LIVE UPDATES
Bota

Veproi ndryshe nga çdo shtet tjetër/ Kush do ta fitojë luftën me Covid-19, Suedia apo vendet me ekonominë e shkatërruar ng

4 Maj 2020, 13:41 Nga DOSJA
Veproi ndryshe nga çdo shtet tjetër/ Kush do ta fitojë

SUEDI–  Mbi  200 shtete në mbarë botën  janë prekur nga Covid-19 e mes tyre 80 qeveri kanë ndërmarrë masa të forta në bllokimin e vendit për të frenuar përhapjen e këtij virusi vdekjeprurës.

Por ashtu siç është raportuar prej mujash Suedia është shteti i vetëm që nuk ka izoluar asnjë qytetet ndërkohë që jeta vijon normalisht pavarësisht rasteve të virusit.

Teksa në Suedi shkollat fillore, bizneset dhe restorantet janë të hapura, dhe në Bjellorusi, presidenti është parë në lojërat hokej dhe lejon biznesin të punojë si zakonisht, shkruan mediat e huaja.

Në mbarë botën qeveritë e shteteve që janë prekur nga Covid-19 janë gjendur në vështirësi duke u përballur me zgjedhje jo shumë të dëshiruar, një bllokim total të popullatës, apo të krijojë një imunitet kolektiv, ku shumë njerëz rrezikohen nga kjo, prandaj zgjedhja e dytë nuk preferohet shumë nga shtetet.

Ndërkohë që njerëzit janë mërzitur nga bllokimi për javë me rradhë, të  gjithë kërkojnë të dinë se kur do të lehtësojnë masat e bllokimimit shtetet e prekura nga Covid-19, në një kohë që izolimi po e paralizon ekonominë.

Në përgjigje të kësaj,  shumë vende në dukje rreshtohen pas dy strategjive të paprovuara të bazuara në hipoteza kontradiktore të sjelljes së virusit. Asaj të imunitetit kolektiv ose bllokimit total të popullatës. E para sigurisht është e rrezikshme, sepse mund të jetë shumë fatale për popullatën, ndërsa e dyta nuk siguron se virusi nuk do të shpërndahet kur njerëzit fillojnë të dalin nga izolimi.

Por zgjedhja e dytë është e mirë për dy arsye, pasi ruan më shumë popullatën dhe i jep më shumë kohë shkencëtarëve që të punojnë në prodhimin e vaksinës. Por bllokimi total i popullatës e ka edhe koston e vet, sidomos në ekonomi, dhe kjo po shihet edhe sot se sa ka ndikuar izolimi në ekonominë e vendeve në të gjithë botën.

Zgjedhja e parë është zbatuar në shumë vende të botës, pothuajse në të gjitha. Me izolimin e popullatës virusi mund të eliminohej duke gjurmuar secilin person që mund ta ketë virusin. Por izolimi u bë edhe si një arsye që virusi të mos dalë nga shteti në shtet përmes procedurave të rrepta të mbajtjes. Në vende të tilla si Mbretëria e Bashkuar, SHBA, Italia dhe Spanja, ku virusi ka kohë që i ka shpëtuar fazës së kontrollit dhe zbutjes, po vendoset një variant i modelit të eliminimit. Këto vende po bëjnë teste të shumta dhe po shohin se cilët persona janë të infektuar dhe me cilët kanë pasur kontakt, në mënyrë që ata të vet-izolohen. Dhe kjo ka bërë që tashmë disa vende ti lehtësojnë masat e rrepta të lëvizjes.

Zgjedhja e dytë që është ajo e imunitetit kolektiv praktikohet në mënyrë aktive ose implicite në Suedi, Meksikë dhe Bjellorusi. Supozohet të kontrollohet më së miri përmes përhapjes së menaxhuar të popullatës, duke bërë që virusi të luftohet me imunitetin e fituar nga vet popullata.

Kush prej tyre është reciproke ekskluzive është e saktë?

Tashmë duket se virusi është përhapur më lehtë, por është shumë më pak vdekjeprurës sesa supozohej më parë. Vdekshmëria nën moshën 65-vjeç nuk është shumë e lartë. Por ajo rritet pak më shumë te personat që janë mbi 75-vjeç, dhe kjo arsyetohet se personat e kësaj moshe dhe më të vjetër kanë një sistem imunitar më të dobësuar.

Jo shumë shkencëtarë e përkrahin imunitetin kolektiv dhe jo bllokimin, ndërsa shumë të tjerë e duan karantinimin. Madje ata që e duan imunitetin kolektiv janë arsyetuar se izolimi nuk është zgjidhje, sepse sikur të ishte ashtu, vendet si Kina, Singapori dhe Japonia nuk do të kishin probleme tashme me valën e dytë nga coronavirusi, por ai do të ishte zhdukur.

Por pavarësisht se virusi ka të njëjtin rrezik, çdo vend duhet të hartojë vet strategjinë e tij dhe jo të bazohet në shembujt e shteteve të tjera.

Mesiguri sfida më e madhe me të cilën përballen qeveritë është ruajtja e besimit të publikut. Zgjedhja në mes izolimit dhe imunitetit kolektiv ka implikime të thella për perceptimin e rrezikut publik. Megjithatë në fund ngrihet pyetja: A jemi të  përgatitur të mësojmë nga njëri-tjetri në hartimin e një plani kur ndodh pandemia e radhës?

Burimi: science

A.C/Dosja.al 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne suedi koronavirusi ne suedi

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit