LIVE UPDATES
Aktualitet

Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një familje (FOTO)

Sipas tij, në Brus, konsiderohet sjellje jonormale kur një banor i fshatit, i cilitdo komunitet fetar, ka nevojë për ndihmë të caktuar dhe nuk e merr atë ndihmë nga të dy komunitetet.

31 Maj 2025, 09:29 Nga N.F
Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një
Ivan Gashi para kishës në fshatin Brus

KOSOVË- Në një mëngjes pranveror në fshatin Brus, një burrë me flokë të thinjur e me kostum bezhë, dhe një tjetër më i ri, i veshur me ngjyrë të kaltër, ndajnë nga një filxhan kafeje – dhe dy fe të ndryshme – por, të njëjtin mbiemër: Gashi.

Njëri është katolik, tjetri mysliman. Janë kushërinj, miq të ngushtë, dhe dëshmi e një bashkëjetese që rrallë përmendet, por gjithmonë ka ekzistuar në Kosovë.

Ivani, 75 vjeç, është i krishterë katolik. Nazimi, 47 vjeç, është imam në xhaminë e fshatit të afërt, Llabjan. Të dy i përkasin të njëjtit trung familjar – Ivani është i brezit të tretë, ndërsa Nazimi i brezit të katërt.

Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një
Ivan dhe Nazim Gashi

Flasin për përditshmërinë, si dhe për, siç i quajnë, “marrëdhëniet vëllazërore dhe familjare” të banorëve të Brusit. Besimet e ndryshme nuk i kanë ndarë asnjëherë.

“Krejt këto i kemi bashkë. Shkojmë te njëri-tjetri dhe shprehemi. Askush nuk merr asgjë me vete [pas vdekjes], por t’u lëmë një dashuri, një afërsi, një lidhje, një kontakt edhe atyre që mbesin pas”, thotë Ivani për Radion Evropa e Lirë.

Ai ka qenë dikur mësues i Nazimit gjatë shkollimit fillor. Takimet e rastësishme në kafene ose vizitat e rëndomta në familjet e njëri-tjetrit janë të shpeshta.

Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një
Fshati Brus

Nazimi thotë se bashkëjetesa e kushërinjve të një gjaku, por me dy besime, nuk është diçka e re dhe artificiale.

“Në esencë, kjo është kulturë e kahershme, të cilën na e kanë ndërtuar baballarët dhe gjyshërit tanë, qysh në djep. Kjo, për ne, është krejt normale...”, shprehet Nazimi.

“Kjo kryesisht ka të bëjë me gjenezën unike të shoqërisë tonë... sepse jemi një shoqëri me dy fe, dhe gjithmonë relacionet tona nuk janë prishur për shkak të besimeve të ndryshme”, shton ai.

Sipas tij, në Brus, konsiderohet sjellje jonormale kur një banor i fshatit, i cilitdo komunitet fetar, ka nevojë për ndihmë të caktuar dhe nuk e merr atë ndihmë nga të dy komunitetet.

Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një
Banorët e Brusit merren kryesisht me bujqësi dhe blegtori

Bashkë në dasmë e mort

Ivani dhe Nazimi rrëfejnë se Brusi, disa dekada më parë, kishte qindra shtëpi. Fshati është malor, dhe banorët merren kryesisht me bujqësi dhe me blegtori. Kushtet e vështira ekonomike i kanë detyruar shumë banorë që të migrojnë jashtë vendit, ose në vendbanime të tjera urbane brenda Kosovës.

Aktualisht, ky fshat ka rreth 34 familje, mbi 70 për qind e të cilave i takojnë besimit katolik. Të tjerët i takojnë besimit islam. Të gjithë kanë mbiemrin Gashi dhe i takojnë të njëjtit trung familjar. Stërgjyshërit i kishin vëllezër, katër ose pesë breza më parë.

Në lagjen Peshter të këtij fshati gjendet kisha katolike, e ndërtuar në vitin 1935. Bekimi i kishës është bërë 30 vjet më pas, ndërkaq shugurimi 50 vjet më vonë.

Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një
Kisha katolike në Brus

Jo rrallë, dyert e Kishës së Brusit, për vizitorët kurreshtarë, janë hapur nga vetë hoxhë Nazimi, prania e të cilit nuk mungon në kishë, në ceremonitë e rëndësishme ose festat fetare të bashkëfshatarëve të tij katolikë.

“Sepse unë jam djalë i këtij vendi dhe kjo kishë është shtëpia e lutjeve të bashkëfshatarëve të mi”, thotë Nazimi.

Banorët e Brusit, katolikë e myslimanë, i kanë të përbashkëta dasmat, por edhe ngushëllimet për vdekje, shpjegon Ivani.

Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një
Brenda kishës katolike në Brus

Vizitat dhe urimet e ndërsjella për festat fetare të të dy komuniteteve janë të rëndomta, thotë ai.

“Respekti nuk ka kufij kurrë, por atë nuk mund ta paguajë askush. Jemi një gjak, po se po, por e kemi për detyrë, e kemi për borxh ndaj njëri-tjetrit, natyrisht edhe me Zot, edhe me mençuri. Pra, t’i afrohemi njëri-tjetrit, si për gëzim, ashtu edhe për hidhërim, barabartë”, thotë Ivani.

Ata thonë se, kur bëhet fjalë për harmoninë ndërfetare, Brusi është një Kosovë në miniaturë – një shtet ku myslimanët përbëjnë 93 për qind të popullsisë, ndërsa katolikët 1.7 për qind. Sipas tyre, kjo harmoni ndërfetare ndërmjet shqiptarëve të Kosovës “nuk ka nisur në Brus, por ky fshat është rasti më unik”.

Fshati Brus, aty ku katolikët dhe myslimanët janë një
Fëmijët e fshatit Brus

"Sikur të na njihte Vatikani..."

Shembullin e mirë të bashkëjetesës ndërfetare, sipas tyre, shqiptarët e Brusit e kanë treguar edhe në kohë të vështira, kur Kosova gjendej nën regjimin shtypës të Serbisë, në vitet ‘90. Ata e kanë ndihmuar njëri-tjetrin për t'i mbijetuar luftës dhe vështirësive që solli ajo.

Gëzimi ishte i përbashkët edhe për çlirimin e Kosovës nga ky regjim, në qershorin e vitit 1999, si dhe për shpalljen e pavarësisë së vendit në shkurtin e vitit 2008, rrëfejnë Ivani dhe Nazimi, duke bashkëbiseduar me ekipin e Radios Evropa e Lirë.

Megjithatë, ata ende flasin për njohjet që ka marrë dhe ato që nuk ka marrë Kosova si shtet, në planin ndërkombëtar. Përmendin mjaft shtete që nuk e kanë njohur Kosovën, por Ivani dhe Nazimi kanë të njëjtën pikëpyetje: Pse Vatikani, ku gjendet Selia e Shenjtë e botës katolike, nuk e njeh Kosovën, 17 vjet nga shpallja e pavarësisë së saj?

“Sipas mendimit tim, sikur Vatikani ta njohë Kosovën, ma merr mendja se shumë shtete do të paraqiteshin dhe të thonin ‘çfarë ka me Kosovën, pse të mos e pranojmë atë?”, thotë Ivani.

Ngjashëm shprehet edhe Nazimi, sipas të cilit, njohjes nga Vatikani, në njërën anë, apo cilitdo shtet tjetër nga bota islame, do t’i gëzoheshin të gjithë qytetarët e Kosovës.

“Njohja e Kosovës si shtet është vlerë edhe për ta, sepse brenda Kosovës do ta gjejnë modelin më të bukur të ndërtimit të jetës së njerëzve në raporte të ndryshme”, vlerëson Nazimi.

Sipas të dhënave nga Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Kosovën, deri më tani, e kanë njohur 119 shtete. Njohja e Kosovës nga Selia e Shenjtë mbetet dëshirë, por asnjëherë nuk ka qenë “mollë sherri” ndërmjet banorëve të Brusit./ REL

fshati brus


Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje