LIVE UPDATES
Aktualitet

“Rreth 2000 vizita, nga të cilat 1300 raste të reja”, statistikat e frikshme, sëmundjet e shëndet mendor po përhapen me shpejtësi tek të rinjtë

OBSH përllogarit se rreth 9 milionë fëmijë dhe të rinj në Evropë jetojnë me ndonjë çrregullim të shëndetit mendor. Në këto kushte alarmi bëhet më i madh për kujdes ndaj kësaj kategorie.

7 Qershor 2023, 21:33 Nga m.s
“Rreth 2000 vizita, nga të cilat 1300 raste të reja”,
foto iluestruese

TIRANË- Edhe në Shqipëri ndonëse shifrat janë të pakta dhe të paazhornuara tregojnë se numri i personave që kanë probleme të shëndetit mendor kanë pësuar rritje të frikshme. I humbur në sistem, shëndetit mendor në Shqipëri po i tunden themelet. Dëshmi e qartë janë rastet e shumta të personave me sëmundje të shëndetit mendor që enden rrugëve, por edhe numri i lartë i vetëvrasjeve. Referuar të dhënave të INSTAT, vetëvrasjet janë 3.5 herë më të larta se sa vrasjet. Më konkretisht në vitin 2021 u regjistruan 42 vrasje, por numri i vetëvrasjeve kapi shifrën e 218 rasteve. Numri më i lartë i vetëvrasjeve u shënua në vitin 2016 me 225 raste. Nëse shifrave u shtojmë edhe 156 persona që humbën jetë si pasojë e sëmundjeve mendore përgjatë vitit 2021, barra e këtyre sëmundjeve bëhet edhe më e rëndë.

Sipas OBSH vetëvrasja përbën shkakun e dytë të vdekjes ndërmjet individëve 15-29 vjeç dhe shkakun e tretë të vdekjeve për individët 15-44 vjeç. Në botë afërsisht 800.000 njerëz vdesin çdo vit për shkak të vetëvrasjes.

“Problemet e shëndetit mendor ka kohë që kanë filluar të jenë në majën e piramidës së problemeve shëndetësore dhe kanë nevojë për adresim në mënyrë krijuese por edhe këmbëngulëse”, u shpreh psikiatri Neli Demi.

Referuar të dhënave të mbledhura nga sistemi parësor dhe përmbledhur në një studim një realizuar nga UNFPA, sëmundjet e shëndetit mendor kanë pësuar një rritje 57%. Nëse në vitin 2008 në regjistrat e sistemit parësor figuronin 780 persona me probleme të shëndetit mendor për 100 mijë banorë, në vitin 2018 kjo shifër u rrit në 1222 persona me probleme të shëdetit mendor për 100 mijë banorë.

Për të kuptuar përmasën dramatike të kësaj sëmundje le t’ju referohemi të vetmeve shifra që janë të publikuara në faqen e Institutit të Shëndetit Publik dhe që i përkasin vitit 2015. Këto shifra u përkasin vetëm personave që u janë drejtuar qendrave komunitare dhe nuk përfshijnë spitalet psikiatrike. Përgjatë këtij viti janë më regjistruar afërsisht 50 mijë persona që kanë kërkuar ndihmë në shërbimin parësor.

Siç e shikoni vetëm në tre qendrat komunitare të Tiranës, në vitin 2015 janë kryer gjithsej rreth 20 mijë vizita, nga të cilat 4 mijë kanë qenë raste të reja. Po ashtu edhe Shkodra ka deklaruar një numër të lartë vizitash, me një total prej 13 mijë e ndjekur nga Korça me rreth 11 mijë vizita.

Shqetësuese janë të dhënat edhe për të fëmijët dhe adoleshentët. Përgjatë vitit 2015 janë kthyer rreth 4 mijë vizita, por e dhëna më dramatike është ajo që mbi 5 mijë adoleshentë rezultojnë me kartelë klinike. Dhe kjo vetëm në Tiranë.
Situata ka ardhur duke u përkeqësuar pasi Covid hapi kutinë e pandorës sa i përket sëmundjeve të shëndetit mendor. Valentina Asabella, drejtoreshë e qendrës komunitare të shëndetit mendor nr.3 në Tiranë, tregon se përgjatë viteve të pandemisë trendi ka pësuar një rritje të madhe. Kjo qendër komunitare mbulon një popullsi prej rreth 380 mijë banorë, duke përfshirë edhe Kamzën.

Sipas saj rritje ka pasur qoftë numri i pacientëve të rinj, qoftë numri i rasteve të agravuara. Por rritja më e madhe, e cila vazhdon edhe përgjatë muajve të parë të këtij viti, është shënuar ndër fëmijët dhe adoleshentët. Ajo që e bën edhe më shqetësuese është numri i rasteve të reja të shfaqura përgjatë një viti.

“Viti 2022 ka qenë vit me shumë për adoleshentët. Rreth 2000 vizita, nga të cilat 1300 raste të reja”, u shpreh drejtoresha e qendrës komunitare të shëndetit mendor, Valentina Asabella.

“Gjatë këtij viti ka një rritje edhe më të madhe të adoleshentëve kemi pasur një rritje të madhe të numrit të fëmijëve dhe adoleshentëve përgjatë kësaj periudhë te vitit 2023, ku kanë dominuar abuzimi me substanca, me pije energjike , me kafe apo cigare”, tha Valentina Asabella.

Nëse në vitin 2017 në këtë qendër kërkuan ndihmë për shëndetin mendor rreth 700 adoleshentë dhe fëmijë, në vitin 2021 kurba e atyre që kërkuan ndihmë u trefishua duke u ngjitur në 2300 fëmijë dhe adoleshentë. Njëjtë si të rriturit edhe fëmijët apo adoleshentët vuajnë që nga diagnoozat madhore deri tek ato më elementare.

Vitet e fundit mes tyre vihet re një rritje e pacientëve me çrregullimet të ankthit dhe të stresit, depresion, por rreth 20 % e tyre vuajnë nga sindroma më e rëndë e shëndetit mendor që është skizofrenia apo edhe çrregullimet bipolare.

“Periudha e izolimit dhe pandemisë, ka bërë që të rinjtë ti drejtohen hashashit që e konsiderojnë si shpëtim.  Në shumë raste kur ne i këshillojmë se janë të dëmshme, kemi hasur në rezistencë, pasi e konsiderojnë një zgjidhje më të mirë se anksiolitikët. Edhe varësia nga anksiolitikët është një sëmundje më vete të cilën ne e trajtojmë, por varësia nga hashashi dhe substancat narkotike është shumë e rëndë dhe me pasoja shumë më të rënda në jetën e personit”, u shpreh për Inside Story Valentina Asabella.

A ka shenja që na bëjnë të kuptojmë se shëndeti mendor i fëmijëve po bëhet i cenueshëm? Tek prindërit, kërkohet kujdes maksimal për të konstatuar problemet që në hapat e parë. “Tek fëmijët unë do të sugjeroja që të ishin të vëmendshëm, ndryshime të sjelljes, tenton të izolohet, të bëjë veprime të çuditshme, me padëshirë për tu marrë me aktivitete që më parë ishin me interes…problem janë lojërat online, nëse gjatë pandemisë ne i rekomandomin për të shmangur izolimin, tani ato po luajën efektin e kundërt dhe duhet ti shmangin për të evituar izolimin”, u shpreh drejtoresha Valentina Asabella.

OBSH përllogarit se rreth 9 milionë fëmijë dhe të rinj në Evropë jetojnë me ndonjë çrregullim të shëndetit mendor. Në këto kushte alarmi bëhet më i madh për kujdes ndaj kësaj kategorie. Ekspertët paralajmërojnë se epidemia e shëndetit mendor do të jetë shumë më e gjatë dhe shumë më e vështirë se ajo e covid 19.

“Do të jetë më e gjatë se pandemia e Covid sepse pasojat psikologjike mund të mos duken menjëherë në formën e tyre të plotë, por kur shfaqen duan shumë më tepër kohë se sa vetë pandemia”, tha Valentina Asabella.

Marrë nga Top Channel

instat shqiperi depresioni

Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen