqur duke bërë disa hapa në pjesën hyrëse të tunelit, në drejtim dalës, duke pohuar natyrshëm: “qenka fantastike”.

Kronika e vizitës është një montazh qesharak filmimesh dhe deklaratash të intepretuara me kujdes për të theksuar se çdo gjë shkon sipas planifikimit, veçanërisht ecuria e punimeve të tunelit, dhe madje punimet do përfundojnë para afatit.

As Kryeministri, as Ministrja Belinda Balluku, as proari i kompanise ndërtuese Rrok Gjoka nuk i janë referuar shembjes dhe apo faktit se, tashmë, tuneli do të duhet të hapet në një gjurmë të re, pasi dëmtimi e ka bërë tubin e hapur të pariparueshëm.

Përtej kësaj kronike propagandistike, gjithçka mbehet sekret dhe gazetarët nuk lejohen as t’i afrohen kantjerit të ndërtimit.

Sipas të dhënave të Open Data Albania, kompania ka marrë në janar 2019 nga qeveria këstin e parë, prej mbi 2,1 miliardë lekë (mbi 20 milionë euro) vetëm pak muaj pas fillimit të punimeve, pasi ka deklaruar se ka kryer 25 për qind të punimeve ose mbi 8 miliardë lekë punime. Kontrata përcakton se pagesat nga qeveria do të bëhen në 13 këste që paguhen çdo tre muaj.

Deri në momentin e shembjes ishte përparuar rreth 600 metra thellësi nga ana e Tiranës, ndërkohë që sapo kishin filluar punimet nga ana tjetër—tuneli ndërtohet duke punuar në të dyja drejtimet për t’u takuar në mes. Tuneli ishte planifikuar të kishte dy tuba, secili me gjatësi 3,2 kilometra, një kryesor për kalimin e trafikut dhe një tub i ngushtë paralel që do të përdoret vetëm në rast emergjencash.

Fillimisht, brenda tunelit ndodhi një rrëshqitje në mes të muajit maj në një gjatësi prej 15 metrash. Por duket se shembja ka vazhduar, e ndihmuar nga rreshjet e kohëve të fundit që kanë shtuar rrëshqitjen në një terren i cili kishte rezultuar më i rrëshqitshëm se sa ishte planifikuar. Siç duket nga fotot e botuara nga Exit.al tuneli është shembur deri në hyrje të tij.

Burimi i Exit.al u shpreh se shkaku kryesor për shembjen ishte projekti i dobët inxhinjerik i dhe mungesa e njohurive dhe përvojës së ekipit të projektit në ndërtim tunelesh.

Këtë pohim e ka përforcuar edhe inxhinjeri gjeolog Prof. Dr. Bashkim Lleshi, i cili është shprehur për portalin Rruga e Arbërit:

Shembja nuk ka ndodhur për arsye gjeologo-teknike, por për moszbatim të teknikës së avancimit të tuneleve, ndoshta për përdorje mbi masën e duhur të lëndës eksplozive.

Ndërkohë, një nga inxhinjerët e projektit, Mark Pepkola kishte pohuar në prill 2019 se tuneli do të përfundonte gjashtë muaj para afatit, që duket një ngutje e pajustifikuar.

Megjithatë, burimi i Exit.al në grupin e specialistëv të projektit shprehet se projekti teknik dhe i zbatimit për tunelin nuk ka qenë i miratuar nga Këshilli Teknik i Autoritetit Rrugor Shqiptar (ARRSH).

Exit.al pyeti ARRSH-në nëse projekti është miratuar nga Këshilli, por nuk mori asnjë përgjigje nga ky institucion.

Nëse ky pohim është i vertetë, do të kishim të bënim me një skandal, i cili bën përgjegjës jo vetëm kompaninë Gjoka Konstruksion, por edhe mbikqyrësin e punimeve, ARRSH-në dhe Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjitikës, të cilat kanë lejuar punime pa projekt të miratuar.

E gjithë kjo ngjarje nxjerr në pah faktin se koncesioni për ndërtimin e rrugës, që parashikon dy tunele dhe disa ura, iu dha një kompania që nuk ka as kapacitetet teknike dhe as përvojën në vepra të tilla. Për më tepër i gjithë procesi i kontraktimit ka qenë një proces i dyshimtë sikurse shpjegohet më poshtë.

Kontrata mes Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjitikës dhe kompanisë Gjoka Konstruksion sha u nënshkrua në mars 2018 dhe punimet filluan në gusht 2018.

Kontrata 13 vjecare për “përmirësimin, ndërtimin, operimin dhe mirëmbajtjen e Rrugës së Arbrit” është e tipit Partneritet Publik Privat me kosto totale ndërtimi prej 33 miliardë lekësh (rreth 260 milionë euro) dhe rreth 7 miliardë të tjera koso mirëmbajtje.

Projekti përfshin përfundimin e rreth 15 kilometra rrugë të ndërtuara pjesërisht nga qeveria e mëparshme, projektimin dhe ndërtimin e rreth 26 kilometra rrugë të reja—përfshi tunelin 3,2 kilomtra të Qafës së Murrizit, dhe të 6 urave me gjatësi nën 400 metra secila—si dhe mirëmbajtjen e rrugës.

Ndërtimet duhet të kryehen brenda 44 muajsh, ndërsa mirëmbajtja do të bëhet për 111 muaj të tjerë. Sipas planifikimit fillestar, rruga do të hapej për trafikun në pranverën e vitit 2022.

Edhe pse i trajtuar si kontratë PPP, investimi do të financohet i gjithë nga shteti, pa asnjë risk për kompaninë private. Pagesa e qeverisë fillon, pas kryerjes së 25 për qind të punimeve të parashikuara, ose pas vitit të parë nëse janë realizuar të paktën 20 për qind e volumit të punimeve të parashikuara dhe pastaj do të bëhen pagesa të rregullta çdo tre muaj.

Praktikisht, kompania private do të kryejë punime paraprake në vlerën e pak milionë eurove për të cilat do të paguhet vetëm pas pak muajsh, njësoj sikur ndërtimi të ishte bërë me një kontratë të thjeshtë prokurimi. Madje, qeveria do të paguajë edhe interesin për kredinë që kompania do të marrë për financimin e investimit.

Kjo do të thotë se i vetmi element që ka një kosto për privatin është se duhet të përballojë fillimisht një pjesë të vogël të punimeve me financim të paguar nga ai vetë për t’u rimbursuar menjëherë nga qeveria.

Mbajtja e një tenderi në bazë të një propozimi të pakërkuar ishte gjithashtu e dyshimtë, pasi projekti për ndërtimin e rrugës ka qenë një projekt i hershëm i qeverisë dhe për këtë arsye nuk mund të bëhej me propozim të pakërkuar sikurse u bë.

Qeveria ra fillimisht dakord që rruga të ndërtohej nga kompania kineze China State Construction—kompania e treta më e madhe në botë në fushën e ndërtimit— me financim të qeverisë kineze.

Por kompania kineze u twrhoq pasi qeveria shqiptare u përpoq t’i impononte asaj një sërë kushtesh të papranueshme për kompaninë që çuan jo vetëm në largimin e kompanisë, por edhe anullimin e financimit të qeverisë kineze për këtë projekt.

Pas kësaj, qeveria mori një propozim të pakërkuar nga firma Gjoka konstruksion dhe mbi këtë bazë organizoi tenderin për koncesionin e rrugës, në të cilën Gjoka mori disa pikë bonus, por që qenë të panevojshme pasi dy kompanitë e tjera pjesëmarrëse nuk paraqitën ofertë financiare, duke e lënë Gjokën automatikisht fituese.

Është e paqartë se si u kalua nga një kontratë e tipit të pastër PPP, ku kompania do përdorte fondet e saj për ndërtimin e rrugës dhe do ta rimerrte financimin përmes vendosjes së tarifës së kalimit, në formulën e financimit totalisht nga qeveria të ndërtimit të rrugës.

Sido që të jetë, paaftësia e kompanisë duket se ka shkaktuar kosto shtesë të cilat tani mbetet të shihet se si do të përballohen.

Marrë nga Exit.al

(a.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet rruga e arbrit shembja e tunelit te murrizes rruga e arbrit shembja e tunelit te murrizes

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje