LIVE UPDATES
Aktualitet

Zbuloi sesi qeveria shqiptare ‘armatosi’ Facebook-un për të manipuluar opinionin publik, flet për herë të parë ish-inx

23 Prill 2021, 10:25 Nga DOSJA
Zbuloi sesi qeveria shqiptare ‘armatosi’ Facebook-un për

TIRANË– Ish- inxhinierja e të dhënave të kompanisë ‘Facebook’ ka folur për herë të parë për fenomenin që zbuloi në Shqipëri, ku tregohej sesi liderët e përdorin platformën për të manipuluar opinionin publik dhe sulmuar qytetarët. 

Ajo ka dëshmuar për ‘A SHOW’ me Adi Krastën se konstatoi dhe sinjalizoi  per Shqipërinë, njësoj si për Hondurasin e Ajzerbaxhanin, sjellje e profile jo auntetike në platforëmn e ‘Facebook’ në përmasa alarmante, gjatë periudhës maj – gusht, 2019. Ajo ka treguar rrjedhën e zbulimit, edhe arsyen pse e la përmes hetimin. Asaj iu desh të zgjidhte mes fenomenit në Azerbajxhan dhe Shqipëri, por gjykoi të hetonte në Azerbajxhan, për shkak se nuk dinte gjuhën shqipe. Ajo tregon se kjo ndërhyrje e njohur edhe më parë, lidhet me njerëz shumë të fuqishëm. Ish-inxhinierja i ka kërkuar edhe falje popullit shqiptar disa herë, pasi sipas saj, kjo çështje duhej vazhduar pasi është shumë shkelje e rëndë.

Krasta: Ju keni përdorur një term ‘gjatë punës sime kamë parë dhe kam kuptuar që i kisha duart me gjak’, sigurisht kjo është një metaforë, por ju kuptuat që në vende si Hondurasi ose Azerbajxhani, pushteti mundohej që përmes ‘Facebook’, që të influenconte negativisht mendimet e njerëzve të zakonshme, përmes elementeve të platformës që janë përlqimet, komentet e njerëzve që nuk janë reale, apo sulmet e dedikuara për të sulmuar njerëz të caktuar. Sa e vështirë ka qenë për ju që ta flisni fillimisht me njerëzit që ju menduat se do të duhej ta zgjidhnin këtë ngjarje dhe pse ju bëri përshtypje?

Zhang: Unë kam punuar në ‘Facebook’ që nga qershori 2018, deri në shtator të 2020-tës, ku zbulova një aktivitet jo të vërtetë në Shqipëri, që përshkruhej një artikullin e ‘The Guardian’. Ndodhi në korrik të 2019, pasi kisha identifikuar aktivitetin e konturës. Nuk dua të diskutoj për fakte specifike në Shqipëri, se është çështje komplekse dhe konfuze dhe nuk u kuptua kush ishte përgjegjës dhe çfarë po përpiqeshin të bënin. Unë po përpiqem të gjej një ekuilibër në përgjegjësinë time ndaj popullit shqiptar, të jem e ndërgjegjshme dhe të mos fajësoj individët e gabuar. Në Shqipëri, personat të cilët hetonin çështje të tilla, ishte ekipi i hetimit që hetoi ndërhyrjen e Rusisë në zgjedhjet e SHBA të 2016-tës. Mendoj se kjo ndërhyrje lidhet me njerëz të fuqishëm. I kërkoj ndjesë popullit shqiptar, unë nuk arrita dot ta ndjek më teper këtë çështje, por ishte tepër e vështirë. Edhe Azerbajxhani ishte brenda së njëjtës kategori. Unë arrita në përfundimin se aktiviteti ishte në të dyja vendet. Për këtë arsye vendosa të përqendrohem vetëm te Azerbajxhani, për këtë i kërkoj sërish ndjesë popullit shqiptar. Për këtë them se i kam duart e lyera me gjak. Mu vu përpara një vendim i vështirë, ku dhe kur duhet të veproja.

Krasta: E respektoj vendimin tënd për të mos u futur në detaje, kur ju e keni kuptuar këtë fenomen lidhur me parregullsitë në mënyrën sesi përdoret ‘Facebook’

Zhang: Këtë e dallova në korrik të 2019. Fillova të hetoj pas rastit të Azerbajxhanit, ku zbulova se edhe Shqipëria ishte në gjendje shqetësuese. Atë kohë nuk kisha prova, por mendoj se mund të ketë nisur ky fenomen në maj të 2019. E kuptoj se Shqipëria po kalonte një krizë politike asokohe. Nuk e njihja gjuhen dhe pas gushtit, nuk e vazhdova hetimin e kësaj çështjetje. Kur më pushuan nga puna, i pash për herë të fundit këto të dhëna dhe gjërat kishin ndryshuar dhe tani që janë zgjedhjet, nuk dua të bëj spekulime.

Kur u zbulua skandali?

Investigimi u publikua nga britanikja The Guardian‘ ku tregohej sesi liderët e botës përdorin Facebook për të manipuluar dhe sulmuar qytetarët. Në shkrim përmendej edhe Shqipëria, ku shihet se skuadra e inteligjencës së Facebook u sinjalizua për llogaritë e rreme që mbështesin një nga udhëheqësit politik në Shqipëri.

Një hetues i inteligjencës së kërcënimeve gjeti prova se rrjeti shqiptar, që po prodhonte komente jo-autentike, ishte i lidhur me individë në qeveri. Më pas çështja u rrëzua,” shkruante Guardian.

Dhe nëse shumëkush është habitur nga mënyra sesi rriten automatikisht “like” “share” apo “komente”, gazeta tregonte se është krijuar një angazhim i rremë për të treguar se lideri është popullor. Por problemi qëndron edhe në faktin se algoritmi mëson se faqja është popullore dhe në këtë mënyrë rrit shfaqjen në faqen kryesore të përdoruesve.

Një mënyrë për të manipuluar debatin publik në FB është duke krijuar ‘angazhim’ të rremë me pëlqime, komente, shpërndarje dhe reagime nga llogari jo-autentike ose të kompromentuara në Facebook”, shkruan Guardian pas zbulimit të ish-inxhinieres.

(kle.mu./Dosja.al)

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

aktualitet aktualitet investigimi i the guardian manipulimi me facebook sophie zhang investigimi i the guardian manipulimi me facebook sophie zhang

Sondazh

Poll
Aktualitet 23 Prill 2021, 09:15

KORÇË– Efektivi i policisë i cili mbrëmjen e djeshme përplasi për vdekje një 64-vjeçar në Korçë, ka rënë ditën e sotme në pranga.Shërb...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta