LIVE UPDATES
Aktualitet

COVID-19/ Flet psikiatri i njohur, Borgna: S’duhet ta lëmë veten të zhytemi në dhimbje, të shmangemi nga mbiekspozimi med

26 Mars 2020, 13:00 Nga DOSJA
COVID-19/ Flet psikiatri i njohur, Borgna: S’duhet ta lëmë veten

Intervistë e psikiatrit të njohur Eugenio Borgna dhënë për gazetën “Avvenire” rreth krizës së frikës që ka mbërthyer shoqërinë njerëzore nga pandemia e koronavirusit.

Profesor, Ju keni studiuar dhe parë shumë dhe keni kuruar të sëmurë. Çfarë menduat duke parë ato imazhe të kamionëve të Ushtrisë mbushur me arkivolë që dilnin nga Bergamo?

Në ato imazhe perceptohet e gjithë tragjedia në veprim e sipër, jeta e shumë njerëzve që ikin nën izolim të plotë të çdo përkujdesjeje. Një vdekje e çpersonalizuar që humbet individualitetin e vet dhe bëhet numër, masë.

Një imazh që të sjell ndërmend të rënët në luftë, thelësisht trishtuese. Si ta durosh një gjë të tillë?

Është detyrë dhe domosdoshmëri të shohësh dhe mësosh, por duhet edhe një shmangie nga mbiekspozimi mediatik që do ta na tërheqë në ankth. Është e drejtë të ndjekësh një edicion informativ, por të dëgjosh gjithë ditën në tv, internet apo mediat sociale buletine lufte, të bën keq. Nuk duhet ta lëmë veten të zhytemi në dhimbje, edhe pse jemi pjesë e saj, por duhet të bëjmë atë që duhet: të mendojmë për shtëpinë, fëmijët, punën. Të jetojmë, të reagojmë: dhe me këtë t’i japim një shpresë shpengimi vuajtjes së shumë prej atyre që nuk i njohim.

Co Vid -19 shpërtheu në Itali me një dhunë që na lë të tronditur. 60 vjet më parë, mes viteve ’57-58, gripi aziatik vrau 30 mijë njerëz në Itali dhe më shumë se 1 milionë në mbarë botën. E megjithatë, dhe kjo të mrekullon, gazetat e epokës e referonin atë në faqet e brendshme, me tituj të esëllt: 28 milionë italianë u infektuan. Vdiqën sidomos të sëmurët kronikë dhe të moshuarit. Shkollat dhe fabrikat qëndruan të hapura. Ju, që në vitin 1958 ishin psikiatër në Institutin Neurologjik të Poliklinikës së Milanos, çfarë kujtoni nga gripi aziatik?

Në të vërtetë nuk mund të them se kam qenë dëshmitar i ndonjë momenti veçanërisht dramatik. E megjithatë punoja në kontakt të drejtpërdrejtë me pacientët në spital. Por në një klimë normale, mjetet lëviznin, shkollat dhe zyrat ishin hapur. Shumë sëmureshin, thuajse të gjithë shëroheshin dhe merrej vesh për dikë që vdiste nga ai grip i keq.

Duhet patjetër konsideruar brutaliteti dhe shpejtësia e shfaqjes së Co Vid 19. E megjithatë pati 30 mijë të vdekur nga gripi aziatik. Si shpjegohet atëherë një reagim kaq i ndryshëm?

Arsyet mund të jenë të ndryshme. Së pari në atë kohë, në provinca dhe në fshatra, njerëzit vdisnin akoma në shtëpi. Pranë krevatit të një të sëmuri vinte një mjek që bënte atë që mund të bënte, por ai nuk e shtronte në spital një të moshuar shumë rëndë. Nuk ekzistonte hospitalizimi i sotshëm dhe ndoshta për këtë mendoj se vdekshmëria e gripit aziatik u perceptual më pak. Nga ana tjetër, të rriturit e vitit 1957 ishin veteran lufte, apo të paktën kishin njohur bombardimet dhe urinë: kishin “frekuentuar” vdekjen, e kishin në llogarinë e tyre dhe gripi, ndonëse shumë agresiv u dukej pak në krahasim me atë që kishin kaluar.

Në vitin 1957, televizionet sapo kishin nisur dhe të përditshmet lexoheshin nga një elitë, kurse nga ana tjetër ishte vetëm radioja. Sa ndikon sot përhapja dhe depërtimi mediatik në perceptimin e epidemisë?

Mediat janë një boks i jashtëzakonshëm që informon, por edhe që përhapet dhe ato duhen menaxhuar nga ata që punojnë aty me racionalizëm dhe ftohtësi. Jehona mediatike krijon rezonanca të jashtëzakonshme psikologjike. Dhe ky ankth, përderisa jemi prej mishin dhe shpirti, mund të na ulë mbrojtjen imunitare dhe të na bëjë fizikisht edhe më të ekspozuar.

Profesor, Ju mendoni se kur kjo epidemi të mbarojë do të na gjejë pak të ndryshuar, për sa I përket shpërqendrimit, cektësisë së jetës sonë që e jetonim deri një muaj më parë?

Nuk e di. Me të pushuar rreziku, te njerëzit nis verbëria. Dhe me lehtësi. Do të jetë dikush megjithatë që në këto kohë dhimbjeje do të ketë pakur rastin për të qenë më I vëmendshëm, për të dëgjuar veten dhe të tjetrin më thellë. Po, disa prej nesh, pas kësaj prove të ashpër do të rilindin: të aftë për një shpresë të re.

Marrë nga Respublica.al 

J.V/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet eugenio borgna eugenio borgna

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!