LIVE UPDATES
Aktualitet

ISHP jep këshilla: Si të mos e ngatërroni Covid19 me linë e majmunëve, kujdes me ushqimet e ndenjura

Tomini tha se ISHP e ka kapacitetin laboratorik dhe njerëzor për të arritur që të ekzaminojë të gjitha sëmundjet infektive por edhe respiratore, të stinës së verës.

11 Qershor 2022, 20:16 Nga F.M
ISHP jep këshilla: Si të mos e ngatërroni Covid19 me linë e
Eugena Tomini

TIRANË- Eugena Tomini, drejtoresha e Institutit për Shëndetin Publik ka qenë e ftuar në emisionin ‘Kjo Javë’ në News24, ku ka folur për sëmundjet infektive si Covid19 dhe lia e majmunëve që është kthyer në një rreyik serioz në Europë, por ende nuk është raportuar të ketë mbërritur në vendin tonë.

Tomini tha se ISHP e ka kapacitetin laboratorik dhe njerëzor për të arritur që të ekzaminojë të gjitha sëmundjet infektive por edhe respiratore, të stinës së verës.

E pyetur se çfarë testimesh është duke realizuar aktualisht ISHP, Tomini u përgjigj duke thënë: “Realisht instituti i shëndetit publik ka pasur historikun e një game të tërë ekzaminimesh të kryera. Vetë prezenca e Covid solli privim të mosshfaqjes të virozave të tjera respiratorë, por ISHP nuk i ka ndërprerë ekzaminimet për agjentët e tjerë viralë. Laboratori i onkologjisë e ka të gjithë kapacitetin për ekzaminime qoftë për gripin, edhe për linë e majmunit janë kapacitetet njerëzore dhe laboratorike prezente”.

Si është situata me ujin, a ka bërë ISHP testime së fundmi?

Tomini: Situata me ujin është e qëndrueshme, stabël për të gjitha parametrat mikrobik. Jo nuk kemi asnjë situatë emergjente apo shpërthimi që nga momenti i një shpërthimi në Krujë në 2021. Situatë e qete epidemologjike në lidhje me analizat dhe ekzamimin e ujit. Kemi ekspertizë në lidhje me zhurmat dhe ndotjen akustike. Vijojmë të kryejmë monitorimin e ndotësve të ajrit. Është një gamë e tërë monitorimesh që ISSH kryen. Kemi programin e depistmit të kancereve. Programet për diabetin. Nuk ka ekzaminime që nuk kryehn nga ISHP. Nuk kemi asnjë ngërç për ekzaminimet që kryhen aktualisht.

Si kryhen testimet tani me këtë intensitet që është COVID19?

Tomini: Që nga periudha e  valës së Omicron sigurisht që situata ka progresuar drejt një situate normale. Për më shumë se 16 javë kjo situatë ka luhatje minimale me numrin e rasteve dhe të ndjekjes së kontakteve. Vazhdon e njëjta situatë për ndjekjen e virusit, me rapid teste dhe ekzaminime. Ekzaminimet në rastin e raportimeve kryhen brenda 24 orëve dhe nuk   mund të krahasohemi kurrë me rastin e Omricon.

Si jemi me nivelin e testimeve?

Tomini: Kemi të njëjtat nivele testimi me Bullgarinë, Kosovën apo Slloveninë në 100-150 testime për 1 milionë banorë. Alerti nuk duhet të mënjanohet, sepse turizmi do të jetë në pikun e vetë. Do të kemi lëvizshmëri të turistëve. Pavarësisht se duket një moment shpërqendrimi nuk duhet të ulet vigjilenca. Covid ende merr jetë njerëzish, pavarësisht se kemi incidencë të ulët. Sigurisht aktualisht është një fluks tepër i ulët por kontakti i drejtpërdrejte me mjekun e familjes, që ka të gjithë kapacitetin për kryerjen e testimeve, e ka ulur fluksin te 127.

Ka pasur raste që edhe Covid është shoqëruar me puçra. Kur duhet të alarmohemi ne, pasi mund të ngatërrohen dy viruset?

Alergjitë nga medikamente, fenomenet e rashit apo daljes së pikave të vogla në lëkurë, mund të shfaqet edhe nga gjendja virale, përdorimi i paracetamolit ose aspirinës, por edhe virozat e tjera respiratore të sezonit. Por kontakti me mjekun e familjes bën diferencën, pasi testimi sjell gatishmërinë ndaj sëmundjeve që shoqërohen me rash apo temperaturë.

Çfarë duhet të bëjmë për t’u kujdesur në verë?

Sigurisht kujdesi është për të gjitha fashat e grupmoshave. Respketimi i orareve për daljen në oraret e të nxehtit. Duhet të dalim në oraret e mëngjesit, por edhe kujdesi ndaj ushqimit, që shoqërojnë me baktere çrregullime. Mos të konsumojmë ushqime të ndenjura jashtë kushteve të mirëmbajtjes. Edhe mosha pediatrike është shumë fleksbilël në periudhën e verës . Duhet të konsultohemi me mjekun pediatër dhe qendrat shëndetësore. S’duhet neglizhuar asnjë rast.

Më tepër tonalitet janë bakteriale kryesisht por mund të kemi dhe atë flu-light që i themi ne rrufa që ka përvijuar nga vera. Bëhet një diferencë me rrufën stinore që përvijon nga pranvera. Duhet pasur vëmendje ndaj çrregullimeve diarreike. Kujdesi gjithmonë në kontekst me mjekun e familjes për moshën deri në 5 vjeç.

Sigurisht në sezonin e verës rehidrimi dhe marrja e lëngjeve të freskët dhe zarzavateve është i rëndësishëm për të pasur një shëndet sa më të mirë. Të mos ruajmë dhe të mos përdorim ushqime të ditës së nesërme që nuk janë mbajtur në kushtet e duhura frigoferike. Disa mbetje të ushqimeve të gatuara një ditë më përpara mund të bëjnë kontaminim e produkteve të tjera në frigorifer. Kujdesi hidrik, larja dhe konsumi i i tyre në mënyrë sa më të shpejtë na privon nga çrregullimet gastro-ongostrinale.

Marrë nga Balkanweb

eugena tomini lija e majmuneve

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën