LIVE UPDATES
Bota

The Guardian: A po e bën më vdekjeprurëse koronavirusin ajri i ndotur? 

21 Maj 2020, 17:27 Nga DOSJA
The Guardian: A po e bën më vdekjeprurëse koronavirusin ajri i

BOTË- Pacientët e infektuar me Covid-19 kanë dy herë më shumë të ngjarë të kenë pasur sëmundje para-ekzistuese të frymëmarrjes dhe tre herë më shumë mundësi të kenë pasur probleme kardiovaskulare. Dhe studimet e cilësisë së ajrit kanë treguar që ndotja e ajrit dëmton zemrën dhe mushkër

Pra, a është ajri i ndotur, i cili tashmë vret të paktën 7 milion njerëz në vit, duke e bërë më vdekjeprurse pandeminë e koronavirusit?

“Ne nuk kemi prova që lidhen drejtpërdrejt me vdekshmërinë, por ne e dimë se nëse jetoni në ambjente ku ajri është i ndotur keni më shumë mundësi për t’u prekur më rëndë nga virusi,” tha Dr. María Neira, drejtorsha e shëndetit publik në Organizatën Botërore të Shëndetit.

Ndotja gjithashtu dobëson mushkëritë, duke e bërë potencialisht më të lehtë kapjen e virusit. Gjithashtu grimcat e ndotjes mund të ndihmojnë bartjen e virusit në distanca më të largëta. Këto gjetje fillestare shkaktojnë shqetësim dhe mund të luajnë një rol vendimtar për të na ndihmuar që të luftojmë përhapjen e pandemisë.

Një studim amerikan, në Universitetin Harvard, zbuloi se ndotja e ajrit është e lidhur me nivelet më të larta të vdekjeve nga Covid-19 në të gjithë vendin.  Në Itali, u zbulua koronavirus në mostrat e ajrit të ndotur dhe është duke u hetuar nëse kjo mund të bënte që virusi të udhëtonte në distanca më të gjata.

Një tjetër analizë e 120 qyteteve kineze e botuar në një revistë gjithashtu gjeti një lidhje të rëndësishme, midis ndotjes së ajrit me rastet e Covid-19, shkallën e vdekjeve dhe përhapjen e sëmundjes. Në Londër, studiuesit identifikuan një korrelacion midis nivelit të vdekjeve dhe ndotjes së ajrit në qarqe të ndryshme të qytetit.

Sidoqoftë, jo të gjithë shkencëtarët e ndotjes së ajrit pajtohen që kërkimi duhet të ndiqet me shpejtësi, teksa pandemia ende është duke u zhvilluar, por përkundrazi duhet të presim, qoftë me muaj apo vite, për të qenë të sigurt në rezultatet.

Prof Mark Goldberg, në Universitetin McGill në Kanada, i cili ka kritikuar studimin e Harvardit, tha:

Unë nuk kam asgjë kundër hipotezës që lidh ndotjen e ajrit dhe Covid-19, është shumë e besueshme. Por nëse bëni një studim të mbushur me paragjykime të mundshme, nuk po i bëni mirë publikut duke e botuar. Lobistët e karburanteve thjesht do të thonë: “Epo, pse duhet të besojmë atë që bëni ju?”

Prof Francesca Dominici, e cila drejtoi studimin në Harvard, nuk ra dakort: Unë mendoj se reagimi i përgjegjshëm nga një shkencëtar është t’i përgjigjet një pandemie duke bërë më të mirën që mundeni me të dhënat që kemi. Kritikat janë të gjitha absolutisht të vlefshme por janë shumë zhgënjyese sepse askush nga ne nuk po përpiqet të anashkalojë sistemin e rishikimit të kolegëve. Pasi të gjitha punimet tona do të rishikohen dhe, natyrisht, për të bërë legjislacionin e ri, puna duhet të jetë më e mirë. Ne e dimë këtë.  

Marrë nga: The Guardian

Përshtati në shqip: A.K.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne bote mark goldberg koronavirusi ne bote mark goldberg

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet