LIVE UPDATES
Aktualitet

Analiza: Tarifat eventuale të SHBA-së për mallrat e BE-së mund t’i prekin eksportet e Kosovës

Kompania “Frutex” nga Kosova, e cila merret me prodhimin e pijeve joalkoolike dhe energjike, nisi të eksportonte në Shtetet e Bashkuara në vitin 2019.

24 Shkurt 2025, 17:18 Nga E. D
Analiza: Tarifat eventuale të SHBA-së për mallrat e BE-së
foto ilustruese

KOSOVË- Eksportet e Kosovës në Shtetet e Bashkuara kanë qenë kryesisht të qëndrueshme, por tarifat e paralajmëruara të presidentit Donald Trump për mallrat e BE-së do të mund t’i rrisin kostot e prodhimit edhe për kompanitë kosovare. Kompania “Frutex” nga Kosova, e cila merret me prodhimin e pijeve joalkoolike dhe energjike, nisi të eksportonte në Shtetet e Bashkuara në vitin 2019. Atëkohë, vlera e eksporteve të saj i kaloi 40 mijë dollarë  vitin e kaluar arriti mbi 100 mijë.

“Vlera, prapë, nuk është aq e madhe, pasi që nuk është e lehtë të depërtohet në një treg, ku konkurrenca është e fuqishme. Megjithatë, ne jemi të kënaqur edhe me këtë që vjen falë komunitetit të madh shqiptar në SHBA”, thotë për Radion Evropa e Lirë pronari i kompanisë, Shaqir Palushi.

Organizatat ekonomike thonë se nga viti 2019, në fakt, ka nisur edhe rritja e eksporteve të përgjithshme të Kosovës në SHBA, për shkak të rritjes së cilësisë së produkteve.

Këtë e tregojnë edhe të dhënat e Doganës së Kosovës, sipas të cilave, vlera e tyre në vitin 2019 ishte tre milionë euro, ndërsa tre vjet më vonë arriti në mbi 131 milionë. Para asaj kohe, ndërkaq, ishte dukshëm nën tre milionë.

Radio Evropa e Lirë pyeti Ministrinë e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, se përse ka pasur rënie të theksuar të eksporteve në SHBA vitin e kaluar, por që nga mesi i javës së kaluar nuk mori përgjigje.

Produktet që i eksporton Kosova në SHBA, përfshijnë: ushqime, lëngje, tekstil, dyshekë, por dhe prodhime nga druri dhe plastika. Mallrat amerikane në tregun e Kosovës janë kryesisht produktet me origjinë shtazore, tekstili, lëndët djegëse, mjetet e transportit e të tjera.

Kosova ka një industri të vogël prodhuese, por disa kompani vendore kanë arritur të eksportojnë produkte cilësore edhe në tregjet ndërkombëtare, thotë kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna.

Sipas tij, faktori që ka ndikuar në rritjen e pranisë së mallrave kosovare në SHBA - njërin prej tregjeve më të mëdha në botë - është Sistemi i Përgjithshëm i Preferencave (GSP).

Ky është një program tregtar i SHBA-së që u mundëson vendeve në zhvillim të eksportojnë produkte të caktuara atje, pa paguar tarifa doganore. Kosova përfiton prej tij nga viti 2012, kur i është mundësuar që rreth 3.500 produkte nga sektorë të ndryshëm, t’i eksportojë në SHBA, pa iu nënshtruar taksave doganore.

“Në vitin 2019 kemi pasur disa kompani që kanë marrë hov dhe i kanë rritur prodhimet e tyre në Kosovë dhe jashtë saj. Lirimi nga taksa doganore është një gjë e leverdishme për to”, thotë Rafuna për Radion Evropa e Lirë.

Këtë e konfirmon edhe Palushi, i cili thotë se për eksportin e mallrave të tij në SHBA, paguan vetëm koston e transportit.

“Mospagesa e taksës doganore e bën produktin tonë konkurrent me produktet tjera”, thotë ai, duke shtuar se aplikimi i tarifës doganore do të sillte një situatë më ndryshe.

E, ndryshimet e tilla mund të mos jenë larg, sidomos pas paralajmërimeve të presidentit amerikan, Donald Trump, se vendi i tij do të vendosë së shpejti tarifa mbi mallrat që importon nga BE-ja.

Kjo ka nxitur reagimin e bllokut - tregut më të madh të vetëm në botë, nga i cili varet edhe Kosova. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka thënë se tarifat e tilla “të pajustifikuara” do të shkaktonin “kundërmasa proporcionale”.

Rafuna thotë se nëse SHBA-ja i zbaton këto tarifa ndaj produkteve të BE-së, dhe anasjelltas, ato, në mënyrë jodirekte, do ta prekin edhe tregun e Kosovës.

Kjo, pasi kompanitë kosovare varen nga importimi i produkteve të ndryshme nga tregu evropian.

“Në qoftë se një lëndë e parë vjen nga SHBA-ja te një kompani gjermane me tatim doganor më të shtrenjtë, ajo lëndë e parë do të shtrenjtohet. Dhe, kur kompania jonë e blen produktin final prej asaj lënde të parë që është importuar nga SHBA-ja, padyshim se do të jetë më e shtrenjtë”, shpjegon Rafuna.

Sejdi Rexhepi, ligjërues i Ekonomisë Ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës, ndan mendim të ngjashëm.

Sipas tij, ekonomia e Kosovës është importuese dhe ndien çdo ndryshim që pësojnë tregjet botërore.

“Kompanitë tona do të jenë të detyruara të blejnë me çmime më të larta. Kjo, sigurisht, do të reflektohet në rritjen e çmimeve të importit dhe rrezikon të reflektojë edhe në rritjen e përgjithshme të çmimeve në Kosovë”, thotë Rexhepi për Radion Evropa e Lirë.

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, vendi, vitin e kaluar, ka importuar mallra në vlerë mbi 6.3 miliardë euro, kurse ka eksportuar vlerën e 941.3 milionë eurove.

Nga 27 vendet anëtare të BE-së janë importuar mallra në vlerë prej rreth tre miliardë eurosh, ose rreth 45 për qind e totalit - nisur nga produktet ushqimore deri te materialet ndërtimore.

Eksportet e Kosovës në vendet e BE-së, ndërkaq, kanë pasur vlerën e 294 milionë eurove, apo rreth 30 për qind e totalit.

Partnerët kryesorë tregtarë të Kosovës në BE, si në eksporte, ashtu edhe në importe, janë: Gjermania, Italia, Austria, Franca dhe Greqia.

Palushi thotë se, edhe nëse nis zbatimi i taksës amerikane për mallrat e BE-së, ai nuk do ta ndërpresë eksportin, por se prodhimet e tij me siguri se do të jenë me çmime më të larta.

“Besoj se konsumatorët, sidomos shqiptarët, janë të gatshëm t’i paguajnë”, thotë Palushi./REL

eksportet e kosovës shba

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet